Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hà Nội 34°C /57%

DỮ LIỆU
Phật Giáo
Thứ sáu, 03/04/2020, 12:59 PM

Giáo sư Y khoa Úc dự báo virus Vũ Hán tại Việt Nam 2 tháng tới đây

GS Nguyễn Văn Tuấn - người Việt Nam đang làm việc tại Trung tâm Garvan, Úc có phân tích về tình hình virus Vũ Hán ở Việt Nam trong 2 tháng tới đây.

 > Corona, nỗi sợ hãi và hạnh Vô úy thí

Một trong những câu hỏi quan trọng về dịch Vũ Hán ở Việt Nam là trong tương lai gần tình hình dịch sẽ ra sao. Rất thiếu những dữ liệu về tình hình dịch ở Việt Nam, nên rất khó trả lời câu hỏi này. Trong bài trước [1], tôi đã tóm lược bức tranh dịch Vũ Hán ở Việt Nam. Trong bài viết này tôi sẽ bàn qua về ước tính chỉ số R0 (reproduction ratio) và ước tính số ca nhiễm trong 60 ngày tới cho Việt Nam. Lần này tôi dùng mô hình Poisson (thay vì lần trước dùng mô hình SIR).

(GS Nguyễn Văn Tuấn) Khoảng cách an toàn giữa hai người là bao nhiêu?

Xu hướng

Trước hết là số liệu về dịch bệnh. Theo trang wiki [2] thì tính đến ngày 2/4 đã có 227 ca nhiễm. Số liệu được báo cáo từng ngày, nên rất dễ cho việc phân tích. Cách đơn giản nhứt là đếm số ca mỗi ngày, và Biểu đồ 1 sau đây trình bày con số đó tính từ ngày 23/1/2020 đến 2/4/2020. Như có thể thấy, tình hình dịch diễn ra trong 2 thời điểm: trước 23/2 chỉ vài ca lác đác, nhưng từ 6/3 trờ đi thì số ca hàng này tăng nhanh. Có ngày số ca lên đến 19 ca (ngày 22/3).

Biểu đồ 1: Biểu đồ phần trên phản ảnh số ca nhiễm ghi nhận từ ngày 23/1/20 đến 2/4/2020. Biểu đồ phía dưới thể hiện số ca tích lũy từ ngàu 23/1/2020 đến 2/4/2020.

Biểu đồ 1: Biểu đồ phần trên phản ảnh số ca nhiễm ghi nhận từ ngày 23/1/20 đến 2/4/2020. Biểu đồ phía dưới thể hiện số ca tích lũy từ ngàu 23/1/2020 đến 2/4/2020.

Cầu nguyện trong mùa corona

Hệ số lây lan

Vấn đề quan trọng trong mỗi trận dịch là ước tính hệ số lây nhiễm (còn gọi là 'reproduction ratio') và kí hiệu là R0. Như giải thích trước đây, R0 là chỉ số phản ảnh một người bị nhiễm lây lan cho R0 người khác. Nói cách khác, nếu R0 = 2, thì mỗi người bị nhiễm có thể lây lan cho 2 người khác. Hệ số này thường khác biệt giữa các nước vì tùy thuộc vào môi trường và tình hình lây lan. WHO dựa vào dữ liệu của Vũ Hán ước tính rằng R0 dao động trong khoảng 1.4 đến 2.5 [3].

Nhưng tình hình ở Việt Nam khác với Vũ Hán. Do đó, tôi dùng dữ liệu thực tế đến ngày 2/4 và kết hợp với thời gian ủ bệnh qua một nghiên cứu trên Ann Int Med (trung bình 5.1 ngày, độ lệch chuẩn 2.32 ngày) để mô phỏng [4]. Kết quả mô phỏng cho thấy tính trung bình R0 = 1.08, nhưng xác suất 95% có thể dao động từ 0.87 đến 1.33 (Biểu đồ 2).

