Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hà Nội 34°C /57%

DỮ LIỆU
Phật Giáo
Thứ sáu, 03/04/2020, 12:59 PM

Giáo sư Y khoa Úc dự báo virus Vũ Hán tại Việt Nam 2 tháng tới đây

GS Nguyễn Văn Tuấn - người Việt Nam đang làm việc tại Trung tâm Garvan, Úc có phân tích về tình hình virus Vũ Hán ở Việt Nam trong 2 tháng tới đây.

 > Corona, nỗi sợ hãi và hạnh Vô úy thí

Một trong những câu hỏi quan trọng về dịch Vũ Hán ở Việt Nam là trong tương lai gần tình hình dịch sẽ ra sao. Rất thiếu những dữ liệu về tình hình dịch ở Việt Nam, nên rất khó trả lời câu hỏi này. Trong bài trước [1], tôi đã tóm lược bức tranh dịch Vũ Hán ở Việt Nam. Trong bài viết này tôi sẽ bàn qua về ước tính chỉ số R0 (reproduction ratio) và ước tính số ca nhiễm trong 60 ngày tới cho Việt Nam. Lần này tôi dùng mô hình Poisson (thay vì lần trước dùng mô hình SIR).

(GS Nguyễn Văn Tuấn) Khoảng cách an toàn giữa hai người là bao nhiêu?

Xu hướng

Trước hết là số liệu về dịch bệnh. Theo trang wiki [2] thì tính đến ngày 2/4 đã có 227 ca nhiễm. Số liệu được báo cáo từng ngày, nên rất dễ cho việc phân tích. Cách đơn giản nhứt là đếm số ca mỗi ngày, và Biểu đồ 1 sau đây trình bày con số đó tính từ ngày 23/1/2020 đến 2/4/2020. Như có thể thấy, tình hình dịch diễn ra trong 2 thời điểm: trước 23/2 chỉ vài ca lác đác, nhưng từ 6/3 trờ đi thì số ca hàng này tăng nhanh. Có ngày số ca lên đến 19 ca (ngày 22/3).

Biểu đồ 1: Biểu đồ phần trên phản ảnh số ca nhiễm ghi nhận từ ngày 23/1/20 đến 2/4/2020. Biểu đồ phía dưới thể hiện số ca tích lũy từ ngàu 23/1/2020 đến 2/4/2020.

Biểu đồ 1: Biểu đồ phần trên phản ảnh số ca nhiễm ghi nhận từ ngày 23/1/20 đến 2/4/2020. Biểu đồ phía dưới thể hiện số ca tích lũy từ ngàu 23/1/2020 đến 2/4/2020.

Cầu nguyện trong mùa corona

Hệ số lây lan

Vấn đề quan trọng trong mỗi trận dịch là ước tính hệ số lây nhiễm (còn gọi là 'reproduction ratio') và kí hiệu là R0. Như giải thích trước đây, R0 là chỉ số phản ảnh một người bị nhiễm lây lan cho R0 người khác. Nói cách khác, nếu R0 = 2, thì mỗi người bị nhiễm có thể lây lan cho 2 người khác. Hệ số này thường khác biệt giữa các nước vì tùy thuộc vào môi trường và tình hình lây lan. WHO dựa vào dữ liệu của Vũ Hán ước tính rằng R0 dao động trong khoảng 1.4 đến 2.5 [3].

Nhưng tình hình ở Việt Nam khác với Vũ Hán. Do đó, tôi dùng dữ liệu thực tế đến ngày 2/4 và kết hợp với thời gian ủ bệnh qua một nghiên cứu trên Ann Int Med (trung bình 5.1 ngày, độ lệch chuẩn 2.32 ngày) để mô phỏng [4]. Kết quả mô phỏng cho thấy tính trung bình R0 = 1.08, nhưng xác suất 95% có thể dao động từ 0.87 đến 1.33 (Biểu đồ 2).

Biểu đồ 2: Phân bố giá trị của hệ số lây lan (R0) theo mô phỏng dựa vào số liệu về số ca nhiễm trong Biểu đồ 1 và thời gian ủ bệnh công bố trên Ann Int Med 2020.

