Phật Giáo

Những ký ức đọng lại của nhân chứng lịch sử

Thứ năm, 04/06/2013 | 08:43

Ông Nguyễn Văn Thông là một trong những nhân chứng trong việc Bồ tát Quảng Đức vị pháp thiêu thân năm 1963. Những giờ phút lịch sử đó đã để lại cho ông nhiều cảm xúc, kí ức đọng lại.

“Thời gian đó tôi là phóng viên nhiếp ảnh của chính quyền Sài Gòn nên tôi có những điều kiện đi lại, tác nghiệp trong thời kì đấu tranh của Phật giáo lúc ấy. Tôi là người phụ trách trong khu vực Quận 3 nên tôi luôn theo dõi 24/24 những diễn biến của các chùa ở đây.
 Ông Nguyễn Văn Thông hồi tưởng lại những gì diễn ra trong pháp nạn 1963

Trước ngày đó chúng tôi được tin bên Giáo hội sẽ có cuộc mít tinh đi ra Hạ Viện (tức là bây giờ nó là Nhà hát Thành phố) Tăng Ni sẽ mitting, mổ bụng để phản đối kì thị tôn giáo. Đồng thời đến 11/6 (tức 20/4/1963) chúng tôi bắt đầu đi công tác và thấy các Tăng Ni tập trung ở đường Cao Thắng, trước Phật Bửu tự, bên cạnh Tam Tông miếu, có khoảng 300 Tăng Ni, với biểu ngữ và y phục vàng.

Đoàn đã xuất phát từ đấy ra đến Ngã tư Cao Thắng thì lên ngã tư Nguyễn Đình Chiểu và CMT8 bây giờ. Đi trong đoàn mitting có 1 chiếc xe hơi, khi đến ngã tư chiếc xe đó dừng lại coi như chết máy và mở cái nắp xe đằng trước ra để sửa. Đồng thời có người mở cửa xe ra và có một vị Hòa thượng ở trên xe bước xuống đi bộ ra đến ngã tư đường.

Người đứng lễ bốn phương rồi người ngồi nhìn về hướng Tây. Lúc ấy chỉ biết người ngồi, sau đó mới biết là người ngồi kiết già như ngồi thiền, tất cả mọi sự diễn biến nhanh chóng. Một vị thầy đã lấy một can xăng 2,3 lít đổ lên thân Ngài. Đổ hết can xăng thì Hòa thượng đó (lúc ấy chưa biết tên) bật một cái quẹt đá chứ không phải quẹt gas như bây giờ nhưng không cháy, thì một vị thầy khác mới đưa một cái quẹt khác vào thì mới bùng lửa lên cháy.

Lúc lửa bùng cháy lên, tôi làm nhiệm vụ thì tôi chụp. Chứ thực tình lúc đó cái tâm tư của bối cảnh đầu tiên, cái ảnh đầu tiên triển lãm trên đó hơi rung tay, không được rõ vì tôi quá xúc động về sự hi sinh cao cả của vị hòa thượng đó. Những bức về sau đó thì nó rõ hơn. Cho đến khi lửa cháy phủ khắp mà người không dẫy, không cử động, cứ ngồi kiết già như thế. Trong khi đó xung quanh là những vị Tăng Ni ngồi niệm Phật. Cũng có một điểm là sau khi cháy được lúc rồi xe cứu hỏa mới tới.

Xe cứu hỏa tới nhưng xung quanh đã có một vòng tròn 300 Tăng Ni, thành ra nội bất xuất ngoại bất nhập. Xe không vào được vì đã có thầy chỉ huy mỗi một xe cứu hỏa đến thì có một vị Tăng Ni nằm dưới đường để xe không di chuyển được. Ngọn lửa vẫn tiếp tục cháy và khi người đã cháy đen rồi thì đổ xuống. Tăng Ni phải bảo quản chừng một tiếng đồng hồ thì có người bên chùa mang một cái cáng đến để hòa thượng mang về chùa Xá Lợi. Nhiệm vụ của tôi tới đấy là hết.

Sau khi liệm thì đến ngày chủ nhật mang lên hỏa táng tại An Dưỡng Địa, tức là chùa An Lạc (lò thiêu An Lạc ở ngã 4 Phú Lâm). Đám tang đi bộ ở đường Điện Biên Phủ sau đó là Thành Thái nay là Ngô Gia Tự đi thẳng đường Hùng Vương. Khi đưa vào lò thiêu khoảng 8h sáng, đầu đuôi có 2 ngọn lửa đốt bằng dầu gazoan phụt lửa vào (ko đốt bằng củi, bằng than), đốt đến 2h30 chiều. Tôi túc trực ở trên đó, nhìn qua lỗ kính thấy hết. Đến 2h30 sau khi cháy hết thì mở cửa lò, ở dưới cái khuôn để quan tài cháy hết rồi có một cái mâm, cái vỉ để tất cả xương, tro rơi xuống đấy và trái tim cũng rơi xuống đó. Bên chùa lấy một bình pha lê đựng trái tim và một thầy vớt hết tất cả xá lợi, vớt hết tất cả xương. Nhiệm vụ của tôi tới đấy là hết.

Kể từ khi Bồ tát Quảng Đức bắt đầu tự thiêu đến khi cuối cùng là hỏa thiêu và đem về chùa Xá Lợi, tôi theo dõi rất sát các thông tin đấy và có được những hình ảnh tư liệu. Thẳng thắn mà nói như thế này, tôi chụp những bức hình đó là nhiệm vụ vì tôi là Phóng viên nhiếp ảnh của Nha tổng giám đốc Cảnh sát Công an của Chế độ Ngô Đình Diệm. Tôi đi làm nhiệm vụ thì cái tâm tư tôi nhìn sự thiêu ấy là sự cao cả của vị Hòa thượng đó chứ tôi cũng không nghĩ gì cả. Về sau, khi ngày 1/11 có cuộc đảo chính lật đổ Ngô Đình Diệm rồi thì phải nói là tất cả những cuộc đảo chính xảy ra về sau này thì cũng phát khởi từ Hòa thượng tự thiêu, dấy lên cái lòng để cho dân chúng phản đối Ngô Đình Diệm về vấn đề kì thị tôn giáo. Tôi chỉ biết đến như thế thôi chứ tôi cũng không nghĩ gì khác. Làm nhiệm vụ, thế thôi!”

TIN LIÊN QUAN
Bối Bối (ghi lại)



Bối Bối
BÌNH LUẬN
Tháng năm




Tháng
Ngày
Giờ

Tự điển Phật học được sắp xếp theo thứ tự từ A đến Z
A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z