450
Thấy núi sông là núi sông
Lâu nay khi nhìn sự vật, chúng ta thấy sự vật là thấy theo cái tôi. Đó là tri kiến mê lầm, trói buộc, không thấy đúng như thật của các pháp.
Những hiểu biết lâu nay ta thấy là những hiểu biết vay mượn, thấy theo sự huân tập của cái tôi sai biệt nên không đúng như thật.
Lúc mới sinh ra ta không có tri kiến gì; lớn lên cha mẹ dạy những kiến thức về đạo đức gia đình hiếu thảo v.v...
Đi học ở trường thì cô giáo, thầy giáo huân tập thêm một số kiến thức về học đường.
Lớn nữa ra sống ở xã hội thì học thêm những kiến thức ngoài xã hội.
Những cái đó là những cái ta học được sau này, vay mượn của gia đình, trường học v.v...
Chứ ngay lúc sinh ra ta không biết.
Ngay cả kiến thức về tôn giáo cũng vậy, mới huân tập sau này.
Khi ta huân tập thì liền chấp cái đó là của mình.
Mà đã là của mình thì cái thấy của mình là trên hết, nên khi có những tri kiến khác đối lại thì cãi.
Hiểu như vậy thì bớt chấp vào những kiến thức, tri kiến huân tập sau này.
Cũng vậy, trước khi chúng ta khởi tâm động niệm thì không có tri kiến gì, khi mình khởi thì mới có.
Cho nên, nếu khéo quán để trả về tri kiến nguyên thuỷ ban đầu, chưa có mang cái tôi.
Đó là trả về tri kiến như thật.
Giống như khi ta mang kiếng màu, mang màu hồng thì thấy cảnh vật màu hồng, mang màu xanh thì thấy cảnh xanh theo, mang màu xám thì thấy nó xám.
Khi gỡ kiếng, nhìn bằng mắt chân thật thì thấy đúng sự vật như nó là nó.
Cái nhìn đó mới thật sự là trong sáng, không có màu.
Nếu nó có màu thì nhìn đúng như màu của nó.
Thiền sư Duy Tín có nói: “Trước ba mươi năm khi chưa học đạo thì thấy núi sông là núi sông. Sau khi học đạo, hiểu đạo lý thì thấy núi sông chẳng phải là núi sông. Sau ba mươi năm thấy núi sông trở lại là núi sông”.
Nghĩa là trước khi học đạo, chưa hiểu đạo lý thì thấy cái gì cũng thật, cảnh thật, người thật, cho nên thấy núi sông thật là núi sông.
Khi học đạo, hiểu rõ thì thấy tất cả đều giả, là không thật, thấy núi sông không phải là núi sông vì không thật nữa.
Khi học đạo, tu hành, sáng tỏ, mở được mắt trí tuệ thì tâm mình hết lầm chấp.
Lúc đó nhìn trở lại cảnh vật, núi sông, thấy rõ đúng như thật của nó, núi sông là núi sông.
Không còn nói có nói không.
Nếu còn nói có, nói không thì cũng còn theo phương tiện. Nói không để phá cái lầm chấp có, để chỉ cái lý, cái tự tánh của nó.
Ngược lại, nói có để dừng chấp không.
Khi chúng ta không còn chấp, trí tuệ sáng thì thấy rõ bình hoa là bình hoa. Nhưng cái nhìn sáng suốt khác hơn lúc chưa học đạo.
Lúc trước ta cho nó là thật, phân biệt đẹp xấu, giờ thấy đúng như nó là nó, bình hoa là bình hoa, núi sông là núi sông, không thêm gì!
Trích trong: Con Đường Giác Ngộ.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Công đức của khẩu nghiệp thiện
Phật giáo thường thức
12:47 31/05/2026
Phật dạy người không nói thêu dệt (ỷ ngữ), không dùng lời hoa mỹ để lừa gạt người thì được ba công đức:
Thực hành tâm từ mỗi ngày để chấm dứt mọi oan trái
Phật giáo thường thức
11:00 31/05/2026
Thức dậy với tâm tư thuần khiết bắt đầu cho một ngày mới, chúng ta nguyện ngày hôm nay mọi hành động lời nói và ý nghĩ, không làm tổn hại bất cứ chúng sanh nào.
Tìm về suối nguồn bình yên bên trong
Phật giáo thường thức
08:42 31/05/2026
Trong dòng chảy bất tận của công việc, trách nhiệm và những ồn ào bên ngoài, có một câu hỏi có lẽ đã nhiều lần vang lên trong tâm: Đâu là nơi nương tựa đích thực, nơi mà ta có thể buông xuống tất cả gánh nặng?
Xuất gia không phải là trốn khổ, mà là đối diện khổ
Phật giáo thường thức
08:23 31/05/2026
Trong đời sống thế gian, nhiều người nhìn vào hình ảnh người xuất gia với tâm tưởng thanh tịnh, an nhiên, như thể bước vào cửa chùa là bước vào một cõi bình yên tuyệt đối. Nhưng sự thật, con đường xuất gia – nếu nhìn đúng theo Chánh pháp – là một hành trình đầy thử thách, đòi hỏi trí tuệ, chánh niệm và sự lựa chọn cực kỳ thận trọng.
Xem thêm
