450
Ý nghĩa đầu kìm trong kiến trúc chùa cổ Bắc Bộ
Khi nhìn lên bờ nóc mái, chúng ta thấy chính giữa bờ nóc mái được trang trí hoa văn "Hổ phù đội mặt nhật" hoặc "hoành phi đại tự" (bảng hiệu) với triện tàu lá lật/vắt, và hai đầu kìm/ đầu rồng chầu vào mặt nhật hoặc hoành phi chính giữa.
Hai đầu rồng, dân gian thường gọi là đầu kìm, với miệng ngậm bờ nóc, mình và đuôi rồng được thu gọn qua nghệ thuật cách điệu hoá lá tây vắt lên trên trụ đấu ở hai đầu bờ nóc.
Vậy ý nghĩa của hai đầu kìm này là gì trong kiến trúc chùa cổ Bắc bộ?
Trong kiến trúc một ngôi nhà/ ngôi chùa, đòn dong, trong chùa gọi là long cốt, là linh hồn của ngôi nhà/ ngôi chùa. Bò nóc nằm trên đòn dong/ long cốt như là “xương sống” của ngôi nhà/ ngôi chùa, là biểu tượng của nề nếp gia phong (đối với gia đình), của xã tắc/ pháp tắc quốc gia (đối với đất nước), của giới luật nhà Phật (đối với chùa chiền). Đầu rồng/ đầu kìm tượng trưng cho ông/ bà/ cha/ mẹ, người đứng đầu tổ chức/ cơ quan/ đoàn thể, viện chủ, trụ trì một ngôi chùa... Hổ phù (mặt rồng ngang) đội mặt nhật, tượng trưng cho đề cao/ tôn vinh trí tuệ/ hiểu biết (ánh sáng thái dương/ mặt trời).
Từ những ý nghĩa biểu tượng trên, thật dễ dàng hiểu được thâm ý của cha ông chúng ta ngày xưa. Đó là muốn nhắc nhở những người bề trên phải luôn vận dụng trí tuệ như ngọn hải đăng soi đường dẫn lối để gìn giữ nề nếp gia phong, xã tắc, giới luật nhà Phật làm gương sáng cho người cấp dưới noi theo. Nhờ vậy mà nhà nhà ấm no hạnh phúc, đất nước thái hòa, thịnh vượng, Phật pháp xương minh, phát triển.
Ý nghĩa này được chứng minh qua thành ngữ Việt Nam: “Nhà dột từ nóc dột xuống” - ý nói người bề trên mà hư hỏng, thì lớp dưới coi thường, khuôn phép gia phong không nghiêm, luân thường đạo lý mai một;
Hay nhà Phật có câu: “Giới luật còn thì Phật pháp còn” và “Giới luật là thọ mệnh của Phật pháp”. Ý nói, muốn Phật giáo phát triển thì tăng, ni, Phật tử phải luôn gìn giữ giới luật đức Phật dạy, mà trong đó vị viện chủ, phương trượng, trụ trì tiên phong hành trì (như đầu rồng/ đầu kìm luôn ngậm bờ mái chùa).
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Nghi thức trì tụng Diệt Định Nghiệp Đà Ra Ni - Sám hối diệt nghiệp
Kiến thức
18:00 06/05/2026
Nghi thức này gồm hai phần là trì tụng thần chú Diệt Định Nghiệp của Địa Tạng Bồ Tát và sám hối theo hướng dẫn của Đức Phật trong kinh Kim Quang Minh, kết hợp cả trì chú và sám hối để tạo ra công năng diệt trừ nghiệp chướng cực kì mạnh mẽ.
Chú Đại Bi - Hạnh phúc bình an hiện tại và mai sau
Kiến thức
19:00 30/04/2026
Trì tụng chú Đại Bi không những được tự tại, mà các điều cầu mong còn được thành tựu, có thể tránh được khổ ách tai nạn và được vui sướng an lạc, vượt qua mọi hiểm nghèo, tới chỗ bình an vô sự.
Vì sao Đức Phật không cứu độ hết chúng sinh thoát khỏi khổ đau?
Kiến thức
08:09 22/04/2026
Phật không thể chuyển được nghiệp của chúng sinh, mà chỉ có thể từ bi chỉ dạy chúng sinh tự mình nỗ lực để thay đổi cuộc đời của mình.
Lạy Phật hàm chứa nguyên lý y học thâm sâu
Kiến thức
10:07 19/04/2026
Lạy Phật là môn vận động giúp thân, miệng, ý chúng ta thanh tịnh; có thể giúp tâm chúng ta có thể khế hợp với tâm Phật và đương nhiên cũng có thể trị bệnh.
Xem thêm
