Ban Hoằng pháp Phật giáo TP.Đà Nẵng trình bày tham luận tại đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh lần thứ I

NAM MÔ BỔN SƯ THÍCH CA MÂU NI PHẬT.

Kính bạch Chư tôn Trưởng Lão Hòa thượng chứng minh.

 Kính bạch Chư tôn đức Chủ tọa đoàn.

Kính thưa quí đại biểu.

Kính thưa Đại hội.

Trong không khí trang nghiêm trọng thể ngày hội lớn của toàn thể Tăng, Ni và Phật tử thành phố Đà Nẵng. Con xin phép được thay mặt Ban Hoằng pháp GHPGVN thành phố Đà Nẵng, trước hết và trên hết thành tâm kính lễ Chư tôn trưởng lão Hội đồng chứng minh, Hội đồng Trị sự GHPGVN. Thành tâm kính lễ Chư tôn Hòa thượng, Thượng tọa, Ni trưởng, Ni sư, Đại đức Tăng, Ni. Trân trọng chào mừng quí vị Đại biểu quan khách, chào mừng quí nam, nữ Đạo hữu, Phật tử, Thiện hữu tri thức. Kính chúc Chư tôn Thiền đức và liệt quí vị vô lượng an lạc, vô lượng cát tường. Kính chúc Đại hội thành công viên mãn.

Kính bạch Chư tôn đức. Kính thưa quí đại biểu. Kính thưa Đại hội. Hôm nay sự kiện lịch sử trọng đại đầu tiên của Phật giáo Đà Nẵng được diễn ra từ sau sáp nhập. Với truyền thống văn hóa và lịch sử lâu đời tương đồng gắn bó nên sau khi Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam cũ được sáp nhập như nước hòa với sữa, sự vận hành công tác Phật sự nhuần nhuyễn đồng bộ trên các lãnh vực. Riêng lãnh vực hoằng pháp kế tục chương trình hoằng pháp ở thời gian trước của hai ban Hoằng pháp Đà Nẵng và Quảng Nam đáp ứng những nhu cầu học tập giáo pháp cho Phật tử các đạo tràng: đạo tràng Bát Quan Trai, đạo tràng niệm Phật, khóa tu ngày An lạc, khóa tu mùa hè cho Thanh Thiếu niên. Đặc biệt tại trung tâm thành phố Đà Nẵng lớp học Phật pháp cho Phật tử tại gia quy tụ trên 800 học viên đã kết thúc tốt đẹp qua kỳ thi tổng kết và cấp chứng nhận cho các học viên, được Ban Trị Sự GHPGVN thành phố Đà Nẵng ghi nhận là thành quả lớn của ngành hoằng pháp trong nhiệm kỳ qua.

Sau đây Ban Hoằng pháp xin đưa ra vài khái niệm và nhận định để làm tiền đề cho Phật sự Hoằng pháp kế tục sắp đến của Phật giáo Đà Nẵng.

Thứ nhất, khái niệm Hoằng pháp là gì?

Theo Trưởng lão Hòa thượng Thích Trí Quang dạy: Hoằng pháp nói cho đủ là Hoằng pháp lợi sanh. Nghĩa là làm lợi mình và lợi người bằng giáo pháp của Đức Phật. Hoằng pháp không đơn thuần là một việc tuyên truyền mà Hoằng pháp lợi sanh là sự tự giác, giác tha. Mà đích của tự giác, giác tha ấy là Vô thượng Bồ đề. Theo nghĩa này thì mỗi đệ tử Phật bất luận là xuất gia hay tại gia đều có trách nhiệm và bổn phận trong việc truyền trì Phật pháp.

