Cách thức đương đầu với hôn trầm thuỵ miên khi hành thiền

Hỏi: Con ăn nhiều và ngủ cũng nhiều. Nhưng tại sao mỗi khi hành thiền con vẫn cứ cảm thấy buồn ngủ và cảm thấy đói bụng vào ban đêm?

Cách thức đương đầu với hôn trầm thuỵ miên khi hành thiền  1
Ảnh minh họa.

Nghiệp chướng hôn trầm, ham mê ngủ nghỉ

Đáp:

Buồn ngủ xảy ra do các nguyên nhân khác nhau, có khi thuộc về thân và có khi thuộc về tâm.

Đối với các nguyên nhân thuộc về thân, ngủ có thể là do sự không quân bình của tứ đại trong cơ thể của hành giả. Khi địa đại hay yếu tố đất hoặc thuỷ đại quá mạnh, hành giả cảm thấy buồn ngủ, bởi vì hai đại này có bản chất nặng nề.

Ngược lại, khi hoả đại và phong đại mạnh hơn, hành giả cảm thấy khó rơi vào giấc ngủ.

Tứ đại trong thân của chúng ta luôn luôn thay đổi. Chúng ta không thể trông đợi chúng lúc nào cũng ở trong trạng thái quân bình và hoà hợp được, đặc biệt là khi chúng ta thay đổi sang một môi trường mới hoặc một nếp sống mới.

Tuy nhiên, sự không quân bình ấy thường chỉ tạm thời. Thân tự nó sẽ tự điều chỉnh. Để ngăn rơi vào giấc ngủ trong lúc hành thiền, hành giả có thể ngủ một lát sau bữa ăn (trước khi hành thiền).

Đối với các nguyên nhân thuộc về tâm, khi tâm hành giả không đủ nghị lực, hành giả sẽ bị áp đảo bởi hôn trầm - thuỵ miên và cảm thấy buồn ngủ.

Cách thức để đương đầu với hôn trầm thuỵ miên là khơi dậy nghị lực tinh tấn và thích thú trong việc hành thiền. Hành giả có thể suy nghĩ đến cái khổ của sanh lão bệnh tử; cái khổ của bốn ác đạo, của vòng tử sanh trong quá khứ và tương lai để đánh thức sự kinh cảm (ý nghĩa của sự khẩn cấp tâm linh) cho việc hành thiền.

Hoặc hành giả có thể suy nghĩ đến những lợi ích to lớn có được từ việc hành pháp (Dhamma): như có được hiện tại lạc trú, một sanh thú an vui trong tương lai và sự giải thoát tối hậu khỏi mọi khổ đau. Nhờ suy nghĩ theo cách này, hành giả có thể khơi dậy tinh tấn lực và sự thích thú trong hành thiền.

Hành giả cũng có thể áp dụng bảy cách mà chúng tôi đã giới thiệu để loại trừ cơn buồn ngủ như: xoa mặt mũi, tay chân và thân thể, nhìn ánh sáng, đứng dậy, rửa mặt và đi kinh hành. Dần dần rồi hành giả sẽ thành công trong việc phát triển định càng lúc càng sâu hơn và có thể vượt qua cơn buồn ngủ.

Cảm giác đói bụng là do chất lửa giúp cho sự tiêu hoá quá mạnh trong cơ thể hành giả. Khả năng khác là do hành giả chưa quen với nếp sống không ăn tối. Dần dần hành giả sẽ trở nên quen với cách sống (không ăn tối) này và cảm thấy bình thường.

gg follow

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)

Bốn biểu hiện một người có nội hàm tu tập

Phật giáo thường thức 10:34 13/06/2026

Có bốn trường hợp cần được hiểu biết sau một thời gian dài quan sát, không phải bằng nhận xét vội vàng, mà bằng sự chú tâm và trí tuệ.

Thầy hiền, bạn tốt trong tu tập

Phật giáo thường thức 09:16 13/06/2026

Trên con đường tu học, một trong những nhân duyên quý báu nhất không phải là chùa to, tượng lớn hay kinh sách nhiều, mà chính là gặp được thầy hiền, bạn tốt.

Phước báu của việc học kinh và đọc Chánh pháp mỗi ngày

Phật giáo thường thức 08:58 13/06/2026

Chánh Pháp giống như một dòng suối mát trong giữa sa mạc sinh tử. Ai thường xuyên đến bên dòng suối ấy, tắm gội trong đó, tâm người ấy dần dần trở nên trong sạch, sáng suốt và vững chãi. Việc đọc kinh, học Pháp mỗi ngày không chỉ là học chữ nghĩa, mà chính là nuôi dưỡng trí tuệ và chuyển hóa nội tâm.

Nghi thức niêm hương trong Phật giáo mang ý nghĩa gì?

Phật giáo thường thức 07:35 13/06/2026

Trong các buổi lễ Phật giáo, từ lễ cầu an, cầu siêu, khai kinh, trai đàn chẩn tế đến những đại lễ trọng thể, người ta thường thấy chư Tăng Ni hoặc vị chủ lễ thực hiện nghi thức niêm hương trước khi bắt đầu.

Xem thêm