450
Biết nhớ ơn và báo ơn để tăng thêm phước đức
Sống trên đời là cả một sự hàm ơn. Dù là ai, hoàn cảnh và điều kiện thế nào, chúng ta đều mang ơn trực tiếp hoặc gián tiếp với người, phải chịu ơn xa hoặc gần với đời, nói tóm là nợ ơn tất cả hữu tình và vô tình.
Biết nhớ ơn và báo ơn để tăng thêm phước đức
Người học Phật luôn tự nhắc mình về bốn ơn sâu nặng (ơn cha mẹ, ơn Tam bảo, ơn quốc gia, ơn tín thí) để lo báo đền.
Đức Phật đã có rất nhiều giáo huấn về biết ơn và báo ơn. Ngài ca ngợi những ai có tâm hạnh biết báo đền ơn nghĩa đồng thời rất nghiêm khắc phê phán người bội nghĩa vong ân, bất hiếu vô đạo. Pháp thoại dưới đây, Ngài đã gần xa về chuyện con vật còn biết mang ơn, hà huống là con người. Nói thẳng ra, con người mà không biết báo đền thì chỉ có phần ‘con’ và thiếu vắng phần ‘người’.
“Một thời, Đức Phật ở trong vườn Trúc, khu Ca-lan-đà, thành Vương xá. Bấy giờ, sau nửa đêm Thế Tôn nghe chồn hoang kêu. Qua sáng hôm sau, Thế Tôn trải chỗ ngồi, ngồi trước đại chúng, hỏi các Tỳ-kheo:
-Lúc cuối đêm, các thầy có nghe chồn hoang kêu không?
Tỳ-kheo bạch Phật:-Bạch Thế Tôn, có nghe.Phật bảo Tỳ-kheo:
-Con chồn hoang kia bị khốn vì ghẻ lở nên nó phải kêu. Nếu có người nào vì con chồn hoang kia mà chữa trị ghẻ lở cho nó, chồn hoang ắt sẽ biết ơn và báo ơn. Nay có một kẻ ngu si không có biết nhớ ơn và báo ơn. Cho nên, các Tỳ-kheo cần phải học như vầy: Biết ơn và báo ơn. Nếu có ơn nhỏ còn báo đáp, trọn không hề quên, huống chi là ơn lớn.
Phật nói kinh này xong, các Tỳ-kheo nghe những gì Phật dạy, hoan hỷ phụng hành”.
(Kinh Tạp A-hàm, kinh số 1264)
Thế Tôn đã xác định ‘một kẻ ngu si không có biết nhớ ơn và báo ơn’. Thế nên, có thể khẳng định rằng biết nhớ ơn và đền ơn là người có tuệ giác. Vì thấy rõ tính chất duyên sinh, không hề có cái độc lập mà phải nương vào nhau, mọi người mọi việc và mọi vật đều có liên hệ mật thiết với nhau nên ta luôn sống hàm ơn khắp cả. Thấy biết và ứng xử trong tinh thần duyên khởi để luôn biết ơn và báo ơn, Đức Phật gọi là người có trí. Ngược lại là người vô trí, dù cho họ có bằng cấp cao, thông minh lanh lợi đến đâu.
Đức Phật dạy hàng đệ tử luôn ‘Biết ơn và báo ơn. Nếu có ơn nhỏ còn báo đáp, trọn không hề quên, huống chi là ơn lớn’. Thế nên, người đệ tử Phật thường xuyên quán niệm về bốn ơn sâu nặng. Ơn cha mẹ dày công sinh dưỡng. Cha mẹ đã cho ta hình hài và nuôi lớn khôn đến ngày hôm nay. Ơn Tam bảo, thầy tổ đã cho ta giới thân huệ mạng để biết đạo lý làm người và tiến xa hơn là thành tựu giải thoát. Ơn quốc gia, xã hội đã đùm bọc chở che, giúp ta có cuộc sống an bình. Ơn thí chủ đàn na, ơn bằng hữu khắp nơi, ơn chúng sinh vạn loại đã trợ duyên giúp đỡ ta trong nhiều phương diện cuộc sống.
Ngoài những ơn lớn, còn vô vàn ơn nhỏ mà cuộc đời dành cho ta trong mỗi phút giây của đời sống hàng ngày ta phải thường nhớ ghi và tìm cách đền đáp. Dĩ nhiên, mang ơn mà nếu được báo đáp trực tiếp thì quá tốt nhưng vì nhân duyên không báo đáp được đúng người mà mình đã mang ơn thì hãy nguyện trả ơn trong bàng bạc cuộc đời. Mỗi người hãy nuôi dưỡng tâm niệm hàm ơn và tìm cách báo ơn thì cuộc đời sẽ trở nên tốt đẹp hơn. Cuộc sống mà ai cũng biết báo đền sẽ trở nên ý nghĩa và đáng sống.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Lợi mình, lợi người theo lời Phật dạy
Lời Phật dạy
12:35 25/05/2026
Đức Thế Tôn dạy một cách rõ ràng, không mơ hồ: có những hành vi khiến con người tự làm tổn hại chính mình, gây khổ cho người khác, và làm ô nhiễm cả đời sống này lẫn đời sau. Đồng thời, cũng có những hành vi đưa đến an ổn, lợi ích và thanh tịnh cho cả mình lẫn người.
Nhất tâm bất loạn - bình an giữa cuộc đời nhiều sóng gió
Lời Phật dạy
08:29 25/05/2026
Không ít ngày cuộc sống khiến con người trở nên mỏi mệt. Công việc dồn dập. Tin tức tiêu cực xuất hiện mỗi ngày. Những áp lực cơm áo, những kỳ vọng phải thành công, những va chạm trong các mối quan hệ khiến lòng người dễ rối bời.
Hãy tự mình tìm hiểu, thực chứng, chỉ tin khi thấy rõ bằng trí tuệ
Lời Phật dạy
10:45 23/05/2026
Đừng tin vào mọi thứ con được dạy phải tin, đây không phải lời kêu gọi vô thần hay chống đối. Đây là lời kêu gọi tự chủ, tự cường và trí tuệ. Một Phật tử chân chính không phải là người cúi đầu tin tưởng một cách mù quáng, mà là người tự mình bước đi, tự mình thấy biết, tự mình chứng ngộ.
Ánh sáng của chân lý là không thể che lấp
Lời Phật dạy
18:09 22/05/2026
Có ba thứ không thể nào che giấu được, đó là mặt trời, mặt trăng, và sự thật là một hình ảnh ẩn dụ đầy thi vị nhưng vô cùng sâu sắc. Trong đạo Phật, ánh sáng của mặt trời và mặt trăng tượng trưng cho sự hiển lộ tự nhiên, không thể bị ngăn che bởi bất kỳ thế lực nào.
Xem thêm
