Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hà Nội 34°C /57%

DỮ LIỆU
Phật Giáo
Thứ hai, 25/03/2019, 14:49 PM

Bí ẩn kho tư liệu độc đáo ẩn tàng quý giá ở Ngũ Hành Sơn

Một kho tư liệu hết sức độc đáo và giá trị ẩn tàng trong hang động Ngũ Hành Sơn vừa được xuất lộ. Đó là kết quả một cuộc nghiên cứu công phu do Trung tâm văn hóa Phật giáo Liễu Quán (Huế) thực hiện.

Du khách vào thăm các hang động ở danh thắng Ngũ Hành Sơn (Đà Nẵng) thấy trên các vách đá có rất nhiều bản khắc bằng chữ Hán Nôm đầy bí ẩn. Giới nghiên cứu gọi các bản khắc đó là ma nhai.

Du khách thích thú xem các nhà nghiên cứu xử lý các bản ma nhai trên vách đá Ngũ Hành Sơn - Ảnh: NGUYỄN VĂN THỊNH

Du khách thích thú xem các nhà nghiên cứu xử lý các bản ma nhai trên vách đá Ngũ Hành Sơn - Ảnh: NGUYỄN VĂN THỊNH

Mai nhai là gì? Vách đá nào nhiều bản ma nhai nhất?

Ma nhai là văn tự khắc lên vách núi đá (ma là mài, nhai là vách núi), xuất hiện từ thời cổ đại bằng cách mài nhẵn một vách đá để ghi một bản văn bia hay đề bài thơ, ghi tên kỷ niệm, không chỉ bằng văn tự mà cả hình họa.

Ở Việt Nam, ma nhai được phát hiện chủ yếu ở Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ. Từ Quảng Trị trở vô miền Nam, đến nay chỉ mới phát hiện hệ thống ma nhai ở hang động Ngũ Hành Sơn, nhưng chiếm số lượng lớn nhất cả nước.

Các bia ma nhai được khắc từ thời chúa Nguyễn trên vách động Tàng Chơn (Ngũ Hành Sơn)

Các bia ma nhai được khắc từ thời chúa Nguyễn trên vách động Tàng Chơn (Ngũ Hành Sơn)

Bài liên quan

Kết quả nghiên cứu của Trung tâm Liễu Quán cho biết hệ thống ma nhai Ngũ Hành Sơn có đến 90 văn bản, nằm trên khắp các vách đá của cả 5 hang động, trong đó nhiều nhất ở động Huyền Không (60 bản).

Đa số không còn nguyên vẹn do bị phong hóa theo thời gian, một số bị đục xóa nội dung, một số bị bồi lấp bằng sơn và ximăng, một số bị bồi lấp bằng hỗn hợp sơn ta trộn ximăng. Nhóm nghiên cứu phải rất công phu cạo bỏ lớp phủ này để giữ nguyên từng nét chữ của người xưa.

Sau sáu tháng miệt mài, nhóm nghiên cứu đã phát lộ hệ thống 90 bản ma nhai, trong đó có 60 bản đã được phục hồi nguyên văn, phiên dịch và làm rõ giá trị của cả nội dung lẫn hình thức. "Một kho tư liệu quá hay và quý giá bị chìm khuất đã được làm sáng tỏ. Dù rất vất vả nhưng anh em ai cũng vui sướng vì đã kịp thời cứu được di sản" - đại đức Thích Không Nhiên, trưởng nhóm nghiên cứu, nói.

Thơ đề vịnh của các vị hoàng thân triều Nguyễn trên vách động Tàng Chơn.

Thơ đề vịnh của các vị hoàng thân triều Nguyễn trên vách động Tàng Chơn.

Hệ thống ma nhai quý hiếm ở Ngũ Hành Sơn 

Thầy Không Nhiên cho biết hệ thống ma nhai Ngũ Hành Sơn là địa chỉ duy nhất của cả miền Nam và có số lượng lớn nhất nước, thể loại phong phú nhất (bao gồm: bi ký, thơ văn, hát nói, câu đối, đề từ, đề danh...), niên đại trải dài từ nửa đầu thế kỷ 17 đến cuối thế kỷ 20.

Không chỉ bằng văn tự Hán, Nôm mà còn cả Pháp ngữ và quốc ngữ. Kỹ thuật điêu khắc rất tinh xảo, kết hợp giữa nét chữ tài hoa của văn nhân và kỹ thuật khắc của người thợ đá vùng Ngũ Hành Sơn.

Thơ đề vịnh của Hường Thiết - hoàng thân triều Nguyễn - trên vách động Huyền Không.

Thơ đề vịnh của Hường Thiết - hoàng thân triều Nguyễn - trên vách động Huyền Không.

Bài liên quan

Hệ thống ma nhai ở đây chia thành ba nhóm: văn bia của Phật giáo thời chúa Nguyễn; ngự bút của vua Minh Mạng; thơ văn, hát nói, câu đối, đề từ, đề danh của các vị hoàng thân, quan lại, sư sãi, văn nhân, thi sĩ triều Nguyễn từ thời Đồng Khánh đến Bảo Đại.

