Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hà Nội 34°C /57%

DỮ LIỆU
Thứ hai, 01/08/2022, 10:44 AM

Khéo quán sát nội tâm

Thực hành chỉ và quán (thiền chỉ và thiền quán) hay thiền định và thiền tuệ chính là nội dung tu tập tâm để thành tựu Chánh định.

"Một thời Đức Phật du hóa tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng, vườn Cấp Cô Độc. Bấy giờ Đức Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:

- Nếu có Tỳ-kheo không thiện xảo quán tâm người khác, hãy thiện xảo tự quán sát tâm của chính mình. Nên học như vậy.

- Thế nào gọi là Tỳ-kheo thiện xảo quán tự tâm? Tỳ-kheo nếu có quán này, chắc chắn được nhiều lợi ích. ‘Phải chăng ta được chỉ của nội tâm, nhưng chưa được quán pháp bằng tối thượng tuệ? Phải chăng ta được quán pháp tối thượng tuệ, nhưng chưa được chỉ nội tâm? Phải chăng ta chưa được chỉ nội tâm, cũng chưa được quán pháp tối thượng tuệ? Phải chăng ta được chỉ nội tâm, cũng được quán pháp tối thượng tuệ?’.

- Nếu Tỳ-kheo sau khi quán, liền biết rằng: ‘Ta được chỉ nội tâm, chưa được quán pháp tối thượng tuệ’. Tỳ-kheo ấy được chỉ nội tâm rồi, hãy nên mong cầu quán pháp tối thượng tuệ. Vị ấy sau đó được chỉ nội tâm và cũng được quán pháp tối thượng tuệ.

- Nếu Tỳ-kheo sau khi quán liền biết rằng: ‘Ta được quán pháp tối thượng tuệ, chưa được chỉ nội tâm’. Tỳ-kheo ấy trụ nơi quán pháp tối thượng tuệ rồi, hãy nên mong cầu nội chỉ tâm tĩnh chỉ. Vị ấy sau đó được quán pháp tối thượng tuệ và cũng được chỉ nội tâm.

Thực hành chỉ và quán (thiền chỉ và thiền quán) hay thiền định và thiền tuệ chính là nội dung tu tập tâm để thành tựu Chánh định.

Thực hành chỉ và quán (thiền chỉ và thiền quán) hay thiền định và thiền tuệ chính là nội dung tu tập tâm để thành tựu Chánh định.

- Nếu Tỳ-kheo sau khi quán liền biết rằng: ‘Ta chưa được chỉ nội tâm cũng chưa được tối thượng tuệ’. Như vậy Tỳ-kheo chưa được pháp thiện này; vì muốn được nên phải nhanh chóng tìm cầu phương tiện, học tập tinh cần, chánh niệm, chánh trí, kham nhẫn, đừng để bị thoái chuyển. Ví như người bị lửa đốt cháy đầu, đốt cháy áo, phải nhanh chóng tìm cầu phương tiện cứu đầu, cứu áo. Cũng vậy, Tỳ-kheo chưa được pháp thiện này, vì muốn được nên phải nhanh chóng tìm cầu phương tiện, học tập tinh cần, chánh niệm chánh trí, đừng để bị thoái chuyển. Vị ấy sau đó liền được chỉ nội tâm và cũng được quán pháp tối thượng tuệ.

- Nếu Tỳ-kheo sau khi quán tâm, liền biết rằng: ‘Ta được chỉ nội tâm, cũng được quán pháp tối thượng tuệ’. Tỳ-kheo ấy tạm trú nơi pháp thiện này rồi, hãy nên mong cầu tự thân chứng ngộ Lậu tận trí thông.

(Kinh Trung A-hàm, phẩm Lâm, kinh Tự quán tâm, số 109 [trích])

Thực hành chỉ và quán (thiền chỉ và thiền quán) hay thiền định và thiền tuệ chính là nội dung tu tập tâm để thành tựu Chánh định. Chỉ là dừng, trú tâm vững chắc vào một đề mục Chánh pháp. Thiền chỉ sâu sắc dẫn đến định cận hành hoặc an chỉ nhờ vượt thoát năm triền cái (tham dục, sân hận, hôn trầm, trạo cử, nghi ngờ). Quán là thấy biết rõ ràng sự sinh diệt của các pháp trong mỗi phút giây. Thường biết về khổ, vô thường, vô ngã chính là thiền quán hay thiền tuệ.

