“Cái tôi” dắt ta đi trong luân hồi sinh tử

Ngày nọ, có một tiếng khóc dễ thương, mong manh đầy thiện tính lần đầu tiên có mặt trên trần thế, một em bé dễ thương chào đời.

Bạn và tôi đều bắt đầu kiếp sống này trong hình hài em bé, đẹp như một bông hoa, thánh thiện như một thiên thần vô nhiễm. Năng lượng tình yêu trong bạn lúc bé thơ vô cùng vĩ đại, có thể truyền cảm bình yên cho mọi con người.

Rồi một ngày thật đẹp, có người gọi bạn bằng một cái tên. Bạn hạnh phúc nhận tên gọi đó như một món quà tặng thiêng liêng. Từ đó, bạn đã là và theo thời gian bạn đồng nhất bạn với cái tên đó.

“Cái tôi” dắt ta đi trong luân hồi sinh tử 1
Tác giả Nhuận Đạt là một tu sĩ tu theo truyền thống Làng Mai

Từ một cá thể mong manh đầy thiện tính, bạn dần bị điều kiện hóa bởi gia phong, giáo dục, môi trường sống, nghề nghiệp… Cái mong manh đầy thiện tính trong bạn dần dần trở nên khô cứng, khả năng đánh thức tình yêu trong bạn dần dần hóa đá.

Bạn bây giờ đã là, sẽ là và mất đi sự nối kết với cái vô tận của vũ trụ. Bạn bắt đầu đóng khung bạn trong một hình ảnh hữu hạn và bạn bị hình ảnh do bạn đóng khung đó khống chế, bạn không còn biết bạn vốn đẹp và đầy thiện tính.

Người ta gọi bạn là A, bạn nhận bạn là A. Bạn cố gắng định hình cho cái A của bạn thật nhiều giá trị: cái A có giáo dục; cái A thông minh; cái A lương thiện; cái A giàu có; cái A đẹp; cái A nổi bật…

Khi bạn tự chấp nhận và định hình tên gọi của mình, toàn bộ năng lượng tinh thần và sức mạnh thể xác của bạn sẽ vào cuộc. Ý nghĩ bạn bắt đầu vẽ lên một hình ảnh đẹp và bao nhiêu thứ sở hữu khác trong đầu, tác động đến hoạt động của thể xác cho mục tiêu nó hướng tới.

Bạn quyết liệt với ước mơ ý thức hướng tới. Có khổ có vui. Nhưng cuối cùng, trong tương đối, bạn chấp nhận những thành tựu bạn có. Lúc này hình ảnh CÁI TÔI hiện lên rất đậm trong tâm thức bạn, một hình ảnh gắn chặt bạn với những sở hữu bạn cho là mình đã có.

Bạn bây giờ là hình ảnh tự vẽ của ý thức, được biểu hiện ra bên ngoài bằng niềm tự hào hoặc mặc cảm về một CÁI TÔI. Từ đây CÁI TÔI của bạn và của người khác bạn bị xung đột. Nỗi thèm khát và sợ hãi trong bạn chưa bao giờ mãnh liệt như lúc này. Bạn thèm tiếng khen; bạn thèm tình cảm; bạn thèm được tôn trọng … và bạn sợ bị chê, sợ thiếu thốn …

Thiện tính mong manh ngày bạn mới sinh ra đã biến dạng, thèm khát và sợ hãi đã dẫn bạn đi vào ngục tù êm ái của CÁI TÔI.

Bạn tự định nghĩa CÁI TÔI và đồng nhất bạn với CÁI TÔI đó. Đồng nhất một cách vô thức mà chưa bao giờ nhìn lại để biết bạn thật sự là ai!

Theo thời gian, CÁI TÔI càng ngày càng lớn; theo những thành công có được, CÁI TÔI càng lúc càng vững vàng.

CÁI TÔI đó đi tìm sự thỏa mãn thèm khát từ chỗ này đến chỗ khác; từ thế giới có thể tiếp xúc bằng năm giác quan đến thế giới vô hình của tư duy. Càng đi tìm sự thỏa mãn cho những thèm khát, CÁI TÔI càng sợ hãi.