Trong đó niên đại sớm nhất là ma nhai văn bia từ thời chúa Nguyễn Phúc Nguyên (đầu thế kỷ 17). Theo nhà nghiên cứu Phạm Đức Thành Dũng, thành viên nhóm nghiên cứu, nhận định hệ thống ma nhai Ngũ Hành Sơn chứa đựng rất nhiều giá trị về lịch sử, văn học, thư pháp, điêu khắc... hàm chứa cả tư tưởng, tâm hồn, tình cảm của xã hội trải theo lịch sử phát triển của Phật giáo.

Nhóm nghiên cứu đang xử lý một bản ma nhai trên vách đá.

Nhóm nghiên cứu đang xử lý một bản ma nhai trên vách đá.

Theo Đại đức Không Nhiên, việc cần phải làm ngay bây giờ là khảo sát, thống kê và bảo quản thật tốt những bản khắc trên vách đá này. Đồng thời phải nhanh chóng cho người dân bản địa và du khách biết rõ giá trị di sản này thông qua sách báo và hướng dẫn viên du lịch.

Ông Lê Ngọc Nhất, Phó Trưởng ban quản lý Di tích - danh thắng Ngũ Hành Sơn, cho biết cuộc tọa đàm công bố kết quả nghiên cứu của Trung tâm văn hóa Phật giáo Liễu Quán diễn ra ngày 23-3 tại quận Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng.“Chúng tôi sẽ hoàn chỉnh bộ hồ sơ để trình UNESCO công nhận hệ thống ma nhai Ngũ Hành Sơn là di sản tư liệu của thế giới” - ông Nhất nói.

Một số hình ảnh khai quật và nghiên cứu:

Giải mã bí ẩn của ma nhai Ngũ Hành Sơn.

Giải mã bí ẩn của ma nhai Ngũ Hành Sơn.

Nhóm nghiên cứu đang phơi các bản dập ma nhai để lưu trữ tư liệu.

Nhóm nghiên cứu đang phơi các bản dập ma nhai để lưu trữ tư liệu.

Du khách cần biết rõ điều gì đang chứa đựng trong các bản khắc trên vách đá .

Du khách cần biết rõ điều gì đang chứa đựng trong các bản khắc trên vách đá .

Một bản ma nhai được sao dập trên giấy dó.

Một bản ma nhai được sao dập trên giấy dó.

Bài: Minh Tự - Ảnh: Nguyễn Văn Thịnh

Phật Giáo
13 xu hướng thiết kế nội thất không hề tạo ra sự ấm cúng

13 xu hướng thiết kế nội thất không hề tạo ra sự ấm cúng

HomeAZ 07/04/2020, 09:00

Khi lựa chọn bất kỳ xu hướng thiết kế nội thất nào bạn cũng nên nhớ rằng ngôi nhà là nơi bạn dành rất nhiều thời gian cho nó. Vì thế nó cần là 1 nơi ấm cúng và tiện nghi.

Thêm 4 ca mắc COVID-19 mới, Việt Nam có tổng số 255 ca

Tư liệu 20:18 09/04/2020

Việt Nam vừa ghi nhận thêm 4 ca mắc COVID-19 mới, nâng tổng số ca mắc lên 255 trường hợp, trong đó có 128 ca được điều trị khỏi.

Sự lan truyền của Đạo Phật ở Châu Á

Tư liệu 18:43 09/04/2020

Mặc dù đạo Phật chưa bao giờ phát triển phong trào truyền giáo, nhưng qua nhiều thế kỷ, giáo huấn của Đức Phật lại lan rộng: trước tiên là đến Đông Nam Á, rồi xuyên qua Trung Á đến Trung Quốc và vùng còn lại của Đông Á, và cuối cùng đến Tây Tạng và các miền xa xôi ở Trung Á.

Cuộc sống trong Chùa mùa virus corona

Tư liệu 18:26 09/04/2020

Thế giới đang bước vào giai đoạn bùng phát của dịch bệnh corona (Covid-19), người người nhà nhà đều đang tự ý thức cách ly tại nhà để tránh lây nhiễm cộng đồng. Và chùa Hoằng Pháp cũng thế…

Phật giáo An Nam Tông tại Thái Lan hỗ trợ nhân dân trong mùa dịch COVID-19

Tư liệu 18:23 09/04/2020

Vừa qua, chư Tăng chùa Hưng Thạnh – Wat Dhampanyaram tại tỉnh Nakhon Pathom, Thái Lan cùng với quý Phật tử thuộc Hiệp hội dòng họ Trakun Hen đã chung tay hỗ trợ nhân dân Thái Lan trong mùa dịch như: hùn phước 1 triệu Bạt Thái Lan để tặng 2 máy thở cho bệnh viện Rajavithi, quận Ratchathewi, thủ đô Bangkok.