450
Ly ái dưới góc nhìn Thiền học
Hôm qua, tôi ngồi uống cafe tại quán Sam (số 05 Hai Bà Trưng thuộc p. Thuận Hóa của Tp. Huế), nhìn làn khói thuốc bàn đối diện tỏa bay tự do trong không gian sáng sớm mà chợt nhớ lại mười ba năm trước (1989-2002) mình đã từng phì phèo trên từng điếu Jet như thế.
Đó là vào năm Kỷ Tỵ-1989 của những ngày đầu ly vùng cư trú của tôi phía Bắc sang phía Nam học tại trường Quốc Học, đều cùng in hình trên dòng Hương Giang nước biếc quanh năm, trừ đi mùa lũ. Mãn Thu năm Canh Ngọ-1990, tôi gặp nàng-người con gái xứ Mơ- như mối tương duyên hạnh ngộ mà qua đó: em thầm yêu chờ đợi còn tôi thì yêu khói thuốc. Biền biệt nơi chân trời thủ đô Ottawa-Canada, em vun bồi công danh-sự nghiệp. Còn tôi tìm đến nẻo thiền ngay tại nhà mỗi ngày hai buổi: mười lăm phút trước ngủ tối và sau thức giấc sáng. Đúng tròn thập nhị niên sau, em quay lại rồi chúng tôi cùng đi uống cafe.
Như một trọng tín, tôi đã tỏ tình chân thành rồi bỏ thuốc cho tương xứng với những gì mình đã nói là thật. Ở đây, tôi bỏ thuốc tức là buông độc đúng lúc sức khỏe đang xuống-đúng chỗ cho gia đình mình khỏi ảnh hưởng hại từ khói thuốc trực tiếp hàng ngày-đúng người cho tương quý một tấm lòng trinh thục khế hợp với màu tím áo ấm em thường mặc ngày đông của xứ Mộng. Ở đó, em từ chối tôi trong buổi sơ duyên ấy là ly hẳn ái dục vốn mang cảm thọ lụy thân lẫn khổ tâm.
Tránh ác để em đi vào con đường lành bởi hiện nay em là thành viên của tổ chức thiện nguyện Việt kiều Canada thường xuyên cứu tế cho những gia đình bất hạnh ở Việt nam. Còn tôi âm thầm thi triển Quỹ tín thác ăn sáng (300k tương đương ba mươi ổ mì) cho những mảnh đời neo đơn-bệnh tật-hiếu học lẫn hiếu thảo nhưng nghèo, trên suốt dãi đất hình chữ S này. Đây đúng là dịp hội đủ tứ khế (xứ-lý-thời-cơ) để tôi rộng đường ghi lại cảm thi về thiền Vipassana(*) nơi mình có từ năm Nhâm Ngọ-2002 ấy:
THIỀN BỎ THUỐC
Tuổi mười bảy thuở đầu ta gặp gỡ
Buổi tàn thu em có nhớ không Cưng?
Rồi đông đến mười năm cô chiếc lạnh
Nhớ vô bờ ánh mắt đẹp viên minh.
Tuổi tam thập tình cờ ta gặp lại
Cũng tàn thu nhưng đã khác xưa em
Anh chững chạc nói ra lời yêu muộn
Em quay đầu xách dép vội đi ngay.
Anh không hiểu quay về men bỏ thuốc
Tự hứa lòng không hút để thương em
Rồi thiền định lâu dần nên quen thở
Niệm Phật hoài tam muội chứng đắc luôn.
Giờ an trú từng giây trong thực tại
Biết yêu mình trong giới luật nghiêm nhiên
Thương cha mẹ mong nhờ tha lực Phật
Mến cuộc đời, Lục độ(**) mãi y theo!
Thế lại thượng - Huế, Mãn Thu năm Nhâm Ngọ - 2002
Cẩn tác
Nguyễn Đình Mỹ
Cuối cùng, trong không khí trang nghiêm đầy thành kính của cá nhân tôi trong dịp hồi tưởng Đức Thích Ca viên nhập Niết bàn năm nay, xin nguyện bản thân Bất thối miên hành Bồ tát đạo như một lẽ sống hàm đủ Giới-Định-Tuệ, mong thay cho lời kết của bài viết này.
Nam mô Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật!
Ghi chú:
(*) Thiền Vipassana của Đức Thích Ca (624-544 TCN) từ xứ Đông Bắc Ấn Độ, được Ngài thực hành để thành Phật ngay trong hiện kiếp và quảng giải để bá tánh ứng dụng thành công trong suốt bốn mươi lăm năm hành đạo của Người cho đến ngày nay. Đây là dòng thiền Minh-Sát-Tuệ theo tiến trình miên mật trong từng sát-na thời gian (=0.013 giây, theo Câu xá luận), gồm bốn bước bất biến tùy duyên theo tứ khế (xứ-thời-cơ-lý). Đó là:
Sơ thiền: Ly dục – Ly ác
Nhị thiền: Nội tĩnh - Nhất tâm
Tam thiền: Chánh niệm – Tỉnh thức
Tứ thiền: Bất lụy – Bất lạc
(**) Lục độ Ba la mật là sáu phương tiện của Phật giáo vô cùng tối thiết miên mật nơi con-người đúng nghĩa, trên bước đường tự độ để lợi mình - tha độ để lợi cho gia đường lẫn bá tánh. Chúng bao gồm: Bố thí - Trì giới - Tinh tấn - Thiền định - Trí tuệ - Nhẫn nhục
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Ở nhà thuê có cần làm lễ nhập trạch không?
Phật pháp và cuộc sống
07:35 06/06/2026
Năm ba tháng lại đổi nhà thuê, phòng trọ một lần vì công việc. Chuyển chỗ liên tục như vậy có cần cúng nhập trạch, có nên lập bàn thờ, và liệu có sợ bị “bề trên quở phạt” vì dịch chuyển không gian thờ cúng thường xuyên?
Sống chung với... quả xấu
Phật pháp và cuộc sống
19:22 05/06/2026
Không ai thích nhận về những điều bất như ý trong cuộc đời. Khi bệnh tật xuất hiện, công việc đổ vỡ, tình cảm rạn nứt hay gặp những nghịch cảnh ngoài mong muốn, chúng ta thường tự hỏi: "Tại sao chuyện này lại xảy ra với mình?".
Không làm việc xấu vẫn bị nghi oan, do đâu?
Phật pháp và cuộc sống
17:55 05/06/2026
Có lẽ một trong những cảm giác khó chịu nhất của con người là bị hiểu lầm.
Mỗi ngày trôi qua, thấy lòng bình yên là đủ
Phật pháp và cuộc sống
16:20 05/06/2026
Khi cuộc sống dần trở thành những màn trình diễn. Khi mạng xã hội và truyền thông khiến cuộc sống dần trở thành một "sân khấu của sự khoe khoang", mong em nhớ hãy tỉnh thức và có một cuộc sống thật sự cho riêng mình.