Tuy nhiên, về mặt hành chính mà nói thì ban Hoằng pháp là một trong những ban ngành, viện của tổ chức GHPGVN, chịu trách nhiệm trực tiếp việc phổ biến giáo pháp của Đức Phật đến mọi tầng lớp trong xã hội, nhằm giúp mọi người chuyển hóa những khổ đau bất ổn trong cuộc sống bằng giáo pháp của Đức Phật. Đồng thời ban Hoằng pháp còn có trách nhiệm phổ biến tuyên truyền cho Phật tử các giới về chủ trương đường hướng của Giáo hội. Cho nên Hoằng pháp ở đây được đặt trong phạm vi nhất định theo Hiến chương và quy chế của Giáo hội, phụ thuộc vào cơ chế hành chính. Nói rộng ra thì mọi hoạt động của Giáo hội đều mục đích là Hoằng pháp. Từ Tăng sự, Nghi lễ, Từ thiện xã hội, Văn hóa… đến các ban ngành khác mà không mục đích Hoằng pháp là chệch ra ngoài Phật pháp, nếu không muốn nói là vô nghĩa “Vong thất Bồ đề tâm hành chư Thiện pháp danh chi ma nghiệp” (Quên mất tâm Bồ đề mà làm các Thiện pháp là hành động theo ma vương) – Kinh Hoa Nghiêm.

Trong một lần thăm Đạo tràng an cư tại chùa Từ Đàm-Huế, Trưởng lão Hòa thượng Thích Trí Quảng lúc đó Ngài còn là Phó Pháp chủ, trong Đạo từ Ngài có dạy rằng: “Tăng Ni đông chưa hẳn Phật giáo thịnh, Tăng Ni ít chưa hẳn Phật giáo suy”. Từ đó suy ra, có thể nói sự phát triển của Phật giáo không phải chỉ được tính bằng đầu người đứng ở chùa, cũng không phải được tính bằng thành quả của sự cúng dường mà là tinh thần giáo pháp của Đức Phật được chuyển hiện vào trong lòng mỗi người con Phật, sự ứng dụng Phật pháp vào đời sống thực tiễn của mỗi cá nhân và sự lan tỏa giáo pháp vào cộng đồng xã hội như thế nào.

Thứ hai, thực tế và những thử thách của thời đại.

Trong thời gian qua, Đà Nẵng và tỉnh Quảng Nam cũ, ngành Hoằng pháp mỗi thời điểm đều có những thuận lợi và khó khăn nhất định. Nhưng cùng có một điểm chung là quần chúng Phật tử bị chi phối bởi vấn đề sinh kế rất lớn, có những người đồng lương không bảo đảm nên tranh thủ làm thêm để tăng thu nhập, đối với giới trẻ việc đầu tư cho học tập chiếm lĩnh toàn bộ thời gian trong cuộc sống, cho nên việc phổ biến giáo pháp đến cho Phật tử mọi giới, mọi tầng lớp xã hội là điều hết sức khó khăn. Một số người có thời gian hơn để đến chùa nhưng khả năng tiếp thu học tập giáo pháp cũng hạn chế.

Trước tình cảnh đó, Đạo pháp đã và đang bị các thế lực tà kiến đánh phá nhiều mặt từ nội công đến ngoại kích, cộng vào đó sự cực đoan bài xích về pháp môn phương tiện của một số Tăng Ni, làm cho tín tâm của Phật tử bị chao đảo, của quần chúng bị nhiễu loạn, nghi ngờ, mất phương hướng đời sống tâm linh và sự tu tập hành trì.

Công nghệ thông tin phát triển, mọi thế lực tà kiến lợi dụng khai thác đánh phá nhiều mặt, chúng ta cũng không phủ nhận một vài Tăng Ni có cuộc sống lệch chuẩn với Phật pháp vô tình tiếp tay cho sự chống phá của họ, kể cả những Phật tử không hiểu rõ Phật pháp nên cũng hùa theo mà bôi nhọ Tăng bảo, hủy báng Đạo pháp, chống phá Giáo hội.

Thứ ba, một vài đề xuất:

a. Với những thực trạng vừa nêu, chúng tôi mong rằng Chư Tăng, Ni chú ý lời dạy sau đây của Trưởng lão Hòa thượng Thích Trí Quảng “Phương tiện Hoằng pháp lợi sanh không gì bằng Đạo hạnh” Hay như Đức đệ tam Pháp chủ GHPGVN cũng dạy: “Chùa to tượng lớn không bằng đạo hạnh của chúng ta”

Trong Kinh Ưu Bà tắc giới, Đức Phật dạy: “Tăng già có hai việc là hành trì và giáo hóa. Chúng ta hãy kính giữ điều ấy”.