Biểu đồ 2: Phân bố giá trị của hệ số lây lan (R0) theo mô phỏng dựa vào số liệu về số ca nhiễm trong Biểu đồ 1 và thời gian ủ bệnh công bố trên Ann Int Med 2020.

Biểu đồ 2: Phân bố giá trị của hệ số lây lan (R0) theo mô phỏng dựa vào số liệu về số ca nhiễm trong Biểu đồ 1 và thời gian ủ bệnh công bố trên Ann Int Med 2020.

Nhiễm lực (force of infection)

Một thông số khác mang tính dịch tễ học cũng quan trọng không kém là 'nhiễm lực'. Hệ số này được ước tính như là tỉ số của số ca mới nhiễm trên tích số của số ca có nguy cơ (susceptible) và thời gian phơi nhiễm. Vẫn dùng mô phỏng tôi có Biểu đồ 3 dưới đây. Kết quả phân tích cho thấy nhiễm lực có vẻ đang suy giảm từ cuối tháng 3, và điều này là một tính hiệu đáng mừng. Có thể nó phản ảnh biện pháp của chánh phủ đang có hiệu quả.

Biểu đồ 3: Nhiễm lực tính từ lúc dịch mới phát sinh cho đến nay. Xu hướng gần đây là giảm. Trục tung là nhiễm lực (force of infection), trục hoành là ngày, đường đứt đoạn là ngày hôm qua 2/4/2020.

Biểu đồ 3: Nhiễm lực tính từ lúc dịch mới phát sinh cho đến nay. Xu hướng gần đây là giảm. Trục tung là nhiễm lực (force of infection), trục hoành là ngày, đường đứt đoạn là ngày hôm qua 2/4/2020.

Dự báo tương lai

Đến phần quan trọng là dự báo về tình hình dịch trong tương lai gần. Các tham số trên (số ca bệnh, hệ số lây lan R0, và nhiễm lực) có thể dùng để dự báo số ca nhiễm trong tương lai. Phương pháp dự báo chủ yếu là 'branching process' [5], dựa vào giả định (i) số ca bệnh mỗi ngày tuân theo luật phân bố Poisson; và (ii) thời gian. Xin nói trước rằng vì đây là mô phỏng, nên kết quả cũng mang tính bất định.

Kết quả dự báo (Biểu đồ 4) cho thấy trong 60 ngày tới, tổng số ca nhiễm mới có thể dao động trong khoảng 165 (tối thiểu) đến 2322 người (tối đa), với trung vị là 811 người.

Từ Đại pháp nạn Covid-19 nghĩ về thời Mạt pháp

Biểu đồ 4: Kết quả mô phỏng dự báo số ca nhiễm trong 60 ngày tới. Tổng số ca nhiễm có thể dưới 500, nhưng cũng có thể ~2000 người, nhưng trung bình là 811 người.

Biểu đồ 4: Kết quả mô phỏng dự báo số ca nhiễm trong 60 ngày tới. Tổng số ca nhiễm có thể dưới 500, nhưng cũng có thể ~2000 người, nhưng trung bình là 811 người.

Tóm lại, một số điểm chánh có thể rút ra từ phân tích dự báo này: (i) hệ số lây lan ở Việt Nam tương đối thấp (1.08, với khoảng tin cậy 95%: 0.87 - 1.33); (ii) nhiễm lực đang có xu hướng suy giảm từ đầu tháng Tư; và (iii) tổng số ca mới nhiễm trong 2 tháng tới [tính từ 2/4] là [trung bình] 811 người. Tuy nhiên, nếu can thiệp thì số ca chắc chắn sẽ giảm.

Biểu đồ 5: Dự báo số ca nhiễm tích lũy trong 60 ngày tới. Biểu đồ trình bày cho nhiều tình huống thấp nhứt (1%) đến cao nhứt (99%). Dự báo tính từ ngày 3/4/2020.

