Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hà Nội 34°C /57%

DỮ LIỆU
Phật Giáo

Nghi lễ Phật giáo trở thành show diễn sân khấu?

Trong bản tin về Hội nghị trù bị thượng đỉnh tôn giáo thế giới diễn ra tại Canada, người xem truyền hình thấy các ni cô, dường như là người Trung Quốc (hay Đài Loan) trình diễn nghi lễ Phật giáo trên một số sân khấu của hội trường diễn ra hội nghị.

Khán giả là người của các tôn giáo khác ngồi xem bên dưới. Tất nhiên họ vỗ tay tán thưởng như xem một tiết mục sân khấu.

Nói các ni cô trình diễn nghi lễ vì đều đắp y hậu, chắp tay với cây hương ở giữa nâng cao, hướng  về phía… khán giả!

Việc các tu sĩ Phật giáo, hoặc đóng giả trang các tu sĩ Phật giáo, đưa nghi lễ Phật giáo lên sàn diễn như một tiết mục sân khấu, là điều khá phổ biến hiện nay, kể cả ở Việt Nam.

Một trong những nguyên tắc của trình diễn sân khấu là diễn viên phải quay mặt về phía khán giả, hướng diễn xuất đối diện với khán giả, diễn viên nhìn vào mặt khán giả để khán giả theo dõi diễn xuất hình thể và khuôn mặt, nên dù trang trí sân khấu có hình Phật, tượng Phật, diễn viên đóng vai trò tu sĩ Phật giáo trình diễn nghi lễ Phật giáo qua hình thức múa tập thể, hay minh họa bài hát, đều hướng về phía khán giả. Như thế, thì trong màn trình diễn nghi lễ hay mang màu sắc nghi lễ Phật giáo đó, người khán giả sẽ ở vị trí… Phật (!).

Không biết tôi có khó tính quá hay không, nhưng xem những màn trình diễn có tăng ni đắp y hậu trình diễn như lên chính điện lễ Phật, nhưng lại hướng về phía khán giả, tôi thấy cần phải lên tiếng.

Nghi lễ, dù với hình thức nào, chỉ nên diễn ra trong chính điện nhà chùa, hay dưới bàn thờ Phật, không thể đưa lên sân khấu để trình diễn như một tiết mục vũ đạo hay múa minh họa bài hát, dù với bất kỳ hình thức nào.
 Vũ lễ Lục cúng hoa đăng
Camera trong tiết mục múa của các ni cô người Trung Quốc đã nói ở trên đặt ở phía khán giả. Cho nên, xem qua màn hình TV, thì thấy như ni cô đắp y dâng hương chắp tay cúi người lễ khán giả truyền hình. 

Luôn để ý các tiết mục văn nghệ tôn giáo, tôi chưa hề thấy thánh lễ đạo Ca tô La Mã được đưa lên làm tiết mục trình diễn sân khấu bao giờ. Dâng thánh lễ là phải trước bàn thờ chúa, người hành lễ phải đứng hoặc quỳ nghiêm trang, không có cảnh người làm lễ, người ngồi ghế dựa vỗ tay tán thưởng như xem trò vui.

Ấy vậy mà chuyện như vậy diễn ra ở đạo Phật ta. Nghi lễ ở điện Phật thì đưa lên sân khấu, dù nghiêm trang cách mấy vẫn là một màn múa không hơn không kém. Một đám đông người xem rồi vỗ tay. Người vừa thực hiện nghi lễ, trong hình tướng một nhà sư, hay một ni cô, nhoẻn miệng cúi chào đáp lễ khán giả rõ ràng trong vai trò diễn viên.

Tái hiện hình tượng người tu sĩ Phật giáo trên sân khấu ư? Có thể. Nhưng người tu sĩ trong nghi lễ không phải là cái diễn ra trên sân khấu, để người ta dựa người vào xem, vỗ tay khen hay. Nghi lễ là việc mà tất cả những người có mặt tại địa điểm diễn ra nghi lễ tham dự với sự tôn kính. Không thể đóng diễn nghi lễ như một show văn nghệ, có người diễn kẻ xem, mà kẻ xem lại ngồi ở vị trí Phật (như hình ảnh trên bản tin truyền hình đã dẫn), các ni cô chắp tay cao cầm nhang hướng về.

Nếu diễn ra nghi lễ trang nghiêm trên sân khấu, thì cần yêu cầu mọi người tại địa điểm diễn ra nghi lễ phải đứng dậy, như một cách tham gia nghi lễ. Khi  đó khán phòng là nơi diễn ra nghi lễ. Tất cả mọi người hướng về bàn thờ Phật.

Nếu không thế, thì thôi, không nên diễn nghi lễ như một tiết mục sân khấu cho đám đông ngồi xem thưởng thức, vỗ tay khen. Với chiều mà diễn viên trình diễn nghi lễ hướng về, bắt buộc theo nguyên tắc sân khấu, là chiều khán giả, tạo tình huống không hay cho nghi lễ Phật giáo.

Camera thu hình nghi lễ Phật giáo dưới mọi hình thức không nên bố trí ở vị trí tăng ni vái lạy về. Vì đó, theo giáo khoa điện ảnh, là quay chủ quan, với vị trí chủ quan là tượng Phật, có thể hiểu là thể hiện cái nhìn từ tượng Phật.

Minh Thạnh
Ghi chú: Bài viết thể hiện quan điểm và góc nhìn của tác giả

TIN, BÀI LIÊN QUAN:


Phật Giáo

TIN LIÊN QUAN

'Phong thủy, tướng mạng có đạo lý nhưng không phải là tuyệt đối'

'Phong thủy, tướng mạng có đạo lý nhưng không phải là tuyệt đối'

HomeAZ 07/10/2019, 17:47

Các nguyên lý xem tướng mạng, xem sao, địa lý phong thủy có từ rất sớm. Theo truyền thuyết của các nhà chiêm tinh học thì nguyên lý đó có từ thời thái cổ, đồng thời với sự hình thành của trời đất, vũ trụ.

Đạo Phật: Đạo là con đường, Phật là giác ngộ

Phật pháp và cuộc sống 17:26 15/08/2020

Trong từ đạo Phật, "đạo" là con đường, "Phật" là giác ngộ. Thực hành lời Phật chỉ dạy đi con đường giác ngộ giải thoát, đó mới là tu.

Lời muộn màng con thương gửi mẹ

Phật pháp và cuộc sống 16:44 15/08/2020

Hôm nay, mùa Vu lan sắp về, lòng con khắc khoải nhói đau khi nhớ về hình ảnh mẹ hiền nơi quê nghèo lam lũ, mỗi ngày vẫn mong ngóng con xa. Mẹ con là một người phụ nữ bình thường, nhưng với con mẹ là người rất phi thường.

Kinh Hiếu Tử

Phật pháp và cuộc sống 16:40 15/08/2020

Đó là đoạn Kinh văn trong bản Kinh Hiếu Tử. Đọc mà cảm nhận 2600 năm trước, Phật đã thấy những thống khổ mà người làm cha làm mẹ trải qua.

Xử lý vấn đề tình cảm theo quan niệm Phật giáo

Phật pháp và cuộc sống 16:12 15/08/2020

Tình cảm vốn là bản năng sẵn có của loài người, vì vậy chỉ cần phù hợp với pháp luật, đạo đức, đều là những điều cho phép của Phật giáo. Phật giáo hoàn toàn không bài xích tình cảm, nhưng lại chủ trương dùng từ bi để thăng hoa tình cảm, lấy Bát-nhã để giáo hóa khơi thông tình cảm.

Từ điển Phật học