Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hà Nội 34°C /57%

DỮ LIỆU
Thứ ba, 01/06/2021, 15:24 PM

TS.Thái Kim Lan nói về dạy con theo tinh thần đạo Phật

Dạy con là cả một hành trình, mỗi gia đình có cách dạy dỗ con theo cách khác nhau. Hướng đến giáo dục bất bạo động, lên án những hành vi dùng đòn roi là phương pháp được nhiều phụ huynh hướng tới.

Tuy nhiên, hiện nay cũng có một số ý kiến cho rằng, xưa nhờ đòn roi dữ dội mà họ trưởng thành, nên đánh đòn con trẻ là “thương cho roi cho vọt”. Xung quanh vấn đề này, Tiến sĩ Thái Kim Lan, một trí thức Phật tử đang giảng dạy Triết học tại Đức, đã có một vài chia sẻ:

- Trước hết, cần phân biệt giáo dục trẻ con bằng roi vọt - hay gọi là giáo dục bạo động, và giáo dục nghiêm huấn - hay giáo dục kỷ luật. Tôi quan niệm rằng, giáo dục bạo động gây tổn thương về tâm lý cũng như thể xác, sức khỏe của trẻ em; phương pháp giáo dục theo cách đánh đập ảnh hưởng đến tâm lý và cuộc sống các em về sau, tôi nghĩ ít có trường hợp bị “đòn roi dữ dội” mà nên người, trừ những trường hợp đặc biệt.

TS.Triết học Thái Kim Lan

TS.Triết học Thái Kim Lan

Giáo dục roi vọt là giáo dục dựa trên sự đe dọa và sợ hãi, không bao giờ có được kết quả tốt về cân bằng thân tâm của đứa trẻ, dù cho có trường hợp “nên người” nhưng câu hỏi là nên người gì, phải chăng có tài trong xã hội mà mang khuyết tật trong tâm hồn?

Cũng nên hiểu lại câu “thương cho roi cho vọt”, nếu hiểu roi vọt là sự nghiêm khắc, sự kỷ luật, không phải là bạo động, hành xác, thì một phương pháp giáo dục nghiêm khắc và kỷ luật có thể được ứng dụng. Tuy nhiên điều kiện trước tiên, có thể nói cho tất cả mọi phương pháp giáo dục vẫn là tình thương, là điều kiện nền cho mọi phương pháp giáo dục. Cần cho đứa trẻ biết rằng mọi nghiêm khắc, mọi kỷ luật mà cha mẹ áp dụng với con, đều dựa trên sự thương yêu của cha mẹ đối với con, muốn con được uốn nắn nên người tốt. Làm rõ tình thương ngay trong lời nói, trong hành động để đứa trẻ biết nó đang sống trong tình thương và sự đùm bọc của cha mẹ, thì sự giáo huấn mới có kết quả tốt cho thân tâm đứa trẻ.

Tỉnh thức để dạy con chuyển nghiệp thành nguyện

Dùng đứa con để trút giận, sai lầm không thể biện minh

PV: Trong phỏng vấn ngẫu nhiên của phóng viên, em D.Q (12 tuổi) chia sẻ, sợ nhất là lúc bị cha mẹ đánh đòn. Em biết, do cha mẹ bị stress bởi công việc, bản thân quá mệt mỏi, nên chỉ cần em làm gì đó sai chút xíu là cha mẹ có cớ trút hết vào em. Là một người mẹ, chị nhìn nhận việc này thế nào?

- Dĩ nhiên, có đứa trẻ nào không sợ bị đánh đập? Cả người lớn cũng sợ bị đánh đập, mà sợ còn nhiều hơn nữa là. Con người bẩm sinh cũng dễ bạo động, nhất là khi không được vừa ý. Cha mẹ bạo động, đánh đập con cái vì thấy con cái không theo ý mình, khi chúng làm điều xấu xa (theo cái nhìn của cha mẹ). Phương pháp giáo dục quyền uy, đánh đập thường dựa trên nguyên tắc gây sợ hãi, áp lực lên con cái để con cái vâng lời. Phương pháp ấy thật ra tai hại cho cả hai: người giáo dục và kẻ được giáo dục.

