450
Trưởng lão Ni Khemā - Đệ nhất trí tuệ
Trưởng lão Ni Khemā được Đức Phật tán dương là vị tỳ-khưu-ni Đệ nhất về trí tuệ, là tấm gương đáng để cho chư vị tỳ-khưu-ni bắt chước và học hỏi.
Công hạnh quá khứ:
− Một trăm ngàn đại kiếp về trước khi Phật Padumuttara (Thắng Liên Hoa) xuất hiện, nữ tỳ nhà phú hộ với tín tâm trong sạch - tiền thân Trưởng lão Ni Khemā, cắt bán mái tóc quý giá của mình để mua thực phẩm cúng dường vị Thượng thủ Thanh văn bên phải vừa mới xả thiền diệt. Quả báo hiện tiền, nàng trở thành vợ của con trai nhà phú hộ ấy.
− Hôm nọ đi nghe Phật Padumuttara thuyết pháp, giữa hội chúng Phật tán dương một vị Thánh Ni A-ra-hán Đệ nhất trí tuệ, nữ cận sự sanh lòng hoan hỷ cúng dường và phát nguyện kiếp tương lai thành tựu địa vị như thế.
− Kiếp tái sanh trở lại, nữ Tôn giả Khemā đương lai là vị tỳ-khưu-ni trong giáo Pháp của Đức Phật Vipassī (Tỳ-bà-thi), siêng năng học pháp và hành pháp, trở thành một giảng sư đa văn thuyết pháp lỗi lạc.
− Thời kỳ kế tiếp là thời Phật Kakusandha và Phật Koṇāgamana, bà là tín nữ xây dựng nhiều tự viện cúng dường Phật và Tăng chúng.
− Trong thời Phật Kassapa (Ca Diếp) tại thế, bà tái sanh làm trưởng công chúa con vua Kikī thuần thành trong giáo pháp. Mong muốn xuất gia nhưng vua không cho, bà sống độc thân hai mươi ngàn năm và thực hành nhiều thiện sự, hộ trì Phật pháp.
− Nhiều kiếp thực hành ba-la-mật, bà gắn bó và tôn trọng pháp nên thường tái sanh vào dòng dõi cao quý, có khi làm Thiên hậu cõi trời, có khi làm người nữ đại phước đức ở cõi người.
Trưởng lão Ni Mahāpajāpati Gotamī - Đệ nhất pháp lạp
Đời sống hiện tại:
− Sau nhiều kiếp hưởng an vui cõi trời, kiếp cuối cùng của Trưởng lão Ni là công chúa ở kinh đô Sāgala xứ Madda, được đặt tên là Khemā (an hòa) vì sự ra đời của nàng mang đến bình an cho quốc độ.
− Công nương Khemā rất tự hào về sắc đẹp của mình, làn da sáng chói tựa như vàng ròng óng ánh, trên cơ thể bao giờ cũng có mùi thơm nhẹ nhàng tỏa ra. Khi 16 tuổi, nàng được phong làm Chánh hậu của vua Bimbisāra (Tần-bà-sa-la) và vô cùng được sủng ái.
− Khi Phật đến thành Rājagaha (Vương Xá) giáo hóa đức vua Bimbisāra theo lời ước hẹn xưa, danh tiếng của Ngài lan rộng khắp quốc độ. Hoàng hậu Khemā muốn đến đảnh lễ nhưng tâm bà lưỡng lự vì sợ Đức Phật chê bai sắc đẹp của mình.
− Đức vua nhiều lần yêu cầu hoàng hậu đến yết kiến Thế Tôn để nghe pháp nhưng luôn bị bà từ chối. Ông nghĩ ra một cách hay là cho mời những thi sĩ vào cung, ngâm hát ca ngợi vẻ đẹp của Veḷuvana (Rừng Trúc) khiến bà muốn đến tham quan.
− Dạo bước trong rừng mà đứng trước hương phòng của Thế Tôn lúc nào không hay, bà thấy Ngài đang tọa thiền với phong thái uy nghi rực rỡ, bên cạnh đó là một tỳ nữ đẹp như Thiên nữ đứng hầu quạt cho Ngài. Bà ngưỡng mộ sắc đẹp của cô gái đó vì nhan sắc của bà thua xa trăm nghìn lần.
− Biết hoàng hậu Khemā đang chăm chú nhìn nữ tỳ mà Thế Tôn hóa hiện, Ngài dùng thần thông làm sắc đẹp của vị ấy phai tàn dần theo thời gian: thiếu niên, trung niên, già, chết. Thấy cảnh tượng ấy, tâm bà xúc động mạnh, chứng quả Dự Lưu và quỳ trước Tôn Sư sám hối về hành động trước đây của mình.
− Trở về cung điện, hoàng hậu Khemā xin đức vua đi xuất gia và ông vui mừng chấp thuận. Sau khi gia nhập Ni đoàn, bà tinh tấn tu tập không lâu thì đắc quả A-ra-hán cùng tuệ phân tích.
− Khi đạt được Thánh quả, bà thuần thục bảy pháp thanh tịnh bậc Thánh, am hiểu tường tận pháp học và pháp hành, có khả năng vô ngại trong việc trình bày luận điểm. Trí tuệ của bà được diễn tả trong lần đối đáp với vua Pasenadi (Ba-tư-nặc). Nhà vua hỏi nhiều câu hỏi và bà đã giải thích bằng nhiều cách khiến vua hoan hỷ.
− Trưởng lão Ni Khemā được Đức Phật tán dương là vị tỳ-khưu-ni Đệ nhất về trí tuệ, là tấm gương đáng để cho chư vị tỳ-khưu-ni bắt chước và học hỏi.
Tài liệu được soạn dựa theo
Tăng Chi Bộ Kinh – chương Một Pháp
Phẩm Người Tối Thắng.
Đan Tâm biên soạn.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Nữ cư sĩ Kātiyānī - Đệ nhất chánh tín bất động
Đức Phật
13:35 03/06/2026
Bà được Đức Phật tuyên dương là nữ cận sự thành tựu biệt hạnh Đệ nhất chánh tín bất động vì lòng tin Tam bảo không lay động dù biết mạng sống bị đe dọa.
Nữ cư sĩ Suppiyā - Đệ nhất săn sóc người bệnh
Đức Phật
14:29 02/06/2026
Phật ngự đến nhà ông cư sĩ, nhờ ân đức Phật mà sức khỏe bà Suppiyā hồi phục hoàn toàn. Công đức thiện lành của bà có quả lành trổ ngay trong hiện tại.
Nữ cư sĩ Suppavāsā Koliyadhita - Đệ nhất cúng dường vật thực thượng vị
Đức Phật
14:30 01/06/2026
Thời Phật Padumuttara (Thắng Liên Hoa) ra đời, bà là nữ gia chủ đến tịnh xá nghe Phật thuyết pháp và chứng kiến một nữ cư sĩ được Phật ban danh hiệu Đệ nhất cúng dường vật thực thượng vị nên tổ chức đại thí bảy ngày và phát nguyện cho mình được thành tựu trong tương lai.
Gương tu hành của Đức Phật
Đức Phật
15:18 29/05/2026
Sự thành tựu giải thoát của Đạo sĩ Gotama, Bậc Giác ngộ ra đời, là một sự kiện hy hữu.
