450
Đại Trưởng lão Nanda - Đệ nhất khéo hộ trì các căn
Trong thời Đức Phật Padumuttara (Thắng Liên Hoa) còn tại thế, Trưởng lão Nanda tương lai tái sanh trong gia đình trưởng giả. Sau một lần đi nghe pháp, vị ấy nhìn thấy một tỳ-khưu được Thế Tôn ban danh hiệu Đệ nhất khéo hộ trì các căn, Ngài hoan hỷ cúng dường bộ y vàng đắt giá cho Phật và Thánh tăng, phát nguyện địa vị ấy trong tương lai và được Đức Như Lai thọ ký.
Công hạnh quá khứ:
− Thời Phật Atthadassī, Ngài tái sanh làm con rùa lớn bên dòng sông Vinatā, đưa lưng chở Thế Tôn qua sông.
− Nhờ phước thiện ấy mà vô lượng kiếp Ngài làm Chuyển Luân Vương, hưởng tất cả mọi sự vui thú trên đời.
Đại Trưởng lão Nandaka - Đệ nhất giáo giới chư Tỳ-khưu-ni
Đời sống hiện tại:
− Trong đời sống này, Trưởng lão Nanda là vương tử nước Kapilavatthu (Ca-tỳ-la-vệ), con của bà Mahāpajāpati (Ma-ha-ba-xà-ba-đề), là em cùng cha khác mẹ với Thái tử Siddhattha. Ngài có tướng hảo hoàn mỹ, có khuynh hướng say mê trong các dục và ưa thích thụ hưởng chúng.
− Lễ đăng quang và thành hôn của vương tử Nanda vừa vặn khoảng thời gian Đức Phật về thăm thân quyến sau khi thành đạo, lúc này Ngài hóa độ vương tử xuất gia. Vì kính trọng Đức Phật, Nanda không thể từ chối nên gia nhập tăng đoàn; tuy nhiên ông vẫn mơ tưởng về cuộc sống vương giả và cô dâu xinh đẹp chưa cưới của mình.
− Để giúp Tôn giả phấn chấn tinh thần trên con đường tu tập và nguôi ngoai dần các dục vọng, Đức Phật dẫn Ngài lên cung trời Tāvatiṃsa (Đao Lợi) tham quan, rồi hứa rằng sẽ để các Thiên nữ phục vụ nếu chứng Đạo – Quả. So sánh thấy vị hôn thê hiện tại không bằng một góc vẻ đẹp các Thiên nữ, hơn nữa thích thú cảnh đẹp cõi trời nên Tôn giả chấp thuận ngay.
− Khi về đến tinh xá, các tỳ-khưu biết được mục đích tu tập của Tôn giả chỉ vì để hưởng thụ dục lạc, ra sức nhạo báng khiến Ngài vô cùng xấu hổ. Ngài tự hứa với lòng sẽ khéo kiểm soát sáu căn, nỗ lực đoạn tận ham muốn xấu xa, không để chuyện tương tự xảy ra nữa.
− Từ đó trở đi, Trưởng lão Nanda chuyên tâm tu tập chánh niệm tỉnh giác, phòng hộ các căn môn nghiêm ngặt, khi mắt nhìn cảnh, tai nghe tiếng,… không để cho tâm bất thiện sanh khởi; siêng năng lâu dài, cuối cùng Ngài đắc Thánh quả A-ra-hán.
− Sau khi chứng quả, Ngài hổ thẹn vì sự ham thích Thiên lạc trước kia của mình nên đến đảnh lễ Phật xin bỏ qua lời hứa ban cho tiên nữ .
− Ngài Nanda vượt trội hơn các tỳ-khưu về sự chế ngự các căn. Vị ấy có đầy đủ các loại tỉnh giác và khéo quán sát tâm mình trên các căn môn trước khi thực hiện một hành động nào đó. Chính sự sợ hãi điều ác và lời chê bai của bậc trí về thói xấu của mình là động lực để Tôn giả tu tập thành công.
− Một thời gian sau, Đức Phật khen ngợi Trưởng lão đã diệt trừ hoàn toàn dục vọng, Ngài ban cho vị ấy danh hiệu Đệ nhất phòng hộ căn môn giữa hội chúng.
Tài liệu được soạn dựa theo
Tăng Chi Bộ Kinh – chương Một Pháp
Phẩm Người Tối Thắng.
Đan Tâm biên soạn.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Trưởng lão Ni Bhaddā Kaccānā (Yasodharā) - Đệ nhất chứng đạt đại thắng trí
Đức Phật
15:40 08/05/2026
Cuộc đời của Trưởng lão Ni Yasodharā cao cả như thế, phẩm hạnh như thế nhưng chưa từng phô diễn, khoa trương, chỉ nguyện đứng sau làm hạt bụi đường nâng đỡ chân người giác ngộ, chỉ nguyện đứng sau làm chiếc bóng âm thầm thành toàn cho người trên con đường giải thoát.
Trưởng lão Ni Bhaddā Kāpilānī - Đệ nhất nhớ đến thời quá khứ
Đức Phật
13:06 07/05/2026
Trưởng lão Ni Bhaddhā Kāpilānī được Thế Tôn tuyên dương là vị tỳ-khưu-ni thành tựu biệt hạnh Đệ nhất nhớ đến các đời sống quá khứ như lời ước nguyện thuở xưa.
Trưởng lão Ni Bhaddā Kuṇḍalakesā - Đệ nhất có thắng trí mau lẹ
Đức Phật
13:17 06/05/2026
Đức Phật tán dương Trưởng lão Ni Bhaddā Kuṇḍalakesā là Đệ nhất có thắng trí mau lẹ (chứng Thánh quả nhanh nhất) trong hàng nữ giới xuất gia.
Trưởng lão Ni Sakulā - Đệ nhất thiên nhãn thông
Đức Phật
13:41 05/05/2026
Vì thiện nghiệp đã tạo trong quá khứ đến lúc chín muồi, bà thành tựu Thiên nhãn thông Đệ nhất và được Đức Thế Tôn tán dương giữa hội chúng
Xem thêm