Chúng ta cần khai thác ứng dụng công nghệ thông tin một cách thiện xảo để làm phương tiện truyền bá Phật pháp đến mọi người mọi giới hữu hiệu, nhưng cũng không nên quá trầm mình vào những mạng xã hội để đi đến mất chánh niệm và rơi vào vòng thị phi của thế sự.

Đức Phật cũng dạy: “Thế gian tranh chấp với ta ta không tranh chấp với thế gian".

Với tinh thần và những ý nghĩa đã nêu, hy vọng rằng mỗi Tăng Ni là một nhà Hoằng pháp, mỗi cư sĩ Phật tử là một Hoằng pháp viên chuyển hiện Phật pháp vào lòng mọi người, xây dựng Tịnh độ nhân gian.

b. Đà Nẵng và Quảng Nam cũ sau khi sáp nhập là một thuận lợi cho việc phát triển xã hội. Nhưng riêng lãnh vực hoằng pháp của Phật giáo Đà Nẵng trước mắt cũng là một thử thách khó khăn, nhất là địa bàn dàn trãi, từ thành thị đến nông thôn, vùng núi, vùng biển, dài và rộng. Do đó, ban Hoằng pháp cần cụ thể hóa Phật sự hoằng pháp theo từng vùng địa lý, cũng như khả năng tiếp nhận giáo pháp cho từng trường hợp. Đặc biệt quan tâm đến các điểm nhóm sinh hoạt mới được hình thành thời gian gần đây, giúp họ duy trì, phát triển không để mai một. Về phương diện hành chánh nay cấp quận, huyện không có, các điểm nhóm sinh hoạt mà tiếp cận được với thành hội thì thật là xa vời vợi, chỉ có hoằng pháp mới dễ tiếp cận gần gũi.

c. Về vấn đề giảng dạy giáo pháp. Toàn bộ Phật pháp có thể nói gồm có hai phần: Phần căn bản và phần hướng thượng. Không nhất thiết phải hướng dẫn Phật tử đi sâu vào phần hướng thượng mà chủ yếu là phần căn bản: Tam quy, Ngũ giới, Thập thiện nghiệp đạo, Nhân quả nghiệp báo… Đặc biệt làm sâu sắc ý nghĩa và hiện thực hóa giáo pháp căn bản khi ứng dụng vào đời sống thực tiễn gia đình và xã hội. Hướng dẫn rõ về giá trị Tăng bảo thường trú trong sự nghiệp duy trì Phật pháp tại thế gian, giúp họ giữ gìn thiện căn đã có được. Đến đây không dám làm phiền lòng nhiều Chư tôn đức và quí đại biểu. Xin mượn lời kinh sau đây để kết thúc phát biểu nầy : “Tương thử thâm tâm phụng trần sát, thị tắc danh vi báo Phật ân.”

(Đem tâm sâu xa nầy phụng sự Phật pháp như cõi số vi trần, thế mới gọi là báo ân Đức Phật)

Một lần nữa, xin thành tâm đảnh lễ kính chúc Chư tôn Trưởng lão Hòa thượng, Chư tôn Hòa thượng, Thượng tọa, Ni trưởng, Ni sư, Đại đức Tăng, Ni pháp thể khinh an, Phật sự viên thành. Kính chúc quí đại biểu quan khách, quí nam, nữ Đạo hữu, Phật tử, Thiện hữu tri thức cát tường như ý và thành công trong cuộc sống.

Trân trọng cảm ơn quí Đại biểu đã lắng nghe.

Kính chúc Đại hội thành công viên mãn.

Đại hội đại biểu Phật giáo TP. Đà Nẵng lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 đã diễn ra thành tựu viên mãn. Đại hội đã suy cử nhân sự Ban Trị sự nhiệm kỳ mới với tổng số 105 thành viên; trong đó Ban Thường trực gồm 35 vị, 60 Ủy viên và 10 Ủy viên Dự khuyết. Hòa thượng Thích Phước Minh được suy cử tân Trưởng ban Trị sự GHPGVN thành phố nhiệm kỳ 2026-2031.