Chỉ và quán bổ sung cho nhau, hỗ trợ lẫn nhau trong việc phát triển năm thiền chi (tầm, tứ, hỷ, lạc, nhất tâm) nhằm vượt thắng năm triền cái để thành tựu Chánh định. Tùy duyên nghiệp và cách dụng công của mỗi người mà có sự an tịnh nội tâm nhờ chỉ trước, quán sau hay quán trước, chỉ sau hoặc chỉ quán song hành.

Trong trường hợp chưa được cả chỉ lẫn quán thì hãy “Nhanh chóng tìm cầu phương tiện, học tập tinh cần, chánh niệm, chánh trí, kham nhẫn, đừng để bị thoái chuyển”. Phương tiện ở đây là siêng năng thực hành chánh niệm, tỉnh giác (chánh trí) và kham nhẫn. Cần gấp rút tu tập như cứu lửa cháy đầu cho đến khi nào thành tựu chỉ và quán.

Đoạn kinh “Tỳ-kheo sau khi quán tâm, liền biết rằng: ‘Ta được chỉ nội tâm, cũng được quán pháp tối thượng tuệ’. Tỳ-kheo ấy tạm trú nơi pháp thiện này rồi, hãy nên mong cầu tự thân chứng ngộ Lậu tận trí thông” có ý nghĩa quan trọng. Trên nền tảng Chánh định, hành giả cần phát huy tuệ giác để quét sạch mười kiết sử, thành tựu Tứ Thánh quả, Tam minh và Lục thông. Lậu tận trí thông chính là phẩm vị của bậc Thánh A-la-hán hoàn toàn giải thoát.

Trên nền tảng chánh định, phát huy tuệ giác cao độ sẽ lần lượt phá tan mười kiết sử (thân kiến, giới cấm thủ, nghi ngờ, tham dục, sân hận, hữu ái, vô hữu ái, mạn, trạo hối, vô minh) để chứng đắc các Thánh quả.

HỖ TRỢ CHÚNG TÔI

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Hỗ trợ duy trì Cổng thông tin Phật giáo Việt Nam)

“Chúng tôi tin rằng sự tài trợ của các bạn không chỉ giúp chúng tôi làm tốt phận sự của mình mà còn gia tăng mãnh liệt năng lượng sự thiện tâm của chính bạn tới cộng đồng” (Cư sĩ Thiện Đức, Trưởng Ban Biên tập).

Top 6 tượng gỗ phong thủy đẹp Hà Nội cho năm Tân Sửu 2021

Top 6 tượng gỗ phong thủy đẹp Hà Nội cho năm Tân Sửu 2021

HomeAZ 27/01/2021, 16:00

Các loại tượng gỗ phong thủy đẹp Hà Nội cho năm Tân Sửu 2021 được giới thiệu dưới đây sẽ đáp ứng nhu cầu chi phối, cân bằng nguyên lý Âm Dương, từ đó củng cố các mối quan hệ của gia ch sao cho tích cực nhất.

Bài hát ‘Gánh mẹ’ và tranh cãi bản quyền lời hát

Kiến thức 11:18 11/08/2022

Cả ông Trương Minh Nhật và nhạc sĩ Quách Beem đều đưa ra nhiều luận điểm để chứng minh mình mới là tác giả của phần lời trong bài hát "Gánh mẹ".

Hãy để cuộc sống nhẹ nhàng hơn...

Kiến thức 10:12 11/08/2022

Trên đời này, chắc chắn sẽ có người đem đến cho bạn bi thương, ghen ghét, khiến bạn phải “nghiến răng nghiến lợi mà căm ghét”. Nhưng bạn thử nghĩ lại xem, cũng không hẳn là vì họ quá xấu mà đôi khi chỉ là vì bạn đã quá quan tâm, để ý đến hành động của họ mà thôi!

Ta thương mình nhất là một sự thật

Kiến thức 09:10 11/08/2022

Ta thương mình nhất là một sự thật. Ta cũng thương những người thân của mình nhưng ít hơn thương mình và động cơ của tình thương ấy cũng vì ta. Hiếm hoi lắm ta mới mở rộng được biên giới của tình thương, yêu thương tất cả mọi người, mọi loài mà không có điều kiện.

Thương chúng sinh nhưng phải hiểu biết nhân quả công bằng

Kiến thức 07:58 11/08/2022

Vì khả năng vật chất của chúng ta không bao giờ là đủ nên chúng ta có một cách rẻ hơn mà hiệu quả hơn, đó là đem băng giảng, đem sách nhân quả cho người ta nghe, đem những lời nguyện để người ta định hướng lại nhân cách, đạo đức.