Cốt lõi của sự tu tập (Phần 1)

Để tránh chịu các quả báo khổ đau, trước tiên, chúng ta nên quy y Tam bảo để học hỏi, có chánh kiến và nỗ lực từ bỏ các ác nghiệp bằng cách giữ gìn ngũ giới và thực hành thập thiện nghiệp.

Trong 45 năm hoảng pháp độ sinh, Đức Phật Gotama đã thuyết rất nhiều bài kinh, được kết tập lại thành Tam tạng Thánh điển (Kinh, Luật và Luận). Tuy nhiên, chúng ta có thể nắm gọn được cốt lõi Phật pháp được Ngài tóm lược lại thành bài kệ số 183 trong kinh Pháp cú (Dhammapāda):

"Sabbapāpassa akaraṇam,

Kusalassa upasampadă,

Sacittapariyodapanam,

Etam buddhāna sasanam".

“Không làm mọi điều ác,

Thành tựu các hạnh lành,

Tâm ý giữ trong sạch,

Chính lời chư Phật dạy”.

Thấy ra cốt lõi của Phật pháp

Cốt lõi của sự tu tập (Phần 1) 1

Ảnh minh họa.

Trong bài kệ, Ngài dạy chúng ta ba điều chính yếu cần phải tu tập, đó là: bỏ ác, làm thiện và tu tâm dưỡng tánh. Cho nên, muốn có được an lạc thế gian lẫn hạnh phúc giải thoát, chúng ta không những cố gắng tránh tạo các ác nghiệp hại mình, hại người, mà còn nên nỗ lực vun bồi các thiện pháp lợi mình, lạc người và hơn hết là giữ gìn nội tâm cho được thanh tịnh. Đây cũng chính là tiến trình tu tập Giới - Định - Tuệ nhằm đoạn trừ tuần tự ba loại phiền não từ thân, khẩu, ý trong mỗi chúng ta. Giới hạnh trong sạch giúp ngăn chặn các phiền não tác động biểu hiện qua lời nói và hành động, làm nền tảng để tu tập định tâm. Định tâm tĩnh lặng giúp kiểm soát các phiền não tư tưởng trong ý thức, tạo điều kiện tốt cho tuệ giác phát triển. Tuệ giác sáng suốt giúp đoạn trừ tận gốc mọi phiền não ngủ ngầm, tiềm ẩn trong vô thức, chuyển hóa hành giả từ phàm phu khổ đau trở thành bậc Thánh hạnh phúc. Như vậy, bỏ ác, làm thiện và tu tâm dưỡng tánh hay tu tập theo đạo lộ Giới - Định - Tuệ là phương pháp chủ yếu, hữu hiệu, triệt để, giúp chúng ta thọ hưởng hạnh phúc thật sự ở hiện tại và vị lai.

Không làm những điều ác (bỏ ác)

Để tránh chịu các quả báo khổ đau, trước tiên, chúng ta nên quy y Tam bảo để học hỏi, có chánh kiến và nỗ lực từ bỏ các ác nghiệp bằng cách giữ gìn ngũ giới và thực hành thập thiện nghiệp.

- Quy y Tam bảo (Phật – Pháp - Tăng)

Khi quy y Tam bảo và tu tập đúng theo lời Đức Phật dạy, chúng ta sẽ có bốn lợi ích sau:

- An lạc hiện tại, tránh khỏi tái sinh trong bốn cõi ác giới.

- Giảm được sự khổ thân, khổ tâm.

- Tránh xa được sự kinh sợ, hiểm nguy.

- Thoát khỏi tử sinh luân hồi trong tam giới.

- Giữ gìn ngũ giới

Ngũ giới chính là thường giới mà tất cả mọi người đều phải tuân thủ thực hành để không phải chịu khổ cảnh ở hiện tại và vị lai :

- Cố ý tránh xa sự sát sinh.

- Cổ ý tránh xa sự trộm cướp.

- Cố ý tránh xa sự tà dâm.

- Cố ý tránh xa sự tà ngữ (nói lời gian dối, chia rẽ, thô ác và vô ích).

- Cố ý tránh xa sự nghiện ngập (sử dụng chất gây say, nghiện, sống buông lung...).

- Từ bỏ thập ác nghiệp

Không những giữ gìn ngũ giới để kiểm thúc lời nói và hành động, các thiền sinh đang hướng đến Pháp cao thượng, giải thoát rốt ráo còn cần phải tránh làm thập ác nghiệp để thanh tịnh cả thân, khẩu, ý, làm nền tảng quan trọng cho việc hành thiền định và thiền tuệ hiệu quả:

- Về thân có ba điều: Cố ý tránh xa sự sát sinh, trộm cướp và tà dâm.

- Về khẩu có bốn điều: Cố ý tránh xa sự nói dối, nói lời chia rẽ, nói lời thô tục và nói lời vô ích.

- Về ý có ba điều: Cố ý tránh xa tâm tham lam, tâm thù hận và tâm tà kiến.

(còn tiếp). 

gg follow

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)

Những câu chuyện tụng kinh Địa Tạng được cảm ứng

Nghiên cứu 17:07 14/05/2026

Đức Phật nói kinh Địa Tạng là cốt cảnh tỉnh tất cả chúng ta dẹp bỏ tham sân si nơi tự tâm, tu tập ba nghiệp lành nơi tự tâm, rồi dứt nghiệp cũng nơi tự tâm và giải trừ vô minh tăm tối cũng nơi tự tâm.

Thánh tổ Không Lộ và nghề chài lưới

Nghiên cứu 20:54 12/05/2026

Trong kho tàng văn hóa Phật giáo Việt Nam, những sự tích lạ lùng về các thánh tổ Từ Đạo Hạnh (1072-1116), Không Lộ (1016-1094)... đôi khi gây khó hiểu cho người đọc phổ thông bởi vì đó không phải lịch sử mà là thần tích pha lẫn phong cách truyện nhà thiền, nên các chi tiết có thể được cô đọng, hình tượng hóa rất cao chứ không thể hiểu theo nghĩa thông thường, điển hình như việc Đại sư Không Lộ từng làm công việc của ngư phủ.

Giác ngộ như tri thức tự chứng

Nghiên cứu 10:16 12/05/2026

Vấn đề giác ngộ, tuy nằm ở trung tâm sự kiện vĩ đại và kinh nghiệm Phật giáo, nhưng lại ít được đặt thành một câu hỏi nhận thức luận độc lập trong các nghiên cứu hiện nay. Các nguồn kinh điển sớm, đặc biệt là Ariyapariyesana Sutta và Mahāsaccaka Sutta, cung cấp nền tảng quan trọng khi mô tả giác ngộ như một tiến trình đạt đến “lậu tận minh”, với công thức xác chứng quen thuộc: “Sanh đã tận, phạm hạnh đã thành, việc cần làm đã làm”.

Bàn về sự tương hợp giữa đạo Phật và sinh thái học

Nghiên cứu 16:42 11/05/2026

Khủng hoảng sinh thái là một biểu hiện rộng hơn của khái niệm Khổ trong đạo Phật. Phật giáo có thể là một nguồn lực hướng đạo vững vàng và là một nguồn tri thức hữu hiệu đối với các giải pháp về môi trường.

Xem thêm