450
Biết đời hư vọng sao còn cố gắng làm chi?
Có người từng hỏi tôi: “Nếu đời là vô thường, mọi thứ rồi cũng mất đi, vậy cố gắng để làm gì nữa?”.
Nghe qua tưởng như buông bỏ, nhưng thật ra bên trong câu hỏi ấy thường chất chứa một sự mỏi mệt. Khi người ta đi qua vài lần thất bại, vài cuộc chia ly, vài nỗi đau ngoài ý muốn, rất dễ nảy sinh cảm giác đời là cõi tạm, cố rồi cũng vậy.
Đúng là đời hư vọng thật. Tiền bạc không giữ được mãi. Danh tiếng có lúc thăng lúc trầm. Người thương có thể rời đi. Thân thể rồi cũng già yếu. Hôm nay còn cười nói, mai đã vô thường chẳng hẹn. Không ai nắm được điều gì tuyệt đối trong tay mình.
Nhưng hiểu đời vô thường không phải để buông xuôi. Đức Phật dạy về vô thường để con người bớt chấp trước, chứ không phải để sống thờ ơ. Nếu mọi thứ đều thay đổi, vậy từng phút giây hiện tại càng đáng quý hơn để sống cho tử tế, tỉnh thức và có ý nghĩa.
Có những người vì hiểu sai chữ “buông” mà đánh mất động lực sống. Họ nghĩ tu là mặc kệ đời. Nghĩ rằng cố gắng là tham vọng. Nghĩ rằng an phận mới là bình yên. Nhưng thật ra, người hiểu đạo sâu thường lại sống rất trách nhiệm.
Họ làm việc nghiêm túc, yêu thương chân thành, giúp đời trong khả năng của mình. Chỉ khác ở chỗ: họ cố gắng mà không quá dính mắc vào kết quả.
Giống như người làm vườn chăm cây mỗi ngày. Họ tưới nước, bón phân, nhổ cỏ bằng tất cả sự tận tâm. Nhưng họ cũng hiểu có những mùa mưa nắng nằm ngoài khả năng kiểm soát. Nếu cây ra hoa thì vui. Nếu cây chưa kịp nở, họ vẫn tiếp tục chăm sóc. Đó là tinh thần rất đẹp của người hiểu vô thường.
Đời này, điều làm con người khổ không hẳn vì cố gắng, mà vì cố chấp. Ta đau vì muốn mọi thứ phải như ý mình. Muốn người khác mãi ở bên mình. Muốn công sức bỏ ra phải được ghi nhận ngay. Muốn thành công thật nhanh. Khi đời không chiều theo ý muốn, ta thất vọng.
Còn nếu hiểu rằng mọi thứ chỉ là duyên hợp tạm thời, con người sẽ nhẹ lòng hơn rất nhiều. Ta vẫn làm việc, nhưng không để công việc nuốt mất bình an. Ta vẫn yêu thương, nhưng không xem ai là sở hữu. Ta vẫn phấn đấu, nhưng không đánh đổi nhân cách để đạt được điều mình muốn.
Hiểu hư vọng để sống sâu sắc hơn, chứ không phải sống hời hợt hơn.
Có người nói: “Rồi ai cũng chết, sống làm gì cho mệt?”. Nhưng thử nghĩ xem, vì đời ngắn ngủi nên từng việc tử tế mới trở nên quý giá. Vì thời gian hữu hạn nên một bữa cơm với cha mẹ, một lần ngồi nghe con kể chuyện, một cái nắm tay lúc người thân đau bệnh… mới đáng trân trọng đến vậy.
Nếu biết mọi thứ sẽ qua đi, lẽ ra con người phải sống thương nhau hơn.
Một bông hoa dù sớm tàn vẫn đẹp trong khoảnh khắc nó nở. Một đời người dù hữu hạn vẫn có thể sống rất ý nghĩa. Không ai sống mãi, nhưng ta có thể chọn cách mình hiện diện trong cuộc đời này.
Có người đi qua cuộc đời như cơn gió, để lại toàn tổn thương. Nhưng cũng có người sống rất ngắn mà để lại tình thương cho bao người khác. Cho nên, hiểu đời là hư vọng không có nghĩa mọi thứ đều vô nghĩa.
Ngược lại, chính vì mong manh nên mỗi điều lành càng đáng làm. Một lời tử tế đáng nói. Một việc tốt đáng gieo. Một ngày bình an đáng quý. Người hiểu vô thường thật sự thường sống rất tỉnh.
Họ không quá kiêu ngạo khi thành công vì biết mọi thứ có thể đổi thay. Họ cũng không tuyệt vọng khi thất bại vì hiểu không có nỗi đau nào tồn tại mãi. Họ đi qua cuộc đời với tâm thế nhẹ hơn, nhưng không buông xuôi. Như hoa sen mọc giữa bùn mà vẫn nở. Biết bùn là bùn, nhưng vẫn chọn nở hoa.
Con người cũng vậy. Biết đời nhiều đổi thay, nhiều hư ảo, nhưng vẫn cố gắng sống đàng hoàng, tử tế và có ích. Không phải để hơn thua với ai, mà để khi nhìn lại, mình đã không sống hoài sống phí một kiếp người, bởi điều đáng sợ nhất không phải đời vô thường mà là biết đời ngắn ngủi nhưng vẫn sống hời hợt với chính cuộc đời mình.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Biết đời hư vọng sao còn cố gắng làm chi?
Phật pháp và cuộc sống
10:55 14/05/2026
Có người từng hỏi tôi: “Nếu đời là vô thường, mọi thứ rồi cũng mất đi, vậy cố gắng để làm gì nữa?”.
Trao tặng “Tủ sách Vĩnh Nghiêm Tâm An”, gieo hạt giống an lành tại Bệnh viện Nhiệt Đới Trung ương
Phật pháp và cuộc sống
09:16 14/05/2026
Chiều ngày 12/05/2026, Trung tâm Biên phiên dịch Tư liệu Phật giáo Quốc tế phối hợp cùng Nhà sách Phật giáo Vĩnh Nghiêm tiếp tục trao tặng tủ sách đến các khoa, phòng và đơn vị thuộc Bệnh viện Nhiệt Đới Trung ương, TP. Hà Nội.
Sức mạnh của chân tình
Phật pháp và cuộc sống
07:37 14/05/2026
Chân tình không phải thứ để trao đổi, không phải “tôi tốt với anh để anh tốt lại”.
Giữa sen và đất
Phật pháp và cuộc sống
14:25 13/05/2026
Phật ngồi trên sen đâu phải chuyện thật/ Chỉ nhắc lòng người chớ để nhiễm ô/ Sống giữa chợ đời tâm không dính chợ/ Bùn vẫn là bùn, sen vẫn nở hoa.
Xem thêm
