450
Ta không bền vững, tài sản của ta cũng không bền vững
Ta không bền vững, những tài sản của ta cũng không bền vững, một ngày nào đó, tất cả chúng ta sẽ phải bỏ lại hết. Không có gì là bền vững cả.
Mọi Pháp hành (saṅkhāra-dhamma) đều vô thường, điều đó có nghĩa là bất kỳ Pháp nào cũng phải chịu sự thay đổi và hoại diệt. Hãy cố gắng khởi lên một trí tuệ quán chiếu như vậy. Đó chính là một bước vào tuệ vipassanā.
Thỉnh thoảng, hãy nhớ lại và nhìn vào những tài sản, của cải mà mình sở hữu rồi tự quán chiếu: “Một ngày nào đó, ta sẽ phải bỏ lại hết những thứ này.”
Khi nhìn vào những tài sản mình sở hữu, hãy để tâm thấm nhuần rằng: Chính bản thân ta sẽ từ bỏ nó, nó cũng sẽ từ bỏ ta, ta sẽ lìa bỏ tài sản, tài sản cũng sẽ lìa bỏ ta.
Cuộc đời không có gì là bền vững.
Hãy thử tìm lại vua Thon Minh đã từng xây dựng cung điện và cai trị thành phố Mandalay lớn kia có còn không? Không còn nữa đâu.
Cũng vậy, cuộc đời là vô thường, hãy quán chiếu với trí tuệ rằng “aniccasaññā” (tri kiến về vô thường) là một điều cần được suy xét thường xuyên. Chính sự quán chiếu này sẽ trở thành thiện nghiệp vipassanā (tuệ quán). Và thiện nghiệp này là tối thắng trong các loại thiện nghiệp trong những gì có thể làm được.
Đây là thiện nghiệp cao quý nhất.
Nếu như người ta chỉ suy nghĩ: “Thế thì cuối cùng phải bỏ lại hết” có thể sẽ cảm thấy buồn phiền, đau khổ. Nhưng không phải vậy.
Tích lũy tài sản cao thượng cho giai đoạn cuối cuộc đời
Hãy quan sát bằng trí tuệ.
Khi quan sát như thế, sẽ nhận ra lợi ích lớn: sự chấp thủ sẽ giảm dần. Đúng vậy, sự chấp thủ sẽ giảm đi. Quan niệm sai lầm rằng “ta là thường hằng” cũng dần tan biến.
Rồi tâm sẽ hiểu rằng: “Thì ra ta chỉ là tạm thời, là thoáng qua thôi.”
Và khi thấy được điều đó, một nhận thức khác sẽ phát sinh: “Vậy thì, điều gì có lợi ích, mình nên làm.” Nhận thức đó là điều vô cùng quý báu.
Vì sao? Vì chính nhờ trí tuệ ấy mà sự chấp thủ được hóa giải. Chỉ có trí tuệ mới làm giảm được sự chấp thủ.
Và khi chấp thủ giảm đi, thì nỗi khổ (dukkha) trong tâm cũng giảm theo.
Hãy thử suy xét mà xem: đối với những thứ không thuộc về mình, ta không bao giờ đau khổ. Cũng không đau khổ vì một người xa lạ mà mình chẳng quen biết. Nhưng khổ đau luôn phát sinh từ những gì mình xem là thân thiết, là của mình - tài sản, người thân, quan hệ… Chính sự sở hữu và dính mắc đó là nguyên nhân khiến con người lo lắng, buồn phiền.
Vì vậy, nếu bạn không muốn khổ, hãy buông bỏ sự chấp thủ.
Và làm sao để buông bỏ?
Hãy quán chiếu bằng trí tuệ về bản chất vô thường.
Hãy dùng trí tuệ quán để hóa giải chấp thủ.
Ngoài cách này ngoài phương thuốc này không có cách nào khác cả.
Đó là điều mà Đức Thế Tôn đã dạy.
Vậy nên, khi có được cuộc sống này, nếu có liên hệ đến tài sản, thì trong quá trình tìm kiếm và sử dụng tài sản ấy, hãy hành xử một cách chính đáng, hợp pháp.
Và khi sử dụng tài sản, hãy sử dụng sao cho có giá trị đích thực.
Từ đó, bước tiếp lên cao hơn nữa hãy tích lũy thiện nghiệp tối thượng là tuệ vipassanā.
Mỗi người trong chúng ta hãy luôn ghi nhớ điều này.
Kính gửi đến toàn thể chư vị là những người yêu mến Chánh Pháp: Trong lời dạy của Đức Phật có dạy rất rõ về cách tìm kiếm và sử dụng tài sản đúng đắn, như một sự hướng dẫn cụ thể. Vậy chúng ta hãy cùng nhau kiếm tìm, sử dụng tài sản đúng cách.
Và trong phần đời còn lại của mình, hãy tinh tấn phát triển trí tuệ chân thật, không quên chánh niệm, không lười biếng, mà hãy nỗ lực với tâm kiên cường và tinh tấn.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Nghe pháp để sống lại điều đang nghe
Phật giáo thường thức
15:20 04/06/2026
Trong kinh nói nghe pháp có nhiều mục đích: Nghe để phá nghi, nghe để giải quyết những điểm thắc mắc nào đó, nghe để mình biết thêm điều mình chưa biết, nghe để củng cố điều mình đã biết, nghe để sống lại điều mình vừa được nghe.
Yêu thương hay chỉ là tham muốn?
Phật giáo thường thức
14:00 04/06/2026
Càng đi qua nhiều trải nghiệm, tôi càng nhận ra rằng: Không phải điều gì chúng ta gọi là “yêu” cũng là yêu thương.
Giữ gìn và phòng hộ lời nói
Phật giáo thường thức
13:06 04/06/2026
Con người thường rất khó giữ gìn lời nói của mình. Việc phòng hộ khẩu nghiệp là điều không hề dễ dàng. Có những chuyện vừa nghe được, vừa biết được là muốn đem đi kể lại ngay.
Tánh sanh diệt trên các pháp
Phật giáo thường thức
11:25 04/06/2026
Đây không phải là một lý thuyết suông, mà là sự thật sống động, là chìa khóa thực sự để mở cánh cửa vượt khỏi sầu não, diệt trừ khổ ưu mà chúng ta đã từng nhắc đến. Nếu như những chủ đề trước là những bước chuẩn bị, thì đây chính là cốt lõi của trí tuệ giải thoát trong đạo Phật.
