Trí tuệ trong thiền tập

Tuệ giác tự nó chẳng có gì là quan trọng. Điều quan trọng thực sự là tuệ giác đó có đem lại sự chuyển hoá trong tâm bạn hay không, có giúp bạn xử lý những tình huống tương tự trong tương lai mà không bị phiền não chi phối.

Trí tuệ trong thiền tập  1
Ảnh minh họa. 

Trí tuệ thế gian và trí tuệ Bát nhã dưới góc nhìn Thiền học

Công việc của chánh niệm chỉ là hay biết. Công việc của trí tuệ là phân biệt cái gì là thiện, cái gì là bất thiện.

Trí tuệ thiên về thiện, nhưng không bị dính mắc vào thiện. Nó xa lánh bất thiện, nhưng không chống đối và chối bỏ. Trí tuệ nhận biết sự khác nhau giữa điều thiện, điều lợi ích, với những gì vô ích và bất thiện, và thấy rõ những điều vô ích và bất thiện đó là không đáng mong cầu.

Sự chấp nhận thực sự và xả ly là con đẻ của trí tuệ.

Hãy cố gắng thường xuyên quan sát cách tâm mình xử lý một tình huống khó khăn như thế nào. Quan sát càng nhiều góc độ khác nhau càng tốt. Một khi bạn đã hiểu được cách thức hoạt động của tâm, trí tuệ sẽ bắt đầu thực hiện công việc của nó một cách tự nhiên. Lần sau, nếu bạn đối mặt với một tình huống tương tự, trí tuệ sẽ ngăn không cho bạn phản ứng một cách dại dột nữa. Trí tuệ biết sẽ phải làm gì.

Đức Phật không bảo chúng ta đừng suy nghĩ, đừng nói năng hay hành động. Ngài dạy chúng ta phải suy nghĩ, phải nói, phải hành động với trí tuệ, chứ không để bị phiền não giật dây, thao túng.

Khi suy nghĩ, nói năng hay hành động với phiền não, chúng ta sẽ tiếp tục trôi lăn trong luân hồi. Cũng như vậy, nếu suy nghĩ, nói năng hay hành động với trí tuệ, chúng ta sẽ tìm được đường thoát ra khỏi sanh tử luân hồi.

Một khi đã thấy được sự nguy hiểm của các phiền não, bạn chỉ muốn giữ tâm mình luôn ở trong trạng thái tích cực, tỉnh thức nhất đến mức có thể.

Khi đã có được chút ít kinh nghiệm thiền tập, bạn sẽ bắt đầu cho rằng: Thế là mình đã hiểu về thiền. Nhưng một kết luận vội vàng như vậy sẽ làm cản trở, không cho bạn đào sâu, mài sắc thêm trí tuệ của mình mà thôi.

gg follow

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)

Về các thủ ấn Phật giáo

Phật giáo thường thức 20:41 08/06/2026

LTS. Những thủ ấn nổi tiếng nhất trong Phật giáo là gì, chúng mang ý nghĩa gì, và việc hiểu chúng có thể làm phong phú thêm sự thực tập của chúng ta như thế nào? Trong bài viết chuyên sâu này, Barry Boyce sẽ cùng khám phá những câu hỏi ấy và nhiều điều khác nữa.

Chánh niệm dành cho doanh nhân và doanh nghiệp

Phật giáo thường thức 14:10 08/06/2026

Trong những năm gần đây, “chánh niệm” (mindfulness) trở thành một từ khóa phổ biến trong giới quản trị và kinh doanh. Nhiều doanh nghiệp đưa chánh niệm vào đào tạo lãnh đạo, quản lý căng thẳng và phát triển văn hóa tổ chức. Tuy nhiên, nếu quay về với lời Phật dạy trong kinh điển Nikāya, chúng ta sẽ thấy chánh niệm không đơn thuần là thư giãn, giảm stress hay tập trung vào hiện tại.

Tuệ đăng thường chiếu nghĩa là gì?

Phật giáo thường thức 13:35 08/06/2026

Trong các chùa chiền, trên những bức hoành phi, câu đối hay các bài tán tụng Phật giáo, chúng ta thường bắt gặp cụm từ “Tuệ đăng thường chiếu”. Chỉ bốn chữ ngắn gọn nhưng hàm chứa một ý nghĩa rất sâu xa về con đường tu tập và lý tưởng sống của người con Phật.

Vì sao khi ăn, Tăng Ni, Phật tử thường quán niệm về thực phẩm?

Phật giáo thường thức 12:07 08/06/2026

Mỗi ngày, chúng ta ăn từ hai đến ba bữa. Việc ấy diễn ra quen thuộc đến mức nhiều người xem như một phản xạ tự nhiên của đời sống.

Xem thêm