Trưởng lão Hòa thượng Thích Đỗng Quang

Trưởng lão Hòa thượng Thích Đỗng Quang nối pháp dòng Thiền Lâm Tế đời thứ 42, pháp húy thượng Như hạ Cầu, tự Hạnh Đắc, hiệu Đỗng Quang, thế danh Nguyễn Danh Văn Minh, sinh năm Ất Sửu (1925) tại thôn Vĩnh An, xã Mỹ Phong, huyện Phù Mỹ, tỉnh Bình Định (nay thuộc tỉnh Gia Lai).

Thân phụ là cụ ông Nguyễn Văn Cảnh, pháp danh Tâm Trọng, về sau xuất gia, pháp hiệu Thiện Châu; thân mẫu là cụ bà Trần Thị Hanh, pháp danh Tâm Thông. Hòa thượng sinh trưởng trong gia đình nho phong, kính tín Tam bảo.

Con đường xuất gia tu học

Thuở niên thiếu, Ngài học tiểu học và Hán văn tại quê nhà. Khi 19 tuổi, thân phụ phát nguyện xuất gia tại chùa Thành Lâm, tạo duyên cho Hòa thượng sớm được hầu thầy học đạo.

Đến năm 20 tuổi, chí nguyện xuất trần viên mãn, Ngài đảnh lễ Hòa thượng Thích Trí Hạnh, trụ trì chùa Bảo Sơn (Phù Mỹ), làm Bổn sư, được ban pháp danh Như Cầu, chính thức nối pháp dòng Thiền Lâm Tế.

Năm Canh Dần (1950), Hòa thượng được Bổn sư cho theo học tại Tổ đình Thập Tháp. Hai năm sau, Ngài thọ cụ túc giới tại Giới đàn chùa Thiên Bình (huyện An Nhơn, tỉnh Bình Định) do Hòa thượng Huệ Chiếu - Tổ đình Thập Tháp làm Đường đầu, được ban pháp hiệu Thiện Thệ.

Sau khi đắc giới, Hòa thượng tiếp tục cầu học nhiều nơi, như chùa Thiên Sanh Thạch Tự, và năm Ất Mùi (1956) theo học Phật học đường Trung phần - chùa Long Sơn, Nha Trang.

Năm Đinh Dậu (1957), Ngài trở về Bình Định, đảm nhiệm Hội trưởng Hội Phật giáo huyện Phù Mỹ, kiêm trụ trì chùa Chi hội Phù Mỹ.

Năm Canh Tý (1960), Ngài vào dự khóa Kiết Đông tại Tổ đình Sắc tứ Thiền Lâm, cầu pháp y chỉ cùng Trưởng lão Hòa thượng Thích Huyền Tân, được Tổ phú pháp tự Hạnh Đắc, hiệu Đỗng Quang - nối rạng pháp phái Lâm Tế, làm sáng ngời đạo mạch Tổ tông.

Hành đạo và hoằng pháp

Đầu năm Nhâm Dần (1962), Ngài trùng tu chùa Chi hội Phật giáo huyện Phù Mỹ.

Mùa Phật đản năm Quý Mão (1963), hưởng ứng phong trào đấu tranh bảo vệ Phật giáo, Hòa thượng tham gia phái đoàn Bình Định ra Huế dự lễ truy điệu Thánh tử đạo.

Cuối năm ấy, sau biến động chính trị, Hòa thượng lên Pleiku (nay là Gia Lai) hoằng hóa.

Từ năm 1964-1966, khi Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất ra đời, Ngài được Viện Hóa Đạo đề cử làm Chánh Đại diện Giáo hội Phật giáo tỉnh Pleiku, trụ trì chùa Bửu Thắng.

Năm 1965, Ngài khai sơn chùa Quan Âm Pleiku trên phần đất của ông bà Nguyễn Hạ và Trần Thị Hay phát tâm cúng dường.

