Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hà Nội 34°C /57%

DỮ LIỆU
Phật Giáo
Thứ sáu, 19/10/2018, 10:36 AM

Học sử qua những mái chùa

Vậy đó, mỗi ngôi chùa quê nhà dung tải thông điệp lịch sử văn hóa bên cạnh, đương nhiên, thông điệp chính yếu: tâm linh. Thông qua kiến trúc được gìn giữ bởi niềm tin mạnh mẽ, thông qua giai thoại và cứ liệu vững chắc, có thể ít nhiều tái hiện về lịch sử địa phương, gắn kết với lịch sử quốc gia.

Tri thức mênh mông khôn cùng, trong đấy có những câu nói dung dị và khó quên, ví như câu mà anh bạn tôi - một cư sĩ - tâm đắc: Mái chùa che chở hồn dân tộc.

Miền Tây Nam Bộ là vùng đất mới của Việt Nam, mới trong chiều thời gian hơn 4.000 năm lịch sử nước Việt và mới cả theo những thuộc tính về cấu trúc địa lý, kết cấu văn hóa - xã hội...

Những cứ liệu tin cậy cho thấy việc xác lập chủ quyền lãnh thổ và thiết lập hành chính ở bán đảo Cà Mau, bao gồm quê tôi - Bạc Liêu, Cà Mau (Minh Hải cũ) - mới hơn 300 năm! Rằng khoảng thời gian ấy vùng chìm trong dòng vận động lịch sử không nhẹ nhàng: Sự Nam tiến tăng dần của cộng đồng người Việt, người Hoa, cộng cư cùng bà con người Khmer bản địa; phân tranh ác liệt giữa Tây Sơn và Nguyễn Ánh với diễn tiến truy đuổi của đạo quân Quang Trung xuống tận cùng phương Nam. Rồi không bao lâu sau, thực dân Pháp có mặt, các phong trào tranh đấu... kháng chiến, chia cắt, thống nhất và... biến thiên dâu bể, chinh chiến triền miên, lịch sử một vùng đất chông chênh mỏng manh đã được kể rõ trong các trang sách giáo khoa.

Mái chùa che chở hồn dân tộc...

Tôi nhớ. Mỗi lần viếng một ngôi chùa, đọc một tư liệu nội bộ nào đấy về ngôi chùa ấy, mỗi khuôn hình kiến trúc hay Tam bảo… đều khơi gợi về lịch sử của vùng đất nơi tòa Tam bảo tọa lạc hay rộng ra, cả một vùng.
Ảnh: Internet 
Ở địa đầu Bạc Liêu, Giác Hoa tự với khối kiến trúc độc đáo tinh xảo và mềm mại, huyền hoặc Á – Âu được phủ bởi màu vôi vàng nhẹ, bao quanh bởi các dòng kênh, lục bình bềnh bồng, các cây cầu nho nhỏ cong cong xinh... Ngôi đại tự “nói” về một thời kỳ chưa xa lắm, thời thuộc địa, từ lá đơn xin nhà cầm quyền thực dân cho phép cất chùa với câu cú hành chính và bút phê, đến hành trình tìm đạo của vị ni khai sơn nổi tiếng: Cô Hai Ngó. Thời ấy, đương thời công tử Bạc Liêu. Viếng Giác Hoa tự, thả lòng mình trong lắng đọng thời gian, như trở về ngày cũ, với những cánh đồng, tá điền và nếp quê...

Xa hơn về địa lý và xa hơn về thời gian, cách trục quốc lộ 1 mấy mươi cây số làm mỏi chân đạp xe, chùa Phước Bửu cạnh chân tháp cổ Vĩnh Hưng lại “nói” về lịch sử hơn 1.500 năm qua khối công trình đặc biệt được xếp hạng Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia. Những viên gạch ẩn tàng dòng chảy thời gian bên trong và trên bụi đất khiến bạn ngỡ ngàng, suy tư... 