Người giáo dục có tính bạo hành, ưa thích hành hạ kẻ khác, thì sự đánh đập con cái không những gây tổn thương cho con, mà cả cho cha mẹ khi lỡ tay gây thương tích nặng cho chúng. Cha mẹ nên nhớ, khi đánh con là cũng tự đánh mình, và không có lý do nào biện minh cho hành động ấy, ngoài lý do ích kỷ là vì mình bị xã hội gây áp lực (stress, không tự kiểm soát). Những lý do này càng cho thấy rõ sự vô trách nhiệm dùng con để trút giận, giải tỏa ức chế xã hội. Đứa con nào có tội tình gì trong những trường hợp ấy?

PV: Thưa chị, vậy thì cách nào để Phật tử là những người làm cha mẹ kiểm soát được bản thân trước khi sai lầm diễn ra?

- Tôi nghĩ, trong những trường hợp đứa trẻ phạm sai lầm, thay vì trách phạt con bằng roi vọt, cha mẹ có thể kiềm chế cơn giận dữ bằng cách cùng với con nói chuyện, phân tích nguyên nhân của những sai lầm, làm cho con thấy được sự sai quấy và biết hối lỗi. Nếu trong trường hợp con cứng đầu không nghe lời và tiếp tục làm sai, có thể trách phạt con cái bằng nhiều kỷ luật mà trong gia đình đặt ra cho nhau. Trong mọi trường hợp, nếu không kiềm chế được giận dữ, cha mẹ có thể nhắc nhở con bằng cách đánh đòn, nhưng phải cho con biết lý do tại sao, đồng thời cho con biết rằng vì thương con, muốn con nên người nên phải nghiêm khắc nếu con phạm sai lầm. Đòn roi là để nhắc nhở, nên không được đánh con nhằm những nơi nguy hiểm.

Là người theo đạo Phật, sự thực hành kiểm soát tham sân si và nhất là kiểm soát hành vi của mình, thực hiện tâm từ bi, chỉ có ý nghĩa nhất chính là lúc giận dữ, khó kiềm chế. Hàng ngày cùng con niệm Phật, cầu an lành cho con cái, cha mẹ, anh em và thân bằng quyến thuộc là một phương pháp trải rộng tình thương. Từ tình thương, ta tự kiểm soát được hành vi của mình lúc giận dữ. Nếu có xảy ra chuyện không kiềm chế được, thì chính cha mẹ và con cái nên cùng nhau sám hối và phân tích lỗi lầm.

Dạy con cái, hãy làm cho chúng sợ tội, ham làm việc phước

Dạy con bằng trí tuệ và tình yêu thương

Chính khi cha mẹ thực hiện từ bi trong việc giáo dục con cái, cũng là lúc cha mẹ tạo nghiệp lành cho con và cả cho mình.

Chính khi cha mẹ thực hiện từ bi trong việc giáo dục con cái, cũng là lúc cha mẹ tạo nghiệp lành cho con và cả cho mình.

PV: Theo chị, người Phật tử trẻ nên dạy con như thế nào để đứa trẻ sửa được cái sai, trưởng thành mỗi ngày nhưng không bị tổn thương bởi sự dạy dỗ ấy?