Biểu đồ 2: Phân bố giá trị của hệ số lây lan (R0) theo mô phỏng dựa vào số liệu về số ca nhiễm trong Biểu đồ 1 và thời gian ủ bệnh công bố trên Ann Int Med 2020.

Nhiễm lực (force of infection)

Một thông số khác mang tính dịch tễ học cũng quan trọng không kém là 'nhiễm lực'. Hệ số này được ước tính như là tỉ số của số ca mới nhiễm trên tích số của số ca có nguy cơ (susceptible) và thời gian phơi nhiễm. Vẫn dùng mô phỏng tôi có Biểu đồ 3 dưới đây. Kết quả phân tích cho thấy nhiễm lực có vẻ đang suy giảm từ cuối tháng 3, và điều này là một tính hiệu đáng mừng. Có thể nó phản ảnh biện pháp của chánh phủ đang có hiệu quả.

Biểu đồ 3: Nhiễm lực tính từ lúc dịch mới phát sinh cho đến nay. Xu hướng gần đây là giảm. Trục tung là nhiễm lực (force of infection), trục hoành là ngày, đường đứt đoạn là ngày hôm qua 2/4/2020.

Biểu đồ 3: Nhiễm lực tính từ lúc dịch mới phát sinh cho đến nay. Xu hướng gần đây là giảm. Trục tung là nhiễm lực (force of infection), trục hoành là ngày, đường đứt đoạn là ngày hôm qua 2/4/2020.

Dự báo tương lai

Đến phần quan trọng là dự báo về tình hình dịch trong tương lai gần. Các tham số trên (số ca bệnh, hệ số lây lan R0, và nhiễm lực) có thể dùng để dự báo số ca nhiễm trong tương lai. Phương pháp dự báo chủ yếu là 'branching process' [5], dựa vào giả định (i) số ca bệnh mỗi ngày tuân theo luật phân bố Poisson; và (ii) thời gian. Xin nói trước rằng vì đây là mô phỏng, nên kết quả cũng mang tính bất định.

Kết quả dự báo (Biểu đồ 4) cho thấy trong 60 ngày tới, tổng số ca nhiễm mới có thể dao động trong khoảng 165 (tối thiểu) đến 2322 người (tối đa), với trung vị là 811 người.

Từ Đại pháp nạn Covid-19 nghĩ về thời Mạt pháp

Biểu đồ 4: Kết quả mô phỏng dự báo số ca nhiễm trong 60 ngày tới. Tổng số ca nhiễm có thể dưới 500, nhưng cũng có thể ~2000 người, nhưng trung bình là 811 người.

Biểu đồ 4: Kết quả mô phỏng dự báo số ca nhiễm trong 60 ngày tới. Tổng số ca nhiễm có thể dưới 500, nhưng cũng có thể ~2000 người, nhưng trung bình là 811 người.

Tóm lại, một số điểm chánh có thể rút ra từ phân tích dự báo này: (i) hệ số lây lan ở Việt Nam tương đối thấp (1.08, với khoảng tin cậy 95%: 0.87 - 1.33); (ii) nhiễm lực đang có xu hướng suy giảm từ đầu tháng Tư; và (iii) tổng số ca mới nhiễm trong 2 tháng tới [tính từ 2/4] là [trung bình] 811 người. Tuy nhiên, nếu can thiệp thì số ca chắc chắn sẽ giảm.

Biểu đồ 5: Dự báo số ca nhiễm tích lũy trong 60 ngày tới. Biểu đồ trình bày cho nhiều tình huống thấp nhứt (1%) đến cao nhứt (99%). Dự báo tính từ ngày 3/4/2020.

Biểu đồ 5: Dự báo số ca nhiễm tích lũy trong 60 ngày tới. Biểu đồ trình bày cho nhiều tình huống thấp nhứt (1%) đến cao nhứt (99%). Dự báo tính từ ngày 3/4/2020.

