Thức tỉnh mục đích sống: Nhớ rõ các dục vui ít khổ nhiều

Mỗi người sống trên cuộc đời đều có một mục đích, có thể khác nhau, nhưng tất cả đều hướng về nơi mà người ta cho là hạnh phúc và bảo đảm hạnh phúc.

Một ông vua hay một quan chức có thể nghĩ quyền lực là mục đích sống, là hạnh phúc số 1. Người công nhân thì đơn giản chỉ cần có số lương đủ khá để thoải mái trong cuộc sống là hạnh phúc. Một nhà tu thì có thể chỉ cần mỗi ngày ba bữa ăn và một chỗ ngủ để họ thể nghiệm chân lý là đủ… Nói chung, dù cách nào, dù nghĩ gì, hướng sống của mọi người là hướng đi về hạnh phúc và bình an.

Tuy nhiên, có một sự thật rằng dù tin con đường mình đi là con đường hạnh phúc, phần lớn nhân loại đã công nhận mình sai khi đi đến cuối đường. Khi ấy người ta phát hiện ra hạnh phúc mình hướng về là hạnh phúc ảo. Mình đã trả giá quá đắc cho một món hàng có độc. Tự mình làm hao mòn sức khỏe và ý chí của mình cho một thứ hạnh phúc mộng, hạnh phúc càng uống càng khát, như uống nước biển, bên trong ẩn chứa vô vàn khổ đau.

Thức tỉnh mục đích sống: Nhớ rõ các dục vui ít khổ nhiều 1
Mỗi người sống trên cuộc đời đều có một mục đích, có thể khác nhau, nhưng tất cả đều hướng về nơi mà người ta cho là hạnh phúc và bảo đảm hạnh phúc.

Đức Phật Thích Ca thường nói: "Các dục vui ít khổ nhiều, sự nguy hiểm bên trong càng nhiều hơn"(1). Nhiều người không đồng ý cái thấy này của Phật, nhất là các bạn tuổi còn trẻ. Nhưng chắc chắn khi bạn đến ngưỡng tuổi 49, cộng với chút suy tư về nhân sinh và thế giới, bạn sẽ thốt lên: Oh! Lời Đức Phật thật đúng.

Mình nghĩ chúng ta đừng đợi đến cái tuổi 49 của đời người - một độ tuổi đã mất nhiều nhiệt huyết, tụt dốc lý tưởng, suy giảm sức khỏe - mới thức tỉnh mục đích sống.

Bạn biết không, Đức Phật Thích Ca cho biết làm thân người là rất khó. Cơ hội chỉ là một hạt cát so với số cát của địa cầu. Hãy thức tỉnh sớm. Hãy chọn cho mình một hướng đi về hạnh phúc, trong ấy mình hoàn toàn thấy hiểu thân phận già, bệnh và chết; thấu rõ sự vĩ đại của tình yêu thương; tường tận chân lý công bằng và sự vô ngã bất tử của mình và thế giới.

Hãy sống làm sao mỗi bước chân chúng ta đều bước trên thực địa có thật; mỗi phát biểu của chúng ta là chân thành và có công năng trị liệu vết thương lòng; mỗi việc chúng ta làm đều có tình yêu cuộc sống; và mỗi sợi suy nghĩ của chúng ta đều mang dấu ấn chánh kiến, chánh tư duy.

Chúng ta đừng mặc cảm là mình không thể. Chính vì mặc cảm thua người, hơn người và bằng người đã nhận chìm chúng ta trong tham ái, sân hận, u mê và khổ đau.

Thái tử Siddhatha suốt 29 năm trong hoàng cung mới trọn vẹn thức tỉnh mục đích sống (2); vua Trần Nhân Tông hơn 36 năm cuộc đời mới trọn vẹn hiểu được mục đích đời mình (3). Không có gì là muộn cả, chỉ có thể trễ. Chúng ta vẫn còn đủ thì giờ để thức tỉnh. Hãy dũng như Siddhatha, chấp nhận sai lầm khổ hạnh để tiến bước trên con đường Trung đạo. Ngài sẽ không thành Phật nếu Ngài không đủ dũng để thay đổi tư duy.

Cũng vậy, nếu chúng ta không đủ sáng suốt và dũng cảm nhìn lại giá trị thật của kiếp người và mục đích sống của cá nhân thì cuộc đời 60 năm cũng chỉ là một giấc mộng, có khi còn là ác mộng.

Thức tỉnh và nguyện muôn loài thức tỉnh. Đời người là rất quý. Chúng ta đừng tăm tối cho đến lúc phải tự thương: "Con người ơi hãy thương lấy con người"(4) .

-------------------

(1). Tiểu Kinh Khổ Uẩn

(2). Đức Phật Lịch Sử ( Historical Buddha) Trần Phương Lan dịch

(3). Trần Nhân Tông toàn tập, Lê Mạnh Thát

(4). Trần Đăng Khoa

gg follow

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)

Tân gia thời nay: Giữ hòa khí hay mâm cao cỗ đầy?

Phật pháp và cuộc sống 09:06 03/06/2026

Người muốn cúng chay thanh tịnh, người đòi làm tiệc mặn linh đình để đãi khách tân gia. Vì một mâm cỗ mà sinh ra bất hòa, tranh cãi ngay ngày đầu về nhà mới, liệu ngôi nhà ấy có thật sự còn “có lộc”?

Trưởng thành nội tâm, nền tảng của một đời sống tỉnh thức

Phật pháp và cuộc sống 07:30 03/06/2026

Trong Phật pháp, người ta thường nói nhiều đến giác ngộ, giải thoát, tu tập cao siêu. Nhưng trước khi nói đến những tầng sâu ấy, có một bước rất căn bản mà ai cũng cần đi qua đó là trưởng thành nội tâm.

Từ bi không chỉ ở nơi lời nói, mà trong cách ta sống mỗi ngày…

Phật pháp và cuộc sống 05:53 03/06/2026

Nhiều người nghĩ từ bi là những điều lớn lao: cứu giúp người gặp nạn, làm từ thiện, cúng dường Tam bảo hay thực hiện những việc thiện có giá trị lớn. Nhưng thật ra, từ bi thường bắt đầu từ những điều rất nhỏ trong đời sống hằng ngày, từ cách chúng ta nghĩ, nói và ứng xử với những người xung quanh.

Hình thức chỉ là phương tiện, trọng tâm là sự chuyển hóa bên trong

Phật pháp và cuộc sống 17:15 02/06/2026

Phật pháp là con đường của chuyển hóa, không phải con đường của "trình diễn". Nếu sau một thời gian tu, ta hiền hơn, bớt nóng giận hơn, biết thương người hơn, sống có trách nhiệm hơn, thì đó là dấu hiệu đang đi đúng hướng.

Xem thêm