Thứ, 09/03/2026, 08:53 AM

Tín - tấn - niệm - định - tuệ dưới góc nhìn Thiền hành

Quảng Phương – Nguyễn Đình Mỹ

Hôm qua, tôi mới vừa tác nghiệp hướng dẫn xong tour du lịch gồm hai khách Canada ở thành phố Montréal thuộc vùng Québec chuyên dùng tiếng Pháp, nhưng họ vẫn giao tiếp tốt tiếng Anh.

Trong lúc tham quan chùa Thiên Mụ - Huế: ngôi cổ tự độc đáo được xây từ năm Tân Sửu – 1601, họ có hỏi tôi về ý nghĩa của năm màu sắc thể hiện trên lá cờ Phật giáo thế giới được công nhận từ năm Canh Dần - 1950.

Tôi đã giải thích cho họ rằng:

Màu xanh tượng trưng cho Định căn chính là khả lực giúp hành giả kết giữ miên mật thân - tâm trên cùng một lối đi Trung đạo để ngộ đạt trạng thái Niết bàn ngay trong hiện kiếp.

Màu vàng tượng trưng cho Niệm căn chính là lối suy nghĩ của hành giả theo hướng Chánh đạo vốn trực chỉ chân tâm để rồi kiến ngộ Phật tánh nhằm hưởng đạt lạc trú hiện tại liên tục.

Màu đỏ tượng trưng cho Tấn căn là nỗ lực - phấn đấu thường ngày nơi hành giả ngõ hầu vượt thoát trở ngại - nhiếp chế nghịch cảnh - hàng phục ma oán. Đó chính là khả lực chuyển nghiệp gồm thiện và ác, để thân - tâm không bị cuốn theo lợi dưỡng mà cũng chẳng thể trôi vào nẻo khổ.

Màu trắng tượng trưng cho Tín căn là niềm tin Bất thối chuyển vào chính bản tâm như một lời hứa sống trọn tốt cho chính mình trong mọi hoàn cảnh dù thuận hay nghịch. Từ đó, hành giả mới thực sư biết yêu bản thân đúng cách theo hướng chánh pháp và thương người tùy duyên theo hướng hảo đức. Đây cũng chính là lúc hành giả đón nhận dòng nước Từ bi tam muội của Bồ tát Quan Âm để biết giới hạn tình yêu dành cho bản thân và và thể hiện lòng bác ái bằng cách san sẻ tài vật – chánh pháp ngữ - vô úy lực từ bản thân đến đúng người - đúng lúc - đúng nơi.

Màu cam tượng trưng cho Huệ căn bao gồm trí tuệ Thế gian và trí tuệ Bát nhã. Cụ thể, trí tuệ Thế gian vốn thuần lý giúp hành giả xử lý hiệu quả mọi hoàn cảnh mang tính vật lý - hình thể. Còn trí tuệ Bát nhã vốn thuần thiện giúp hành giả xử thiện hợp tình trong mọi hoàn cảnh mang tính tâm lý – tâm linh.

Tín - tấn - niệm - định - tuệ dưới góc nhìn Thiền hành 1 — Nam Mô A Di Đà Phật

Sau cùng, trước hiện cảnh thảm sầu của chiến tranh nổ ra ở Trung đông, tôi nhận thấy màu cờ Phật giáo thế giới tượng trưng cho ngũ lực hòa hợp – bất phân biệt là quan trọng hơn bao giờ hết. Cội khổ của bom mìn không dừng thì ngôi nhà Bồ đề sẽ không hiện hữu, mong rằng tỉnh thức sát cánh cùng chánh niệm trong mỗi người để nhân loại giảm triệt lụy sầu từ nghịch cảnh súng sát – đạn lạc.

Cuối cùng, xin gói trọn hơi thở đầy đủ tín lực – tấn lực – niệm lực – định lực – tuệ lực trong từng sát-na (= 0.013 giây theo Câu xá luận) để thấy rõ sinh tử của người khác cũng là bổn mạng của mình, chính là lúc Niết bàn hiển lộ trong từng biểu cử của nhân sinh ngay giữa cõi Ta bà này. Cũng như, xin lấy đôi dòng thi cảm từ cá nhân tôi sau, mong thay cho lời kết của bài viết này:

Chiến tranh ơi, hãy lùi xa để ko còn lạm – hận – dại

Hòa bình về, hỷ - xả giúp ta biết yêu mình thương người!

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)

Sở hữu một ngôi nhà đứng tên mình là ước mơ của đời người. Thế nhưng, tại sao nhiều gia đình khi cầm chiếc chìa khóa sang trọng trên tay lại không cảm thấy hạnh phúc, mà chỉ thấy lòng trĩu nặng âu lo và trống rỗng?