Tháp lạ lùng, thuộc về một nền văn minh xa xôi lắm. Tôi còn được nghe một vị sư đã hoàn tục cung cấp thông tin về các chuyến khảo sát của chuyên gia nước ngoài, vạch mới cũ trên tháp được phán đoán khoa học rằng: Công trình bị gián đoạn do yếu tố thiên nhiên nào đó, với độ giãn cách thời gian khá xa mới xây dựng lại và hoàn thành. Sư cô trụ trì Diệu Phước lại kể về thời chiến tranh, ngôi chùa bên tháp “chết tên” chùa Tháp, về dòng kênh nhỏ xíu bên cạnh. Có lẽ đấy là công trình cổ nhất còn lại ở vùng đất này?

Cách Hộ Phòng mấy cây số, chùa Hổ Phù gắn với phiên hiệu một đơn vị cảnh vệ của vua Gia Long, hộ giá đức vua trên đường bôn tẩu, nơi được lập ra để thờ tự tử sĩ hy sinh của đội quân cảnh vệ. Một bác thợ mộc đã thủ thỉ nói về sắc tứ vua ban cho chùa, tôi nhớ không cần ghi chép dù chưa tận mục sở thị.
Ảnh: Internet
Sắc tứ ban hành 1842 bởi đức vua Thiệu Trị năm thứ II cho chùa Phật Tổ Cà Mau lại “nói” về sử đất Cà Mau cách nhà tôi hơn 30 cây số. Chính điện đặc sắc, quý giá, hãy còn và những mộ tháp phía sau. Chưa đề cập đến tâm linh, sắc tứ ấy là bằng chứng xác lập vững vàng của nhà Nguyễn ở phương Nam.

Vậy đó, mỗi ngôi chùa quê nhà dung tải thông điệp lịch sử văn hóa bên cạnh, đương nhiên, thông điệp chính yếu: tâm linh. Thông qua kiến trúc được gìn giữ bởi niềm tin mạnh mẽ, thông qua giai thoại và cứ liệu vững chắc, có thể ít nhiều tái hiện về lịch sử địa phương, gắn kết với lịch sử quốc gia.

Mái chùa che chở hồn dân tộc - viếng chùa bạn học được nhiều, đúng không?

Nguyễn Thành Công
Phật Giáo

TIN LIÊN QUAN

Cách sử dụng và trưng bày tượng Phật trong nhà ở đúng phong thủy

Cách sử dụng và trưng bày tượng Phật trong nhà ở đúng phong thủy

HomeAZ 04/06/2020, 16:32

Không chỉ Phật tử, nhiều gia đình cũng chọn trưng bày tượng Phật trong nhà ở để đem lại cảm giác thiền định, thư thái. Cùng tìm hiểu cách sử dụng tượng Phật như thế nào đúng phong thủy trong bài viết!

Khai thị Niệm Phật của Pháp Sư Tịnh Không

Đời sống 09:57 06/06/2020

Hãy chăm chỉ niệm Phật, niệm Phật có thể diệt tội, có thể tiêu tai, có thể chuyển nghiệp báo của chúng ta. Quý vị phải thật sự niệm, phải biết niệm! Phải hiểu rõ ý nghĩa trong kinh, phải y giáo phụng hành.

Hiểu và tôn kính Phật cả đời bạn được phước

Đời sống 09:42 06/06/2020

Chúng ta đặt lên Ngài lòng Tôn kính là chúng ta đã gieo vào tâm mình hạt giống của những thánh tính tuyệt đối. Ngày nào đó chúng ta cũng sẽ thành tựu dần dần những tính chất cao đẹp của Phật.

Sức mạnh của lòng tôn kính Phật

Đời sống 09:16 06/06/2020

Ta thấy việc tu dễ hay khó? Rất khó. Nhưng sức mạnh nào làm cho ta cứ phải mãi mãi bước đi trên đường tu tập? Sức mạnh nào làm cho ta nhìn được lỗi mình? Sức mạnh nào làm cho ta cứ phải sám hối, phải phát nguyện, phải tu tập mãi mãi?

Không nên thọ nhận phước đức

Đời sống 09:09 06/06/2020

Trong bước đường tu tập đạo bồ đề, để đề phòng bị rơi vào chỗ đọa lạc, chúng ta phải khắc cốt ghi tâm câu kinh “bất thọ phước đức”, theo đó mà phụng hành suốt đời, không nên vi phạm.