Chủ nhật, 25/12/2022, 22:34 PM

Sự khắc nghiệt của sinh tồn

HT. Viên Minh

Phải chăng những người giác ngộ đã trực nhận được tiến trình tham ái này, qua đó sinh tâm nhàm chán, buông được những dính mắc, và sống một cuộc đời an nhiên?

Câu hỏi:

Bạch Thầy,
Vừa rồi con được xem một chương trình truyền hình rất hay, tên là "Serengeti" trên kênh BBC World. Nội dung là về thế giới động vật; về cách sinh tồn các gia đình voi, sư tử, báo, khỉ, nai... trên thảo nguyên Châu Phi; qua những giai đoạn sinh tồn, sinh con, nuôi con, con trưởng thành... Cảnh quay thật đẹp, đất trời, cây cỏ, sông hồ, muôn loài muông thú...
Tuy vậy, ấn tượng lớn nhất đối với con lại là sự khắc nghiệt của sinh tồn. Mỗi con thú luôn phải đối diện với sự nguy hiểm, căng thẳng từng phút giây; kiếm ăn đã khó, khi tìm được thức ăn lại phải tìm cách bảo vệ, phải canh chừng; rồi lại phải lo cho đàn con... Có lẽ chỉ có những giây phút ít ỏi nô đùa với đàn con là vui vẻ, còn lại chỉ là một nỗi khổ bao trùm. Vậy mà quá trình sinh hóa tự nhiên vẫn thúc đẩy sự tồn tại, sinh trưởng của mỗi loài. Con tự hỏi nếu con thú ý thức được sự khổ này, liệu nó có còn ham muốn sự hiện hữu?
Nhìn vào xã hội, con thấy cũng có những nét tương đồng. Nhờ có ngôn ngữ, khái niệm mà người ta có ý thức; nhưng cũng chính ngôn ngữ, khái niệm đã phủ một lớp vải thật đẹp như "lí tưởng", "mục tiêu", "trách nhiệm"... lên tiến trình tham ái, hiện hữu... mà thực tế chỉ là sự giành giựt các điều kiện sinh tồn như tài sản, tiếng tăm.
Con xin Thầy chỉ dạy.
Con xin chân thành cám ơn.

Sự khắc nghiệt của sinh tồn 1 — Ảnh minh họa

Trả lời:

Đúng như thế. Tuy nhiên môi trường sống khắc nghiệt cũng lại là luật tiến hoá tự nhiên. Giai đoạn "thú" tiến hoá qua bản năng sinh tồn nhờ môi trường đấu tranh khắc nghiệt để tồn tại. Giai đoạn "người" tiến hoá qua lý trí và tình cảm lại càng đấu tranh sinh tồn đầy mưu chước tinh vi, nghiệt ngã hơn. Nhưng qua những trải nghiệm thực tế đầy gian nan đau khổ đó đã giúp họ trưởng thành trong phân biệt đúng sai tốt xấu. Giai đoạn "giác ngộ" thành tựu qua niềm tin vào nguyên lý vận hành hoàn hảo của vạn pháp và trí tuệ thanh tịnh trong sáng thấy rõ đau khổ, nguyên nhân đau khổ, và chấm dứt nguyên nhân gây đau khổ đó.

Theo: Trung tâm Hộ tông

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.