Biểu đồ 5: Dự báo số ca nhiễm tích lũy trong 60 ngày tới. Biểu đồ trình bày cho nhiều tình huống thấp nhứt (1%) đến cao nhứt (99%). Dự báo tính từ ngày 3/4/2020.

Chú thích: 

[1] https://www.nguyenvantuan.info/single-post/2020/03/30/Buc-tranh-dich-te-hoc-ve-dich-Vu-Han

[2] https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_d%E1%BB%8Bch_COVID-19_t%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t_Nam

[3] https://www.who.int/news-room/detail/23-01-2020-statement-on-the-meeting-of-the-international-health-regulations-(2005)-emergency-committee-regarding-the-outbreak-of-novel-coronavirus-(2019-ncov)

[4] https://annals.org/aim/fullarticle/2762808/incubation-period-coronavirus-disease-2019covid-19-from-publicly-reported

[5] Nouvellet P, et al. A simple approach to measure transmissibility and forecast incidence. Epidemics 2018;22:29-35.

Về GS Nguyễn Văn Tuấn:

GS Nguyễn Văn Tuấn

GS Nguyễn Văn Tuấn

Tác giả bài viết trên là Giáo sư Y khoa, Đại học New South Wales; Giáo sư Dịch tễ học và Thống kê học của Đại học Notre Dame Australia; và GIáo sư Y khoa tiên lượng, Đại học Công nghệ Sydney.

> Tham gia chuyên mục virus corona của chúng tôi

Quý vị hãy bấm vào đây đăng ký kênh Youtube Phật giáo Việt Nam  để theo dõi, xem các video về Phật giáo và giúp chúng tôi lan truyền Phật pháp, tạo công đức vô lượng cho bạn!

> Xem thêm video: Tác hại của lời nói dối:

Phật Giáo
Phòng thờ Phật nên sơn màu gì đẹp và hợp phong thủy cho gia chủ?

Phòng thờ Phật nên sơn màu gì đẹp và hợp phong thủy cho gia chủ?

HomeAZ 01/06/2020, 23:05

Phòng thờ trong truyền thống gia đình người Việt là nơi dùng để thờ cúng những người quá cố hoặc thờ Phật. Việc lựa chọn màu sơn cho phòng thờ Phật rất quan trọng vì đây là nơi trang nghiêm và rất linh thiêng. Hãy tham khảo ngay những màu sơn đẹp và hợp phong thủy cho phòng thờ Phật ngay dưới đây nhé!

“Ngày an lạc” của hơn 400 Phật tử tại chùa Yên Tử (Quảng Ninh)

Phòng chống virus corona 16:09 03/06/2020

Ngày 30 và 31-5, hơn 400 Phật tử đã cùng vân tập về chùa Yên Tử tham gia khóa tu “Ngày an lạc”.

Khi con chim còn sống

Phòng chống virus corona 14:34 03/06/2020

Khi con chim còn sống, nó ăn kiến. Khi chim chết, kiến ăn nó. Thời gian và hoàn cảnh có thể thay đổi bất cứ lúc nào. Vì vậy, đừng nhục mạ, đừng làm khổ bất cứ ai trong đời sống này. Bạn có thế đầy quyền lực ngày hôm nay, nhưng đừng quên rằng, thời gian còn nhiều quyền lực hơn bạn.

Kham nhẫn và thiền quán - nền tảng để thành đạo

Phòng chống virus corona 12:33 03/06/2020

Ngày nay, chúng ta tu tập theo giáo pháp của Thế Tôn, người tu tuy nhiều nhưng người đạt đạo thì không nhiều, phải chăng chúng ta thiếu sức kham nhẫn và yếu kém năng lực tư duy?

Dọn cơm cúng vong như thế nào mới đúng?

Phòng chống virus corona 09:31 03/06/2020

Nghi cúng cơm nầy là do tổ tiên ta bày ra. Đây là một tập tục có từ ngàn xưa. Khi cúng để 3 chén cơm, một chén chính giữa phải đầy cơm và 2 chén 2 bên thì lưng.

Từ điển Phật học