Từ năm 1966-1968, Hòa thượng đảm nhiệm Phó Ban Đại diện Phật giáo tỉnh Khánh Hòa.

Giai đoạn 1972-1974, Ngài làm Đặc ủy Tăng sự Ban Đại diện Phật giáo tỉnh Pleiku.

Từ 1975-1981, đảm trách Quyền Chánh Đại diện Phật giáo tỉnh Pleiku.

Năm 1977, Hòa thượng được thỉnh làm Đệ tứ Tôn chứng tại Đại Giới đàn Quảng Đức, tổ chức tại chùa Ấn Quang (TP.HCM).

Năm 1982, khi Tỉnh hội Phật giáo Gia Lai - Kon Tum được thành lập, Ngài được suy cử làm Trưởng Ban Trị sự nhiệm kỳ I và lưu nhiệm đến khi chia tỉnh. Đồng thời, Hòa thượng còn là Ủy viên Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Đại biểu Hội đồng Nhân dân tỉnh Gia Lai - Kon Tum.

Tại Đại hội Phật giáo toàn quốc nhiệm kỳ II (1987-1992), Ngài được tấn phong hàng giáo phẩm Hòa thượng.

Năm 1999, được Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tặng Huân chương “Vì sự nghiệp Đại đoàn kết dân tộc”.

Tại Đại hội kỳ V (2002), Hòa thượng được suy tôn thành viên Hội đồng Chứng minh GHPGVN và Chứng minh Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Gia Lai cho đến ngày viên tịch.

Đạo hạnh và công đức

Là bậc long tượng của Phật giáo Việt Nam, Hòa thượng Thích Đỗng Quang suốt hơn nửa thế kỷ trác tích hoằng pháp độ sanh nơi núi rừng Gia Lai.

Ngài là vị giảng sư đạo phong nghiêm tịnh, ngôn từ hòa ái, giới hạnh tinh nghiêm.

Với lòng từ bi và trí tuệ, Hòa thượng không chỉ là ngọn đuốc soi đường cho Tăng Ni tỉnh nhà, mà còn là biểu tượng của bậc chân tu xả kỷ vị tha, hết lòng vì đạo pháp và dân tộc.

Viên tịch

Sau hơn 90 năm trụ thế, 63 hạ lạp, trải hơn 60 năm hiến dâng trí tuệ và tâm nguyện cho sự nghiệp hoằng dương chánh pháp, Hòa thượng thâu thần viên tịch lúc 8 giờ sáng, ngày mùng 7 tháng Giêng năm Giáp Ngọ (2014), tại phương trượng chùa Quan Âm, phường Trà Bá, thành phố Pleiku, tỉnh Gia Lai.

Phù đồ bảo tháp được tôn trí trong tháp lâm Tổ đình Quan Âm, phường Hội Phú, tỉnh Gia Lai.

Để tưởng niệm công đức và đạo hạnh cao dày của Ngài, Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Gia Lai khải kiến, lấy pháp hiệu Đỗng Quang làm danh xưng Đại Giới đàn Cam Lộ Đỗng Quang năm Ất Tỵ (2025) - tỏ lòng tri ân và báo đức đối với bậc Tổ sư khai sơn, bồi đắp nền móng Phật giáo tỉnh nhà.

Ngưỡng nguyện Giác linh Trưởng lão Hòa thượng tân viên tịch, Cam Lộ Đỗng Quang Đại Giới Đàn danh xưng Đức hiệu, Từ Lâm Tế Chánh Tông, tứ thập nhị thế, khai sơn Quan Âm đường thượng húy thượng Như hạ Cầu, tự Hạnh Đắc, hiệu Đỗng Quang - Tổ sư tân viên tịch - Cao đăng Phật quốc, thượng phẩm liên đài.

Nam mô Cam Lộ Đỗng Quang Đại Giới Đàn Danh xưng Đức hiệu Hòa thượng Tổ sư tác đại chứng minh.