450
Biết nắm và biết buông, tâm ứng khởi và tâm về không
Thường Sư ông có giảng cho chúng con “hãy nhìn mọi việc như nó đang là”. Nhưng khi mình nhìn thì rõ ràng mình sẽ đưa cái suy nghĩ với cái Ta, với cái hiểu biết của mình vào, lúc ấy sẽ là nhìn theo hiểu biết của mình, thì làm sao mà mình có thể nhìn mọi thứ như đã đang là được ạ? Xin Sư ông khai thị. Con cảm ơn Sư ông.
Trả lời:
Trong đời sống chúng ta thường gặp hai điều mà có vẻ như mâu thuẫn với nhau. Một là khi mình phải suy nghĩ tính toán, hay là lập dự án này, kế hoạch kia gì đó. Lúc đó mình phải suy nghĩ. Một mặt khác thì để trọn vẹn với thực tại đang là thì mình lại chỉ cần rõ biết. Quý vị nhớ ở đây hai từ quan trọng, đó là “rõ biết”.
Ở trong đời sống mình vẫn phải tính toán, phải lập kế hoạch, có rất nhiều việc mình cần phải suy nghĩ thấu đáo. Tuy nhiên quý vị để ý rõ điều này:
Cái gì hay điều gì mà mình nắm vững trong tay, tức mình biết rõ thì đó là cái thực, khi ấy suy nghĩ rất là đơn giản.
Còn cái gì mà mình chưa nắm vững, chưa thực có trong tay, tức là mình chưa biết rõ thì mình sẽ chỉ tưởng là-cho là, muốn phải là, mong sẽ là thôi. Như vậy nó chưa phải là cái thực.
Ví như bây giờ mình muốn xây nhà, thật ra khi muốn xây nhà thì người ấy phải biết rõ thực chất mình có làm được hay không? Nói một cách đời thường là biết dự án ấy có khả thi hay không? Nếu một dự án không khả thi, thì dù suy nghĩ bao nhiêu cũng vô ích.
Khi nào cần suy nghĩ thì cứ suy nghĩ, nhưng điều quan trọng là trong lúc suy nghĩ mình có rõ biết cái khoảnh khắc hiện tại hay không? Khi suy nghĩ tính toán mà mình quên mất chính mình, đó mới là sai. Còn nếu mình làm việc mà tâm vẫn sáng suốt rõ biết mình đang làm việc như thế nào. Khi tính toán mình lo sợ thì vẫn rõ vẫn biết mình đang lo sợ như thế nào. Mình do dự thì vẫn biết là đang do dự như thế nào. Hay đang có niềm tin thì mình biết mình đang tin tưởng. Cái gì xảy ra trong hiện tại mình đều rõ biết là được.
Đó là phương diện thế gian. Nhưng ở đây Thầy muốn nói thêm về những khoảnh khắc mình có thể buông hết tất cả những chuyện thế gian ấy để trở về lại với bản tâm hoàn toàn thanh tịnh trong sáng.
Như trong thiền người ta thường nói là “sự lai nhi tâm thị hiện, sự khứ nhi tâm tùy không” - tức việc đến thì tâm ứng hiện, việc đi thì tâm về không.
Đơn giản là khi làm việc gì cũng rõ biết mình đang làm việc ấy như thế nào. Nhưng khi việc xong rồi, thì tâm liền buông xuống và mình có thể ngủ ngon, hay có thể ngồi thở, ngồi uống trà nghỉ ngơi mà không còn một lo lắng hay vướng bận nào nữa.
Đó là khoảnh khắc để mình trở về với sự rỗng lặng hoàn toàn, đó chính là “tâm về không”.
Nếu không có những khoảnh khắc “tâm về không” ấy, mà tâm cứ phải làm việc hoài, ngày nào cũng lo lắng, chắc chắn đến một lúc nào đó mình sẽ bị căng thẳng, bị trầm cảm. Khi ấy nếu việc thất bại một cái là mình liền sụp đổ.
Cho nên trong đời sống rất cần có những khoảnh khắc buông xả để tâm có thể trở về với sự rỗng lặng hoàn toàn. Nên Thầy muốn giới thiệu với quý vị cái khoảnh khắc mà chúng ta có thể sống trọn vẹn mà không cần bất kỳ cái gì khác.
Giống như thời gian xây cái bảo tháp ở chùa Bửu Long, Thầy rất mệt vì khi xây cái tháp ấy gặp rất nhiều trở ngại. Nhưng khi làm việc xong rồi, thì ngủ là vẫn cứ ngủ thôi. Tức là mình phải biết buông và biết nắm, biết khi nào cần nắm, biết khi nào cần buông. Chứ còn cứ nắm hoài thì sẽ bị cuốn đi. À cho nên trong đời sống chúng ta cần phải có những khoảnh khắc hoàn toàn buông xuống, không không có khái niệm, tư tưởng quan niệm gì cả.
Còn nếu một người đã có trí tuệ thì họ sẽ không cần tính toán gì cả. Cần làm việc gì hay không làm việc gì là họ biết ngay, họ thấy ngay chứ không cần phải tính toán. Nếu chúng ta biết buông xuống, thì sẽ đến một lúc chúng ta sẽ gặp tâm trạng là “làm việc mà không hề phải tính toán”...
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Tri ân Tăng
Phật giáo thường thức
12:35 01/06/2026
Có những người áo nâu/ Đi giữa cõi trần ai/ Mang theo lời Phật dạy/ Như mưa xuống đêm dài...
Những cách đơn giản để kiểm tra bạn có đang chánh niệm hay không?
Phật giáo thường thức
12:14 01/06/2026
Nếu bạn nhận ra rằng mình không có chánh niệm, hãy hít một hơi thật sâu, dừng lại, và đưa sự chú ý trở về với giây phút hiện tại.
Nghiệp vận hành như thế nào?
Phật giáo thường thức
09:48 01/06/2026
Nghiệp là tài sản riêng, mỗi người tạo nghiệp và gặt quả theo nghiệp của mình. Không ai có thể thay thế nghiệp cho ta, tự thân ta gánh lấy kết quả của hành động mình.
Kệ xưng tán Tam hợp
Phật giáo thường thức
08:40 01/06/2026
Khánh Đản cùng Thành Đạo/ Niết-bàn một nguồn tâm/ Ba sự kiện thù thắng/ Hiển lộ một chân âm...
Xem thêm
