450
Phật dạy về năm nguy hại khi Tỳ kheo ở quá lâu một chỗ
Xuất gia là ra đi, một cuộc chia tay, ly tham, khước từ vĩ đại nhất đối với hết thảy: làm tất cả điều thiện, lợi ích mà không chấp thủ; không bị dính mắc, trói buộc và buông bỏ tất cả.
Một thời, Thế Tôn trú tại Veluvana, dạy các Tỳ kheo:
Có năm nguy hại này, này các Tỳ kheo, nếu sống quá lâu tại một chỗ. Thế nào là năm?
Xan tham đối với trú xứ, xan tham đối với gia đình, xan tham đối với đồ vật cúng dường, xan tham đối với công đức, xan tham đối với pháp.
Có năm lợi ích này, này các Tỳ kheo, nếu sống đồng đều tại mỗi chỗ. Thế nào là năm?
Không xan tham đối với trú xứ, không xan tham đối với gia đình, không xan tham đối với đồ vật cúng dường, không xan tham đối với công đức, không xan tham đối với pháp.
(ĐTKVN, Tăng Chi Bộ II, chương 5, phẩm Du hành dài, phần Sống quá lâu một nơi, VNCPHVN ấn hành, 1996, tr.725)
Phật dạy về hạng người đi thuận dòng và đi ngược dòng
Ảnh minh họa.
Lời bàn:
Một trong những đặc điểm của đời sống chư Tăng là du hành. Không nhà cửa, tài sản, vợ con đã đành lại không sống lâu ở một nơi nhằm buông xả, tránh dính mắc, luyến ái với mọi thứ. Ngay cả gốc cây mà vị Tăng an trú trong rừng cũng được Thế Tôn khuyến cáo không nên trụ quá ba đêm, huống gì nhà cao cửa rộng, chùa to Phật lớn. Vì thế, sẽ không ngạc nhiên khi chư Tăng thường hay di chuyển, thay đổi trụ xứ, thong dong với “Một bát cơm ngàn nhà, thân chơi muôn dặm xa, mắt trong xem trần thế, mây trắng hỏi đường qua”.
Con người thích hoài niệm, luyến tiếc quá khứ nên rất khó quên và xả ly những gì mình đã từng dày công vun đắp, gầy dựng, gắn bó và thân thương. Cố nhiên đó không phải là điều xấu nhưng mến thương, lưu luyến nhiều cũng chưa phải là điều hay, nhất là đối với những ai nguyện hướng đến buông xả, thảnh thơi và tự tại. Suốt một cuộc đời ta chuyên tâm làm điều thiện như tu niệm, xây chùa, dựng tháp, giáo hóa đồ chúng, với biết bao công đức và phước báo. Rồi trước những thành công cùng với cung kính, ca ngợi, tán dương ấy ta có đủ bản lĩnh và tỉnh táo để vô chấp, khước từ, ra đi không lưu lại dấu vết như “nhạn quá trường không”?
Xây dựng thiện nghiệp vốn cực kỳ khó nhưng từ bỏ nó để đi đến tuyệt cùng xả buông cũng chẳng dễ tí nào. Vì thế, không ít người dám vượt qua Hóa thành để thong dong về Bảo sở. Tham ái theo dục vọng tầm thường hay tham ái thiện nghiệp dù khác nhau nhưng xét cho cùng cũng vẫn là tham, mà đã là tham thì chưa giải thoát.
Xuất gia là ra đi, một cuộc chia tay, ly tham, khước từ vĩ đại nhất đối với hết thảy: làm tất cả điều thiện, lợi ích mà không chấp thủ; không bị dính mắc, trói buộc và buông bỏ tất cả. Vẫn biết “có an cư mới lạc nghiệp” song ý nghĩa đích thực của an cư là trạng thái tâm xa lìa hoàn toàn tham ái và chấp thủ.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Luân hồi tái sinh theo lời Phật dạy trong Nikaya
Lời Phật dạy
08:05 04/06/2026
Luân hồi tái sinh không phải là một định mệnh bất biến và cũng không phải là một quy luật tất yếu đối với mọi sự sống. Nó là kết quả của quy luật duyên khởi. Khi đầy đủ nhân duyên thì sự tiếp nối đời sống xảy ra. Khi nhân duyên chấm dứt thì sự tiếp nối ấy chấm dứt.
Lời Phật dạy: Đừng xem thường một chú tiểu nhỏ
Lời Phật dạy
16:12 03/06/2026
Trong đời sống tu học, không ít người thường dành sự kính trọng đặc biệt cho các vị trưởng lão, hòa thượng hay những bậc tu hành có tuổi đạo cao. Điều đó là hoàn toàn tự nhiên.
Vượt khỏi sầu não, diệt trừ khổ ưu
Lời Phật dạy
09:45 03/06/2026
Con đường vượt khỏi sầu não, diệt trừ khổ ưu không phải là một phép lạ từ bên ngoài. Đó là kết quả tất yếu của một đời sống được thực tập kiên trì với Bốn Niệm Xứ. Mỗi lần ta chọn bạn lành mà chơi, ta đang tạo ra môi trường nâng đỡ cho chánh niệm. Mỗi lần hành giả buông bỏ một hư danh giả tạm, ta đang gỡ bỏ một lớp màn triền cái che lấp tâm mình.
Bỏ đi những hư danh giả tạm
Lời Phật dạy
08:30 02/06/2026
Lời nhắn này như một nhát cắt sắc bén, giúp ta rũ bỏ những lớp áo nặng nề và phù phiếm đang trói buộc tâm mình. Đây không phải là lời khuyên mang tính luân lý suông, mà là một pháp hành thực sự, một nhu yếu để giải phóng tâm khỏi những ngọn lửa ngầm thiêu đốt.