Có nhiều khi CÁI TÔI cũng cảm thấy thỏa mãn trong những gì mình kiếm được, nhưng rồi cảm giác thỏa mãn ấy sớm nhường chỗ lại cho sự sợ hãi bởi một cái thèm khát khác nổi lên. Cứ thế, sợ hãi và thèm khát làm mạnh cho nhau, dẫn bạn đi vào thế giới u mê của năm dục. CÁI TÔI đã lường gạt chính bạn.

Nhiều lúc bạn cũng hé thấy được bạn bị CÁI TÔI khống chế, nhưng bạn hoàn toàn bất lực. CÁI TÔI đã đủ mạnh để lãnh đạo bạn. Và bạn lại như một người điên đi thỏa mãn cho sợ hãi và thèm khát của chính mình.

Bạn cứ chạy về tương lai, nhưng mặt bạn lại nhìn về quá khứ. Bởi vậy không có một sự thỏa mãn thật sự nào cả trú lại trong cuộc đời bạn. Bạn như một con thiêu thân tự điên cuồng cho “một phút huy hoàng” ảo mộng của thế giới hiện tượng biến đổi theo thời gian.

“Một phút huy hoàng” tưởng chừng như đã nắm chắc, nhưng không ngờ nó có đường đi riêng của nó, nó rất tự do để nói lời tạm biệt với bạn. Vì sự khống chế của CÁI TÔI, bạn không nhìn thấy sự thật đó, bạn lại sợ hãi và đi tìm sự thỏa mãn mới cho sự thèm khát vô tận.

Ôi, bạn đã u mê mà bạn không biết; bạn bị CÁI TÔI lường gạt mà bạn không hay! Làm sao có thể thỏa mãn cuối cùng được năm dục? Càng đi tìm bạn càng thèm khát và sợ hãi. Cũng như càng uống nước mặn, bạn càng khát nước.

CÁI TÔI đã làm cho bạn ngày càng thèm khát và sợ hãi. Bạn đã đồng nhất bạn là “tôi tư duy tôi tồn tại”, vì thế bạn ôm chặt những dòng suy nghĩ và cảm xúc trong bạn và tự cho đó là bạn, rồi mang hết năng lực xác thân và sức mạnh ý chí ra bảo vệ nó. Tôi là, cái này là tôi, tôi sẽ là, cái này là của tôi… một loạt ảo tưởng liên hệ CÁI TÔI vô cùng mạnh mẽ như một ma trận trói buộc bạn trong đêm dài vô minh, tham ái và khổ đau.


gg follow

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)

Loài vật có Phật tánh không?

Phật giáo thường thức 16:40 21/05/2026

Một chú chó nằm trước hiên chùa, lặng lẽ chờ người quen đi lễ trở ra. Một con mèo nép bên góc sân, thong thả phơi mình dưới nắng sớm. Một đàn chim ríu rít trên mái chánh điện. Những hình ảnh ấy đôi khi khiến người ta chợt nghĩ: những loài vật kia có cảm xúc, biết vui buồn, biết yêu thương, biết đau đớn, vậy chúng có Phật tánh không?

Sự khôn ngoan chân thật

Phật giáo thường thức 15:20 21/05/2026

Một người không thể gọi là khôn ngoan vì anh ta biết nói hay, nhưng nếu anh ta có bình an, tình yêu thương, và sự dũng cảm thì anh ta mới thật sự được gọi là khôn ngoan. Một con chó tốt không phải bởi vì nó sủa giỏi. Một người tốt không phải bởi vì anh ta nói hay.

Dòng chảy của niệm và con đường chuyển hóa khổ đau

Phật giáo thường thức 12:45 21/05/2026

Khi mỗi niệm được giữ gìn trong sạch, bánh xe nghiệp sẽ không còn bị con thú phiền não kéo lê trên lộ trình sinh tử, mà thay vào đó, cỗ xe ấy sẽ trở thành phương tiện đưa hành giả đến bến bờ giải thoát, nơi hạnh phúc chân thực hiển lộ, không bao giờ tách rời khỏi sự tỉnh giác sáng suốt của tự thân.

Có Phật đời bớt khổ

Phật giáo thường thức 12:00 21/05/2026

Sen nở tháng tư, sen nở thành Bụt. Trong tiếng Việt xưa, Bụt nghĩa là Phật. Bên xứ Tây Trúc, tức Ấn Độ ngày nay, người ta vẫn gọi Phật bằng danh từ “Người tỉnh thức” – Buddha.

Xem thêm