Khoá tu mùa hè: Con đường ngắn nhất để người trẻ trải nghiệm đời sống tỉnh thức

Không chỉ truyền đạt giáo lý, chương trình hướng đến xây dựng nhân cách, lý tưởng và tinh thần trách nhiệm xã hội cho thanh thiếu niên. Đây là nỗ lực thiết thực của Giáo hội trong việc đồng hành cùng thế hệ trẻ, góp phần hình thành nền tảng đạo đức bền vững cho tương lai.

Nhân đó, Phatgiao.org.vn đã có cuộc trò chuyện thú vị cùng Thượng tọa Thích Vạn Trí - Phó Trưởng Ban Trị sự, Trưởng Ban Văn hóa Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh Lâm Đồng, Trụ trì chùa Vạn Đức, Phó Hiệu trưởng Trường Trung cấp Phật học Lâm Đồng về “Ươm Mầm Tuệ Giác” thuộc khuôn khổ khoá tu mùa hè do chùa Vạn Đức tổ chức hàng năm.

Được biết, đây cũng là “điểm sáng” để những “lợi ích thiết thực” của hoạt động này được nhân rộng trong các chùa, tự viện trên cả nước.

* Thưa Thượng toạ! Thượng tọa có thể chia sẻ về điều kiện “cần và đủ” để tham gia khóa tu “Ươm Mầm Tuệ Giác 14” diễn ra tại chùa Vạn Đức sắp tới?

- TT.Thích Vạn Trí: Để tham gia khóa tu, tôi gói gọn trong hai chữ: “Sẵn sàng” và “Tự nguyện”. Điều kiện cần là những; quy định về độ tuổi (thường từ 13 - 25 tuổi); sức khỏe ổn định và sự chấp thuận của phụ huynh. Đây là nền tảng để các em có đủ thể lực và pháp lý đồng hành cùng đại chúng. Điều kiện đủ là tự bản thân muốn học hỏi. Khóa tu không phải là nơi “bắt buộc” hay là nơi cha mẹ “gửi con để rảnh tay”. Các em cần mở lòng, sẵn sàng rời xa chiếc điện thoại để kết nối với chính mình và bạn bè.

Sau 13 lần thành công, ở vai trò của người tổ chức, Thượng tọa có thể chia sẻ về những “câu chuyện quý báu” được rút ra từ khóa tu mùa hè chùa Vạn Đức?

- Điều quý báu nhất không nằm ở số lượng hàng ngàn khóa sinh, mà ở sự “chuyển hóa”. Tôi nhớ mãi hình ảnh những bạn trẻ ngày đầu đến chùa với sự ngỡ ngàng và lúng túng, những mái tóc nhuộm đủ màu, ánh mắt bất cần, nhưng ngày ra về lại quỳ xuống khóc nức nở xin lỗi cha mẹ. Có em từng bế tắc đến mức muốn từ bỏ cuộc sống, nhưng sau vài ngày nghe pháp và sống trong tình thương, em đã tìm thấy mục đích sống.

Bài học rút ra là: Mỗi đứa trẻ đều có một hạt giống Phật, chỉ là chúng ta có đủ kiên nhẫn để tưới tẩm bằng sự thấu hiểu hay không.

* Nếu cần một cuộc “cải cách” trong việc tổ chức khóa tu mùa hè trên phạm vi cả nước, Thượng tọa sẽ đề xuất điều gì?

- Nếu được đề xuất, tôi mong muốn có một sự chuyên nghiệp hóa trong nội dung và quản lý. Nhiều nơi tổ chức còn nặng tính hình thức, hoặc quá thiên về việc tụng niệm, khiến khoá sinh chưa kịp trải nghiệm, đã mệt mỏi, chán chường, nên chúng ta cần: có nơi ăn ở, sinh hoạt ổn định đầy đủ; xây dựng bộ giáo trình kỹ năng sống lồng ghép triết lý Phật giáo gần gũi; đào tạo đội ngũ tình nguyện viên (chủ chốt) có kiến thức tâm lý trẻ em; an toàn thực phẩm và vệ sinh phải được đặt lên hàng đầu để tạo sự tin tưởng tuyệt đối cho xã hội; thời gian không quá ngắn, ít nhất phải 6 ngày đêm trở lên mới đủ độ thấm.

* Trong những năm gần đây, khoá tu mùa hè giống như cách một số chùa dùng để khẳng định “vị thế” của mình, thông qua việc tổ chức “rầm rồ”, nhưng “chất lượng” thì chưa được chú trọng. Thượng tọa “phản biện” gì về nhìn nhận trên?