- Đạo Phật lấy từ bi làm gốc cho hành động của con người đối với đồng loại và tất cả chúng sinh, cũng chính là nền tảng tình thương nói trên. Chính khi cha mẹ thực hiện từ bi trong việc giáo dục con cái, cũng là lúc cha mẹ tạo nghiệp lành cho con và cả cho mình. Phương pháp tu dựa vào Bát Chánh đạo cũng chính là những nguyên tắc của phương pháp giáo dục bất bạo động: như mẹ hiền yêu thương con một - muốn hy sinh bảo vệ cho con - với muôn loài ân cần không khác - lòng ái từ như bể như non…

Hơn ai hết, cha mẹ là người thấu hiểu tính tình, cũng như ưu và khuyết điểm của đứa con từ lúc sinh ra, cho nên chọn lựa phương thức giáo dục dựa trên tình thương cũng sẽ tùy đó mà áp dụng phương tiện, từ nghiêm nhặt tập luyện cho con có kỷ luật hay nới lỏng cho con được tự do thực hiện ước muốn của chúng. Với “hiểu con muốn gì và thương con vô bờ bến”, phương pháp giáo dục của Đức Phật khơi dậy tính lành đã có sẵn của đứa trẻ, để chính nó cũng thực hiện việc lành trong suốt thời kỳ còn nương tựa cha mẹ.

“Hiểu và thương” còn có nghĩa hiểu sự yếu đuối, khuyết điểm của đứa trẻ và thương sự yếu đuối ấy, từ đó tìm ra phương cách dìu dắt dứa trẻ, tăng cường ý chí trở nên mạnh mẽ, khắc phục yếu đuối và khuyết điểm. Giáo dục là một quá trình cải thiện và dìu dắt trưởng thành. Quá trình này là con đường giáo dục bằng trí tuệ và tính mẫn cảm, trong đó vai trò của trí tuệ chính là hướng dẫn bằng chỉ dẫn, lý luận, quan sát hành động của mình trong tương quan trách nhiệm đối với chính mình và người khác, làm cho đứa bé cũng “hiểu” được tại sao cha mẹ nghiêm khắc hay kỷ luật đối với mình. Từ sự hiểu và thông cảm ấy, chính đứa trẻ phát triển thêm tình thương đã bẩm sinh đối với cha mẹ.

Xin chân thành cảm ơn những chia sẻ của chị!

Nguồn: Báo Giác Ngộ

Top 6 tượng gỗ phong thủy đẹp Hà Nội cho năm Tân Sửu 2021

Top 6 tượng gỗ phong thủy đẹp Hà Nội cho năm Tân Sửu 2021

HomeAZ 27/01/2021, 16:00

Các loại tượng gỗ phong thủy đẹp Hà Nội cho năm Tân Sửu 2021 được giới thiệu dưới đây sẽ đáp ứng nhu cầu chi phối, cân bằng nguyên lý Âm Dương, từ đó củng cố các mối quan hệ của gia ch sao cho tích cực nhất.

An cư, tu gia tốc

Phỏng vấn 15:54 01/07/2022

An cư, gia tốc tu thêm thời sám hối Hồng danh là chúng ta vượt hơn chúng một bước. Kế tiếp, đại chúng có thời khóa 8 giờ tụng kinh, đương nhiên chúng ta không bỏ. Nếu 8 giờ không có thời khóa, chúng tự lạy vạn Phật, hay lạy ngũ bách danh.

Hành tướng của niệm

Phỏng vấn 15:28 01/07/2022

Còn Niệm là thế nào, thưa đại đức? Niệm cũng có hai chức năng. Thứ nhất là nhắc nhở tâm, thứ hai là giúp tâm cầm nắm. Nhắc nhở tâm như thế nào?

Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên

Phỏng vấn 15:22 01/07/2022

Hỏi: Xin Thầy giải thích giúp con ý nghĩa câu “Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên”.

Thầy giáo ấn tống sách trao tặng người hữu duyên

Phỏng vấn 15:17 01/07/2022

Khi thân mẫu có đại nguyện xuất gia gieo duyên ở tuổi 77, Thạc sĩ Lê Văn Hiến, Trưởng bộ môn Hóa học, Trường THPT Trần Văn Giàu (quận Bình Thạnh, TP.HCM), pháp danh Chánh Hòa Hằng đã phát nguyện ấn tống cuốn sách Tu dưỡng tâm từ bằng thiền chánh niệm (NXB Hồng Đức).