Chú thích: 

[1] https://www.nguyenvantuan.info/single-post/2020/03/30/Buc-tranh-dich-te-hoc-ve-dich-Vu-Han

[2] https://vi.wikipedia.org/wiki/%C4%90%E1%BA%A1i_d%E1%BB%8Bch_COVID-19_t%E1%BA%A1i_Vi%E1%BB%87t_Nam

[3] https://www.who.int/news-room/detail/23-01-2020-statement-on-the-meeting-of-the-international-health-regulations-(2005)-emergency-committee-regarding-the-outbreak-of-novel-coronavirus-(2019-ncov)

[4] https://annals.org/aim/fullarticle/2762808/incubation-period-coronavirus-disease-2019covid-19-from-publicly-reported

[5] Nouvellet P, et al. A simple approach to measure transmissibility and forecast incidence. Epidemics 2018;22:29-35.

Về GS Nguyễn Văn Tuấn:

GS Nguyễn Văn Tuấn

GS Nguyễn Văn Tuấn

Tác giả bài viết trên là Giáo sư Y khoa, Đại học New South Wales; Giáo sư Dịch tễ học và Thống kê học của Đại học Notre Dame Australia; và GIáo sư Y khoa tiên lượng, Đại học Công nghệ Sydney.

> Tham gia chuyên mục virus corona của chúng tôi

Quý vị hãy bấm vào đây đăng ký kênh Youtube Phật giáo Việt Nam  để theo dõi, xem các video về Phật giáo và giúp chúng tôi lan truyền Phật pháp, tạo công đức vô lượng cho bạn!

> Xem thêm video: Tác hại của lời nói dối:

Phật Giáo
Tượng Phật gỗ an vị tại gia như thế nào cho đúng?

Tượng Phật gỗ an vị tại gia như thế nào cho đúng?

HomeAZ 04/01/2021, 12:16

Tượng Phật gỗ an vị tại gia là một nét đẹp truyền thống phổ biến của dân tộc Việt, tuy nhiên, việc an vị tượng Phật gỗ như thế nào cho đúng thi rất ít ai quan tâm. Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Thành đạo, Thế Tôn xuất hiện ở đời

Phòng chống virus corona 10:03 17/01/2021

Phật tử chúng ta đang vui mừng kỷ niệm ngày Thế Tôn thành đạo trong bối cảnh nhân loại càng thấm thía lời dạy của Đức Phật về bệnh khổ và sự xung đột, chỉ có lòng từ bi và hướng thiện mới có thể hóa giải được hận thù và tăng phước thêm cho con người.

Mùa mưa xứ Huế

Phòng chống virus corona 09:44 17/01/2021

Những cơn mưa thường bất chợt xuất hiện trên thành phố Huế vào mùa Đông. Người ta thường nói Huế mộng mơ, trầm lặng và buồn. Nay mưa càng khiến Huế buồn hơn. Mưa Huế không giống với những nơi khác.

Mẹ và những nỗi nhớ nao lòng

Phòng chống virus corona 09:28 17/01/2021

Nhà tôi dọn về nơi ở mới. Vợ tôi thu dọn tất cả vật dụng không còn sử dụng hay đã cũ kỹ để bán “ve chai”, trong đó có chiếc bàn máy may đạp chân hiệu “singer” của mẹ tôi cách nay đã trên 50 năm.

Chùa Pháp Hoa, Quảng Nam trao quà tới bà con khó khăn tại huyện miền núi Bắc Trà My

Phòng chống virus corona 20:56 16/01/2021

Hôm nay, ngày 16/1/2021, Chư Tăng, Ban Hộ tự, Ban Huynh trưởng GĐPT và Đạo hữu Phật tử chùa Pháp Hoa - Thị Xã Điện Bàn - Quảng Nam đã về tại chùa Trà Dương thuộc huyện miền Núi Bắc Trà My để trao gửi đến bà con có hoàn cảnh khó khăn tại địa phương chuẩn bị đón tết Tân Sửu sắp đến.

Từ điển Phật học

Travel Mag