Phật Giáo

Hải Dương: Nét đẹp khai bút đầu năm tại Đền thờ nhà giáo Chu Văn An

Thứ năm, 27/02/2015 | 15:19

Nhằm phát huy truyền thống Tôn sư trọng đạo và phong tục khai bút đầu xuân tốt đẹp từ ngàn đời của dân tộc Việt Nam. Sáng ngày 26/02/2015 (08/01/Ất Mùi), tại Đền thờ Thầy giáo Chu Văn An, UBND thị xã Chí Linh tổ chức Lễ khai bút xuân Ất Mùi - 2015. Đây là năm thứ 4 liên tiếp UBND thị xã Chí Linh tổ chức Lễ khai bút với quy mô lớn

 
Chu Văn An hiệu là Tiều Ẩn, tên chữ là Linh Triệt, sinh năm 1292, ở xã Quang Liệt, huyện Thanh Trì, Hà Nội. Ông sống vào cuối thời Trần, dù đỗ Thái học sinh nhưng không ra làm quan, mà mở trường dạy học ở làng Huỳnh Cung, bên sông Tô Lịch...Tài năng và đức độ của thầy Chu vang xa, khiến học trò nhiều nơi tới bái sư, trong số đó có nhiều người thành đạt, sau làm quan lớn như Phạm Sư Mạnh, Lê Quát. Đến đời vua Trần Minh Tông, Chu Văn An được vời ra làm Tư nghiệp Quốc Tử Giám để dạy Thái tử và tham gia vào công việc củng cố triều Trần đang có nguy cơ bị suy vong. Đến đời vua Dụ Tông, triều chính thối nát, gian thần nổi lên khắp nơi khiến xã hội rối ren, dân tình đói khổ. Trong khi nhiều vị quan cao chức trọng chỉ khư khư lo giữ mũ áo, Chu Văn An đã dâng Thất trảm sớ xin chém bảy tên gian thần. Vua không chấp thuận nên ông từ quan, về ở ẩn tại núi Phượng Hoàng (Chí Linh), lấy hiệu là Tiều Ẩn (người đi ẩn hái củi) và dạy học, viết sách. Khi Trần Nghệ Tông dẹp Dương Nhật Lễ, giành lại ngôi báu của nhà Trần, thầy chống gậy về tận triều đình chúc mừng, nhưng vẫn không nhận chức quan...

Sau lễ bái yết, thầy trở lại nhà riêng ở Phượng Hoàng và mất tại đây vào ngày 26 tháng 11 năm Canh Tuất (1370) thọ 79 tuổi...Vua Nghệ Tông được tin liền cho quan triều đến tế, đặt tên Thụy là Văn Trinh, hiệu là: Tiều Ẩn Khang Tiết tiên sinh, sắc phong Thượng Đẳng Thần và cho phối thờ tại Văn Miếu bên cạnh Khổng Tử cùng các vị thánh hiền khác, đồng thời ban tiền làm đền thờ ở 27 xã có môn sinh của Chu Văn An. Sau khi thầy  mất, học trò làm nhà bên mộ đến cả năm, tế lễ để tỏ lòng thương tiếc thầy. Đây là trường hợp đặc biệt của giới nho sĩ nước nhà. Lịch sử dân tộc tôn vinh thầy là nhà nho có đức nghiệp lớn nhất. Phan Huy Chú trong Lịch triều hiến chương loại chí đã ca ngợi ông “học nghiệp thuần túy, tiết tháo cao thượng, làng Nho nước Việt trước sau chỉ có mình ông, các ông khác không thể so sánh được”...
 
Trong phần khai bút, hai thầy đồ nho Câu lạc bộ Hán Nôm tỉnh Hải Dương đã khai bút Hán văn chữ với 4 chữ: Chí - Nhân và Đức - Tài tức là có Chí, có Nhân, có Đức sẽ thành Tài và các đồng chí lãnh đạo tỉnh,  thị xã Chí Linh lên khai bút chữ Quốc ngữ với 9 chữ: Trung, Hiếu, Thuận, Phú, Quý, Vinh, Khang, Ninh, Thọ.

Tục khai bút và xin chữ đầu xuân là nét văn hóa đẹp từ nhiều đời nay ở nơi đây, từ khi thầy Chu Văn An về đây mở lớp dạy học và duy trì đến nay. Tương truyền, xưa kia học trò đến thăm Thầy, thường được Thầy thăm hỏi, trò chuyện. Thông qua đó Thầy thấu hiểu được tâm tư, nguyện vọng, công việc, cuộc sống của mỗi người. Khi chia tay, Thầy tự tay viết tặng người đó một chữ ứng với những nhận định hoặc là ngầm ý gửi phương châm sống, phấn đấu cho người đó. Ai được tặng đều coi những chữ đó như báu vật, mang về treo ở nơi trang trọng nhất để chiêm nghiệm.

Điều đặc biệt nữa là tại đây, xưa có khu giếng son, ở đáy giếng có lớp bùn son, màu đỏ tươi, thầy Chu thường dùng để viết chữ.

Để tưởng nhớ và lưu giữ nét chữ son độc đáo đó, tục khai bút, xin chữ và cho chữ hiện nay vẫn được bảo tồn và phát huy với nguyên vẹn ý nghĩa…Hằng năm cứ vào dịp Tết đến xuân về, mọi người, nhất là thầy và trò các cấp học thường đến thăm thầy và xin thầy một chữ. Người làm quan xin thầy chữ Tâm, chữ Đức, chữ Liêm, chữ Chính. Người lao động xin thầy chữ Chuyên, chữ Cần. Người có tuổi xin chữ Phúc, chữ Thọ, chữ Trường. Người buôn bán thầy cho chữ Tín, chữ Tài, chữ Lộc. Học trò xin Thầy chữ Trí, chữ Tuệ, chữ Minh, chữ Thành, chữ Đạt.

Tại buổi lễ, tôn vinh 59 học sinh, sinh viên và các thầy cô giáo có thành tích đạt trong giáo dục đào tạo (trong đó có 26 em học sinh, 16 thầy cô giáo đạt: giải thi, hội thi cấp quốc gia, cấp tỉnh, thành phố và 17 em học sinh đỗ đại học điểm cao trong kỳ thi tuyển Đại học năm 2014) của thị xã Chí Linh và huyện Thanh Trì (TP. Hà Nội). 

Lễ khai bút đầu xuân là nét đẹp văn hóa tôn vinh sự học. Đồng thời, đây cũng là dịp tôn vinh các giáo viên, học sinh, sinh viên giỏi của thị xã Chí Linh, tỉnh Hải Dương và huyện Thanh Trì, thành phố Hà Nội, góp phần giáo dục truyền thống hiếu học và lan tỏa giá trị nhân văn tới người con đất Việt mọi miền.

Đức Tuỳ
Đức Tuỳ
BÌNH LUẬN
Tháng năm




Tháng
Ngày
Giờ
Tự điển Phật học được sắp xếp theo thứ tự từ A đến Z
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z