450
Câu chuyện tiền thân Đức Phật: Chuyện con chim
Này Tỷ-kheo, trong thời trước; các con vật sống trên cây cao cũng biết được chỗ thích hợp cho mình, sao ông lại không biết? Sau khi kể pháp thoại này, bậc Ðạo Sư thuyết giảng các Sự thật. Cuối bài giảng, vị Tỷ-kheo ấy chứng quả Dự lưu. Bậc Ðạo Sư kết hợp hai câu chuyện, và nhận diện Tiền thân.
Câu chuyện này, khi ở tại Kỳ Viên, bậc Ðạo Sư kể về cái chòi lá bị cháy. Truyền thuyết nói một Tỷ-kheo lấy đề tài Thiền quán bậc Ðạo Sư. Từ Kỳ Viên đi đến Kosala, vị ấy sống tại một trú xứ trong khu rừng, gần một làng ở biên địa. Trong tháng đầu, chòi lá vị ấy bị cháy. Vị ấy báo cho mọi người biết:
- Chòi lá tôi bị cháy. Tôi sống khó khăn.
Và các người được báo nói:
- Nay ruộng chúng tôi bị hạn, tát nước cho ruộng xong, chúng tôi sẽ làm.
Khi tát nước xong, họ gieo giống, gieo giống xong họ làm hàng rào; làm hàng rào xong, họ nhổ cỏ, họ gặt, họ đập lúa. Như vậy, họ đề cập việc này sang việc khác, cho đến lúc ba tháng đã trôi qua. Tỷ-kheo ấy trong ba tháng phải sống khổ sở ngoài trời, đã tăng trưởng đề tài Thiền quán, nhưng không đạt được như ý. Vì thế, lễ Tự tứ xong, Tỷ-kheo ấy đi đến bậc Ðạo Sư, đảnh lễ và ngồi xuống một bên. Sau khi chào đón thân tình, bậc Ðạo Sư hỏi:
- Này Tỷ-kheo, ông an cư mùa mưa có thoải mái không, đề tài Thiền quán của ông có đạt kết quả không?
Tỷ-kheo ấy báo cáo sự việc lên, và nói:
- Vì con không được một trú xứ thích hợp, nên đề tài Thiền quán không có kết quả.
Bậc Ðạo Sư nói:
- Trong thời trước này Tỷ-kheo, ngay các loài thú cũng biết trú xứ thích hợp với mình, làm sao ông không biết?
Nói vậy xong, bậc Ðạo Sư kể câu chuyện quá khứ.
Câu chuyện tiền thân Đức Phật: Chuyện con chim cút
Ảnh minh họa.
Thuở xưa, khi vua Barhmadatta trị vì ở Ba-la-nại, Bồ-tát sanh làm con chim, với đàn chim vây quanh sống dựa trên một cây lớn, đầy đủ cành cây trong một khu rừng. Một ngày kia, khi các cành cây cọ xát nhau, bụi cây rơi xuống, khói khởi lên. Thấy vậy, Bồ-tát suy nghĩ: “Hai nhánh cây này cọ xát như vậy sẽ sanh lửa. Lửa rơi xuống sẽ đốt các lá cũ. Từ đấy, cây này sẽ bị cháy. Chúng ta không thể ở đây được. Ta phải bỏ đi đến một chỗ khác”.
Rồi Bồ-tát nói bài kệ này với đàn chim
Các chim sống trên đời,
Dựa vào trú xứ nào,
Chỗ ấy sanh ra lửa,
Hỡi loài chim tránh xa,
Hãy đi các phương khác,
Nếu y tựa chỗ ấy,
Sợ hãi sẽ sanh ra.
Các con chim có trí nghe theo lời Bồ-tát, lập tức cùng với Bồ-tát bay lên hư không, đi tới chỗ khác. Các chim không có trí nói:
- Vị ấy như ếch ngồi đáy giếng.
Nên chúng không nghe theo lời Bồ-tát, vẫn sống ngay tại chỗ ấy.
Từ đấy không bao lâu, như Bồ-tát đã nghĩ trước, lửa sanh ra và đốt cháy cây ấy.
Trong khi khói và lửa bốc lên, các con chim bị khói làm mù mắt không thể đi chỗ khác, đã rơi vào biển lửa, hết con này đến con khác và bị tiêu diệt.
Bậc Ðạo Sư nói:
- Này Tỷ-kheo, trong thời trước; các con vật sống trên cây cao cũng biết được chỗ thích hợp cho mình, sao ông lại không biết?
- Sau khi kể pháp thoại này, bậc Ðạo Sư thuyết giảng các Sự thật. Cuối bài giảng, vị Tỷ-kheo ấy chứng quả Dự lưu. Bậc Ðạo Sư kết hợp hai câu chuyện, và nhận diện Tiền thân:
- Thời ấy, các con chim làm theo lời Bồ-tát là hội chúng Ðức Phật, và con chim có trí là Ta vậy.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Citta Macchikāsaṇḍika - Đệ nhất thuyết pháp
Đức Phật
13:30 14/05/2026
Cư sĩ Citta Macchikāsaṇḍika được Đức Phật tuyên dương là cận sự nam Đệ nhất thuyết pháp trước hội chúng. Ông được xem là hình mẫu lý tưởng mà các vị nam cận sự nên noi gương học hỏi.
Sudatta Anāthapiṇdika - Đệ nhất bố thí
Đức Phật
15:15 13/05/2026
Sau khi luân lưu nhiều cõi hạnh phúc, kiếp này ông tái sanh vào gia đình ông bá hộ Sumana ở kinh thành Sāvatthi (Xá Vệ), nước Kosala, được đặt tên là Sudatta (Tu-đạt-đa). Ông còn có thêm biệt hiệu khác là Anāthapiṇḍika (Cấp-cô-độc, người hay cứu giúp kẻ bần cùng) do tính tình rộng rãi, hào phóng ngay từ thuở nhỏ.
Tapussa và Bhallika - Hai vị đệ nhất nam cư sĩ quy y đầu tiên
Đức Phật
14:30 12/05/2026
Vào thời Đức Phật Sikhī (Thi Khí), hai vị nam cư sĩ này là sinh ra trong gia đình Bà-la-môn ở Aruṇavatī. Ngày nọ, hai ông chứng kiến Đức Thế Tôn đang tán dương hai vị thương buôn cúng dường vật thực đầu tiên khi Ngài chứng đạt quả vị Phật và quy y Nhị bảo, họ hoan hỷ vô cùng. Khi về nhà hai vị gia chủ sắm sửa vật thực cúng dường đại thí, phát nguyện tương lai sẽ thành tựu và được thọ ký.
Trưởng lão Ni Siṅgalakamātā - Đệ nhất tín thắng giải
Đức Phật
08:29 12/05/2026
Đức Phật Padumuttara (Thắng Liên Hoa) xuất hiện cách đây một trăm ngàn đại kiếp, Trưởng lão Ni Siṅgalakamātā tái sanh ra trong gia đình quan cận thần giàu có.
Xem thêm
