Phật Giáo

Cảm xúc về một bài thơ để tặng của cố Nghệ sĩ Đoàn Yến Linh

Thứ năm, 09/03/2016 | 15:05

Để rồi Anh khẳng định giữa cuộc đời và sân khấu, sân khấu cuộc đời tất cả chỉ là một, cũng phải sánhh vai đi chung một giấc mộng đời.

Trước tiên xin được có đôi lời cảm ơn đến những vị quan tâm, có điện thư thăm hỏi sau khi đọc bài viết “Nén nhang muộn màng kính viếng nghệ sĩ Đoàn Yên Linh”. Thật tình mục đích bài viết ấy được đưa lên trước hết để những bạn bè thâm hữu xa gần nếu có kỷ niệm gì với nghệ sĩ Đoàn Yên Linh (Anh) đóng góp, bổ sung cho nhau hầu có thể sau này sẽ hoàn thiện một bản lý lịch cũng như quá trình hoạt động nghệ thuật, trong đó có công đức cúng dường cho văn hóa Phật giáo của một người nghệ sĩ tận tâm như Anh. Hiện tại, dù đã có nhiều cố gắng nhưng bài viết ấy cũng chỉ có bấy nhiêu thông tin, lòng vẫn luôn ưu tư khôn nguôi. 
 
Trong bài viết này, xin nói về bài thơ do chính Anh đề tặng người viết đề ngày 25/5/1992 có tên là “Xa Dòng Tục Lụy”.Đó là khoảng thời gian khởi đầu, tất bật nhất của văn nghệ Phật giáo, đặc biệt  tại Sài Gòn, nơi quy tụ hầu hết những tên tuổi lớn trong nhiều lĩnh vực. Anh Đoàn Yên Linh biết và thân thiết với tôi cũng từ trong những mối thâm giao đạo bạn đó. Nhà tôi lúc đó còn ở ven sông Sài Gòn, bên bờ Thủ Thiêm, nước lớn ròng ngày hai buổi sóng đánh vỗ bờ.

Được biết tôi trong giai đoạn này hạn chế cộng tác với các đài phát thanh, truyền hình để tập trung vào công việc văn hóa văn nghệ Phật giáo dưới sự “đứng mủi chịu sào” của Thầy Thích Đồng Bổn, một công việc hoàn toàn tự nguyện, không có chút quyền lợi gì, bên cạnh đó còn từ khướt rất nhiểu lời mời cộng tác của các đoàn nghệ thuật sân khấu, Anh rất cảm kích và sau vài lần sang nhà chơi, Anh mới cảm tác ra bài thơ và lấy tựa đề rất sát với thực tế lúc ấy.

Anh ví cái khung cảnh sông nước yên lành với cảnh sống đạm bạc của gia đình nên mới có tựa đề Xa Dòng Tục Lụy. Riêng hai chữ Tục Lụy là Anh lấy từ hiệu ứng thành công của video cài lương Thóat Vòng Tục Lụy, vở thứ hai sau Thái Tử A Xà Thế thành công gây được tiếng vang thời khai mở văn nghệ Phật giáo.
 
Vậy nên, tất cả ý nghĩa đó đã đuợc Anh viết ra từ tận cõi lòng mà với bốn câu đầu của bài thơ đã nói lên những ý nghĩa đó:

“Bên nhà lấp lánh nuớc sông trôi 
Ai thảo văn chương gởi đất trời
Xa cõi thế nhân tình vạn thưở
Thoát Vòng Tục Lụy mộng ngàn khơi.

Tiếp theo đó Anh ví von những  hư danh và quyền lợi mà tôi từ khước và những chịu đựng, kham nhẫn từ chính những cộng sự vốn từng là ngôi sao một thời để giữ vững tinh thần một người đang làm văn hóa văn nghệ Phật giáo. Do vậy tuy cũng là một tác giả sân khấu nhưng nhờ bàn chất con nhà Phật vun đúc nên đã đứng bên ngoài vòng xoáy của hư danh thấp cao. Từ chỗ đó Anh đã mước hai cấu đối của cố NSND Ba Vân (1908 - 1988) lồng vào để khẳng định vững chắc ý chí cũng như  nhận thức qua việc làm của những ai biết mình và biết trách nhiệm với  Phật pháp, với xã hội:

Ra đường danh lợi, vinh liền nhục
Vào cuộc trần ai, khóc lộn cười.

Để rồi Anh khẳng định giữa cuộc đời và sân khấu, sân khấu cuộc đời tất cả chỉ là một, cũng phải sánhh vai đi chung một giấc mộng đời.

Sân khấu cuộc đời là huyễn mộng

Và lấy tinh thần thiền tông của Vạn Hạnh thiền sư (?- 1018) *, Anh làm dấu kết cho một bài thơ mà muôn thưở đọc lại vẫn thấy mới như ngày nào:

Mỉm cười nhánh cỏ giọt sương rơi.

Một điều đặc biệt nữa là cũng từ  bài thơ Thị Tịch của Vạn Hạnh thiền sư sau đó Anh  mạnh tay phổ thành bài ca vọng cổ rất hay. Khi đứng ra  biên tập cho chùa Linh Phước album “Tiếng Chuông Chùa” tôi  lấy ra chỉ cần chỉnh sửa đôi từ là có thể sử dụng được ngay. Bài hát có tên “Vạn Hạnh Thiền Sư” và được  cô Út Bạch Lan nhận thể hiện.

Vâng! Nếu Anh còn sống!

Giác Đạo Dương Kinh Thành

Ngày 15/5 năm Thuận Thiên thứ 9 (1018), Tuy không bệnh nhưng Vạn Hạnh Thiền sư gọi tăng chúng đến và đọc cho nghe bài kệ, có nơi gọi là “Bài Kệ Thị Tịch”:
Thân như điện ảnh hữu hoàn vô
Vạn mộc xuân vinh thu hựu khô
Nhậm vận thịnh suy vô bố úy
Thịnh suy như lộ thào đầu phô.

Bản dịch thơ của Hòa thượng Thích Mật Thể (1912 - 1961) :

Thân như ánh chớp chiều tà
Cỏ xuân tươi tốt, thu qua rụng rời
Sá chi hưng thịnh việc đời
Thịnh suy như giọt sương phơi đầu cành.
Dương Kinh Thành
BÌNH LUẬN
Tháng năm




Tháng
Ngày
Giờ

Tự điển Phật học được sắp xếp theo thứ tự từ A đến Z
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z