450
Loài cây là biểu tượng của Đức Phật
Đó là Assattha - Cây Bồ-đề (Ficus religiosa, Bodhi Tree).
Assattha là loài đa có tán rộng, lá thuôn dài và chóp nhọn đặc trưng. Đây là cây bán ký sinh, thường mọc bám vào cây khác khiến cây chủ còi cọc, đôi khi mọc trên tường gây hư hại công trình [S.v.96].
Từ hạt nhỏ, nó phát triển thành cây to vững chãi. Trong văn học Pāli, tình mẫu tử được ví: “Tim người mẹ rung động khi thấy con như lá non cây assattha rung rinh trong gió” [Ja.v.328; vi.548].
Từ trước thời Đức Phật, assattha đã được xem là linh thiêng ở Ấn Độ, xuất hiện trên ấn của nền văn minh Mohenjodaro (trước 1.000 TTL). Đức Phật thành đạo dưới gốc assattha [D.ii.4], nên cây được gọi là “Cây Trí tuệ” (Jñānadruma) hay “Cây Giác ngộ” (Bodhirukkha), dù chỉ được nhắc hai lần trong phần đầu Tipiṭaka [D.ii.4; Ud.1 = Vin.i.1].
Tương truyền, trước khi Ngài thành đạo, vùng quanh gốc cây là bãi cát trắng, không cỏ mọc, các cây và hoa đều nghiêng mình lễ bái [Ja.iv.233].
Theo Nidānakathā, tuần lễ thứ hai sau khi giác ngộ, Đức Phật ngồi chiêm ngưỡng cây Bồ-đề vì lòng biết ơn nơi đã che chở Ngài [Ja.i.77]. Khi Ngài nhập định, những bẹ non đỏ ánh như san hô rơi xuống cúng dường [Ja.i.75]. Ở đây, từ aṅkura ám chỉ các lá non đỏ bóng đặc trưng của cây.
Từ thuở đầu Phật giáo, assattha trở thành biểu tượng của Đức Phật; tại Bharhut và Sanchi, hình tượng Ngài được thay thế bằng hình cây Bồ-đề. Mahāvastu gọi đây là “Đại thọ” (Mahādruma) [Mvu.ii.280]. Một cành Bồ-đề do Trưởng lão Ni Saṅghamittā - con vua Asoka - mang sang Sri Lanka thế kỷ 2 TTL, nay vẫn còn tại Anurādhapura. Một hậu duệ khác của cây gốc cũng đang mọc phía sau chùa Đại Giác (Mahābodhi) ở Bodhgaya.
____
Dịch và trích từ Nature and the Environment in Early Buddhism của Bhante S. Dhammika.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Đi chùa có nên cầu cho mình… trúng số để trả nợ?
Phật giáo thường thức
20:02 09/05/2026
Tôi từng nghe một người than rất thật: “Con không tham đâu, con chỉ xin Phật cho trúng một tờ vé số để trả hết nợ thôi”. Nghe vừa buồn cười, vừa thương.
Tam thân Phật là gì? Giải mã pháp thân, báo thân, ứng hóa thân của Ngài
Phật giáo thường thức
17:32 09/05/2026
Tam thân Phật bao gồm: pháp thân, báo thân và ứng hóa thân. Đức Phật không chỉ hiện hữu trên thế gian qua nhục thân bằng xương thịt (ứng hóa thân) mà Ngài còn sở hữu pháp thân bất sinh bất diệt và báo thân vô lượng công đức. Đồng thời, Đức Phật khẳng định chúng sinh cũng có đầy đủ tam thân như Ngài.
Ý nghĩa Đại lễ Phật đản PL.2570: Từ bi - Trí tuệ - Đoàn kết - Trách nhiệm xã hội
Phật giáo thường thức
16:35 09/05/2026
Mùa Phật đản Phật lịch 2570 trở về trong niềm hoan hỷ của hàng triệu người con Phật trên khắp năm châu. Bài giảng Ý nghĩa Đại lễ Phật đản của Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm không chỉ nhấn mạnh giá trị thiêng liêng của ngày Đức Phật đản sinh, mà còn gửi gắm thông điệp sâu sắc về từ bi, trí tuệ, đoàn kết và trách nhiệm xã hội - những nền tảng cần thiết để xây dựng một xã hội an lành, hòa bình và phát triển bền vững trong thời đại hôm nay.
Dẹp bỏ cái tôi, dễ không?
Phật giáo thường thức
15:48 09/05/2026
Có người từng nói với tôi rằng: “Tu cả đời, thứ khó bỏ nhất vẫn là cái tôi”. Ngẫm lại thấy đúng.
Xem thêm
