450
Tâm an thì không sợ chết
Hãy xem như mình đang chết ngay lúc này. Điều duy nhất có thể giữ tâm bình an khi đối diện cái chết chính là chánh niệm.
Hỏi: Nếu phiền não (kilesa) quá mạnh thì chúng ta nên làm gì, thưa ngài?
- Luang Por Suchart Abhijato: Hãy cố gắng chống lại nó hết khả năng có thể, và chấp nhận rằng mình vẫn còn đang chịu ảnh hưởng của phiền não. Sau đó, hãy nhắm thẳng vào chính phiền não ấy. Muốn loại bỏ nó, bạn phải học cách diệt trừ nó.
Thông thường, có thể dùng quán vô thường (anicca), khổ (dukkha), vô ngã (anattā) hoặc bất tịnh (asubha), tùy theo loại phiền não của mình.
Ví dụ nếu bạn còn lệ thuộc vào cà phê, hãy nhìn thẳng vào bản chất của nó. Điều mình uống vào cuối cùng cũng chỉ trở thành một phần của quá trình sinh học. Nếu muốn thoát khỏi sự nghiện ngập hay dính mắc, bạn phải biết chống lại nó.
Hỏi: Làm sao biết điều gì đó đã trở thành phiền não?
- Luang Por Suchart Abhijato: Khi có nó thì bạn thấy bình thường. Nhưng khi không có mà tâm vẫn đòi hỏi, vẫn muốn, vẫn bứt rứt vì thiếu nó, thì đó chính là vấn đề.
Một khi không còn ham muốn nữa, bạn có thể có hoặc không có điều ấy mà vẫn bình an. Mọi thứ đều như vậy. Ngay cả sống và chết cũng thế.
Đối với tâm không còn ham muốn, sống hay chết không còn là vấn đề lớn nữa. Bởi khi ấy bạn hiểu điều gì mất đi và điều gì không mất đi. Thân xác này chết, nhưng tâm không chết.
Hỏi: Một người sắp qua đời có biết trước điều đó không?
- Luang Por Suchart Abhijato: Phần lớn mọi người không biết. Nhưng những bậc có tâm phát triển rất cao, như Đức Phật hay các bậc A-la-hán, đôi khi có thể thấy trước thời điểm mình rời khỏi thế gian.
Đức Phật từng nói với ngài Ānanda rằng Ngài sẽ nhập diệt sau ba tháng nữa. Có người biết. Có người không. Điều ấy tùy thuộc vào mức độ phát triển tâm linh của mỗi người.
Hỏi: Trước hơi thở cuối cùng, thân thể có nhất định sẽ co cứng, căng thẳng lại không, kể cả với người tu hành?
- Luang Por Suchart Abhijato: Điều đó phụ thuộc vào tâm. Nếu tâm còn chấp thủ nơi thân xác, còn bám víu, còn sợ hãi, thân có thể trở nên căng cứng.
Sự căng thẳng phát sinh từ sự dính mắc. Nếu tâm không còn chấp thân nữa, nếu tâm bình thản, an nhiên và tĩnh lặng, thân sẽ không bị căng cứng như vậy.
Hỏi: Sau hơi thở cuối cùng, tâm có còn ở trong thân không?
- Luang Por Suchart Abhijato: Ngay khi thân ngừng hoạt động, sự kết nối mà tâm đang nương vào cũng chấm dứt. Tâm không ở lại trong thân. Tâm chỉ tách khỏi thân xác. Nhưng tâm không biến mất. Tâm tiếp tục tồn tại tùy theo phẩm chất của chính nó.
Nếu tâm đã thanh tịnh như Đức Phật hay các bậc Thánh đệ tử, sẽ không còn tái kết nối với một thân xác mới nữa. Nếu tâm vẫn còn dục ái, hữu ái hay phi hữu ái, tâm sẽ tiếp tục tái sinh.
Hỏi: Chúng ta nên làm gì vào thời khắc cận tử?
- Luang Por Suchart Abhijato: Hãy tập chết trước khi thật sự chết. Hãy thực hành điều đó ngay từ bây giờ.
Bạn cần tập để tâm không hoảng loạn, không sợ hãi. Muốn làm được điều ấy, phải có chánh niệm.
Hãy xem như mình đang chết ngay lúc này. Điều duy nhất có thể giữ tâm bình an khi đối diện cái chết chính là chánh niệm. Bạn cần thực hành cho đến khi tâm đủ an tĩnh, đủ định lực. Khi tâm đã có định, khi cái chết đến, tâm sẽ không bị tổn thương.
Phương pháp thứ hai là dùng trí tuệ quán chiếu. Hiểu rằng thân này không phải là mình. Bạn là tâm. Thân xác chỉ là thứ được chăm sóc tạm thời. Nếu thấy rõ điều đó, thấy rõ mình không thể giữ thân xác mãi mãi, thì khi thân rời đi, bạn sẽ không đau khổ.
Muốn làm được điều ấy, trước tiên cần có một tâm đủ an tĩnh và biết buông xả. Nếu tâm không an, tâm sẽ bám chặt vào thân. Chính sự bám víu ấy tạo nên khổ đau.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Tâm an thì không sợ chết
Phật giáo thường thức
16:28 24/05/2026
Hãy xem như mình đang chết ngay lúc này. Điều duy nhất có thể giữ tâm bình an khi đối diện cái chết chính là chánh niệm.
Tắm Phật có công đức như thế nào?
Phật giáo thường thức
15:32 24/05/2026
Lễ Mộc Dục (Tắm Phật) là một nghi lễ quan trọng không thể thiếu trong các chương trình chào đón Đại Lễ Phật đản hằng năm. Theo kinh quá khứ hiện tại nhân quả, nguồn gốc của lễ tắm Phật xuất phát từ sự kiện Đản sanh của Thái tử Tất-đạt-đa tại vườn Lâm-tỳ-ni.
Đức tính bố thí
Phật giáo thường thức
13:00 24/05/2026
Bố thí không phải chỉ khi có nhiều tiền, giàu có mới làm được. Đừng nghĩ như vậy. Ngay cả việc chia sẻ từ phần ăn của mình cũng đã là bố thí rồi.
Kiêu mạn, quên ơn người đã giúp đỡ mình
Phật giáo thường thức
11:30 24/05/2026
Kiêu mạn là một tâm sở đáng sợ, nó hủy diệt lòng biết ơn, làm cho ta khó có thể thừa nhận được rằng mình đã nợ biết bao người. Nó khiến ta quên đi những việc tốt đẹp mà người khác đã làm cho ta trước đây.
Xem thêm