- Tôi nhìn nhận vấn đề này một cách khách quan. Đúng là có hiện tượng chạy theo số lượng. Tuy nhiên, đừng vì vài trường hợp mà phủ nhận công đức của số đông. Vị thế của một ngôi chùa không nằm ở số lượng người đến, mà ở số lượng người bình an khi đi khoá tu xong trở về lại gia đình. Nếu tổ chức rầm rộ mà chất lượng kém, đó là “tự hủy hoại “ uy tín tâm linh.

Tại chùa Vạn Đức, chúng tôi chú trọng vào từng bữa ăn, giấc ngủ và từng bài giảng nhỏ nhất. Chất lượng chính là thước đo duy nhất cho sự tồn tại bền vững của một khóa tu.

* Có hay không sự khác biệt giữa người già đi chùa và người trẻ đi chùa, thưa Thượng tọa?

- Khác biệt lớn nhất đó là “mục đích”. Người già đến chùa thường để tìm sự an ủi cho hậu vận, cầu nguyện cho con cháu hoặc tìm nơi nương tựa tâm linh khi đối diện với tuổi già. Còn người trẻ, đến chùa để tìm câu trả lời cho những áp lực hiện tại, để giải tỏa stress và tìm kiếm giá trị sống.

Ví dụ, cùng một tiếng chuông, người già nghe thấy sự vô thường và lòng thanh thản; người trẻ nghe thấy một khoảng lặng để “khởi động lại” tâm trí sau những ngày dài chạy đua với deadline và kỳ thi.

* Việc “giảm thiểu” những nghi lễ chưa (hoặc không) cần thiết đối với những khóa tu mùa hè ở hiện tại, nên hay không nên?

- Rất nên. Đối với giới trẻ, chúng ta cần “Việt hóa” và “đơn giản hóa”. Những nghi lễ kéo dài hàng tiếng đồng hồ với ngôn ngữ Hán - Việt khó hiểu sẽ là rào cản khiến các em xa rời Phật pháp. Chúng ta nên giữ lại cái cốt lõi (tinh thần cung kính) nhưng thay đổi hình thức bằng các hoạt động trải nghiệm như: Thiền hành, thiền trà, hoặc thảo luận nhóm. Đừng bắt các em mặc một chiếc áo quá rộng và cũ kỹ, các em sẽ khó bước đi.

Quan trọng hơn nữa, trong giai đoạn này khoá tu nên chú trọng sâu những bài giảng về tình yêu thương.

* Sau mỗi một lần khóa tu “Ươm Mầm Tuệ Giác” kết thúc, mong mỏi lớn lao nhất của Thượng tọa là gì?

- Mong mỏi lớn nhất của tôi không phải là các em sẽ đi tu, mà là các em trở thành “người tử tế”. Sau khi rời cổng chùa Vạn Đức, tôi chỉ mong các em biết thương yêu cha mẹ hơn một chút, biết nói lời cảm ơn thường xuyên hơn, và biết dừng lại một nhịp trước những cám dỗ hay sự nóng giận của cuộc đời. Chỉ cần một “mầm tuệ giác” nhỏ xíu được nảy mầm trong tim các em, đó đã là thành công viên mãn.

* Ở vị trí của một người tham gia công tác giáo dục Phật giáo nhiều năm qua, việc tổ chức khoá tu mùa hè có phải là “con đường duy nhất” giúp người trẻ đến chùa, tìm hiểu Phật pháp?

- Chắc chắn là không. Khóa tu mùa hè chỉ là một “cú hích”, một cánh cửa mở ra. Phật giáo còn có thể đến với người trẻ qua âm nhạc, hội họa, các hoạt động thiện nguyện, hay thậm chí là qua mạng xã hội với những thông điệp tích cực.

Tuy nhiên, khóa tu mùa hè là con đường ngắn nhất và tập trung nhất để các em trải nghiệm trọn vẹn đời sống tỉnh thức. Nó như một trại huấn luyện đặc biệt để trang bị "vũ khí tinh thần” trước khi các em bước vào đời.

* Xin thành thật cảm ơn Thượng toạ!

Về khoá tu mùa hè 2026, do chùa Vạn Đức tổ chức mang tên “Ươm Mầm Tuệ Giác 14" diễn ra từ 8h00 ngày 11/6/2026 đến 13h ngày 21/6/2026:

+ Đối tượng tham dự: Phật tử nam và nữ

+ Độ tuổi: từ 13 đến 25 tuổi

+ Sức khỏe: tốt, không có bệnh truyền nhiễm (kèm theo giấy khám sức khỏe)

+ Đăng ký khóa tu, nộp đơn tại chùa Vạn Đức vào các ngày trong tuần. Hạn cuối nhận đơn là ngày 07/06/2026

+ Địa điểm tổ chức: chùa Vạn Đức - TDP Tà Nung 6, phường Cam Ly - Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng.

+ Tham gia khoá tu, không phải đóng bất cứ một lệ phí nào.