450
Loài cây là biểu tượng của Đức Phật
Đó là Assattha - Cây Bồ-đề (Ficus religiosa, Bodhi Tree).
Assattha là loài đa có tán rộng, lá thuôn dài và chóp nhọn đặc trưng. Đây là cây bán ký sinh, thường mọc bám vào cây khác khiến cây chủ còi cọc, đôi khi mọc trên tường gây hư hại công trình [S.v.96].
Từ hạt nhỏ, nó phát triển thành cây to vững chãi. Trong văn học Pāli, tình mẫu tử được ví: “Tim người mẹ rung động khi thấy con như lá non cây assattha rung rinh trong gió” [Ja.v.328; vi.548].
Từ trước thời Đức Phật, assattha đã được xem là linh thiêng ở Ấn Độ, xuất hiện trên ấn của nền văn minh Mohenjodaro (trước 1.000 TTL). Đức Phật thành đạo dưới gốc assattha [D.ii.4], nên cây được gọi là “Cây Trí tuệ” (Jñānadruma) hay “Cây Giác ngộ” (Bodhirukkha), dù chỉ được nhắc hai lần trong phần đầu Tipiṭaka [D.ii.4; Ud.1 = Vin.i.1].
Tương truyền, trước khi Ngài thành đạo, vùng quanh gốc cây là bãi cát trắng, không cỏ mọc, các cây và hoa đều nghiêng mình lễ bái [Ja.iv.233].
Theo Nidānakathā, tuần lễ thứ hai sau khi giác ngộ, Đức Phật ngồi chiêm ngưỡng cây Bồ-đề vì lòng biết ơn nơi đã che chở Ngài [Ja.i.77]. Khi Ngài nhập định, những bẹ non đỏ ánh như san hô rơi xuống cúng dường [Ja.i.75]. Ở đây, từ aṅkura ám chỉ các lá non đỏ bóng đặc trưng của cây.
Từ thuở đầu Phật giáo, assattha trở thành biểu tượng của Đức Phật; tại Bharhut và Sanchi, hình tượng Ngài được thay thế bằng hình cây Bồ-đề. Mahāvastu gọi đây là “Đại thọ” (Mahādruma) [Mvu.ii.280]. Một cành Bồ-đề do Trưởng lão Ni Saṅghamittā - con vua Asoka - mang sang Sri Lanka thế kỷ 2 TTL, nay vẫn còn tại Anurādhapura. Một hậu duệ khác của cây gốc cũng đang mọc phía sau chùa Đại Giác (Mahābodhi) ở Bodhgaya.
____
Dịch và trích từ Nature and the Environment in Early Buddhism của Bhante S. Dhammika.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Thân tướng giả tạm, có cần chăm sóc?
Phật giáo thường thức
15:21 05/06/2026
Nhiều người khi học Phật thường nghe câu: "Thân này là giả hợp", "sắc thân là vô thường", "thân tứ đại rồi sẽ tan hoại". Từ đó nảy sinh một thắc mắc: nếu thân thể chỉ là giả tạm, cuối cùng cũng già, bệnh và chết, vậy có cần chăm sóc, giữ gìn hay không?
Tránh xa tà kiến
Phật giáo thường thức
14:47 05/06/2026
Nhiều người học Phật thường nghe câu: “Hãy tránh xa kẻ ngu si, hãy thân cận bậc hiền trí”. Vì vậy, khi gặp người nhiều sân hận, tham lam, đố kỵ hay thường làm điều bất thiện, chúng ta có xu hướng tránh né họ. Tuy nhiên, nếu hiểu lời Phật dạy chỉ theo nghĩa đen như vậy thì chưa thật sự trọn vẹn.
Chánh niệm giúp bạn thiện lành hơn
Phật giáo thường thức
10:43 05/06/2026
Hầu hết mọi người nghĩ rằng, nếu họ có thể có được tất cả mọi thứ họ muốn thì họ sẽ hạnh phúc. Bạn có tin vào điều đó không?
Nội tâm tôi không có ý niệm giác chi
Phật giáo thường thức
09:20 05/06/2026
Đây không phải là một lời than thở, mà có lẽ là một tiếng nói rất chân thành từ sâu thẳm. Khi đọc được dòng này, tôi cảm nhận được một sự cô đơn nào đó, một cảm giác như đang đứng bên ngoài cánh cửa của sự sáng suốt và giải thoát mà kinh điển vẫn nói đến. Xin hãy cho phép tôi được ngồi xuống bên cạnh bạn, cùng bạn nhìn ngắm khoảng trống ấy một cách ấm áp và không phán xét.
