450
Chánh niệm trong giấc ngủ, tỉnh thức khi vừa dậy
Các hành giả thân mến, Buổi sáng, hãy dậy sớm. Dù mệt mỏi, buồn ngủ, cũng đừng buông thả. Đừng tin chỉ vì người khác nói, mà hãy tự mình suy xét và ghi nhận điều thực sự cần thiết.
Người hành giả cần học theo người lính nơi tiền tuyến: dù ngủ, họ vẫn ôm súng mà ngủ. Cũng vậy, hành giả hãy ôm lấy “vũ khí chánh niệm” mà đi vào giấc ngủ.
Nếu vừa ghi nhận vừa ngủ, khi thức dậy, chánh niệm sẽ tiếp nối tự nhiên. Nhưng nếu thiếu lực ghi nhận, ngủ rồi thức dậy chẳng khác gì tái sinh làm người mới - khởi đầu lại từ con số không. Vì sao vậy?
Bởi giấc ngủ là một hình thức của cái chết tạm thời. Thức dậy là sự đổi mới. Trước khi ngủ, hãy ghi nhận đơn giản mà rõ ràng: “Hít vào - thở ra - một”. “Hít vào - thở ra - hai…”. Cứ thế, từng hơi thở, từng con số. Nếu đến số một trăm thì thiếp đi, khi thức dậy, hãy tiếp tục từ một trăm lẻ một. Nhờ vậy, sự ghi nhận không bị gián đoạn, và ta không rơi vào trạng thái vô minh ngay khi vừa tỉnh giấc.
Nếu không thực tập như thế, khi thức dậy, tâm sẽ đầy rẫy u mê, như những con mèo hoang hay quạ đen vừa sinh ra giữa màn đêm đặc quánh. Vì vậy, hãy cố gắng ghi nhận cẩn trọng cho đến tận lúc chìm vào giấc ngủ. Chánh niệm mạnh không làm hỏng giấc ngủ, cũng không khiến công việc đời sống bị gián đoạn. Ngược lại, nó giúp tâm sáng, thân nhẹ nhàng, đời sống trở nên ý nghĩa hơn.
Theo đó, hành giả nên duy trì sự ghi nhận liên tục suốt 24 giờ. Chỉ khi tâm niệm này tiếp nối tâm niệm kia không gián đoạn, ta mới thực sự “sống” đúng nghĩa của người hành giả. “Hành giả” (yogi) là người sống trong sự tỉnh thức. Còn “Tỳ-kheo” (bhikkhu) là người tiêu diệt phiền não - người cầm mũi giáo chánh niệm nhắm thẳng vào kẻ thù phiền não mà chiến đấu.
Hành giả cũng vậy, phải luôn nắm chắc vũ khí chánh niệm trong tay. Mất chánh niệm, coi như hành giả đã chết, như chiến sĩ ngã xuống. Vì thế, ngay cả lúc ngủ, lúc nghỉ, cũng phải ngủ trong chánh niệm, nghỉ trong chánh niệm. Hãy để trong từng khoảnh khắc ngủ nghỉ, ta vẫn thể hiện sự sống động của người hành giả chân chính.
Từ vô lượng kiếp đến nay, chúng ta đã ngủ mê trong vòng sinh tử. Hôm nay, hãy bắt đầu tỉnh thức - để thật sự sống với giá trị của đời hành giả, và làm cho ý nghĩa của khóa tu này trở nên viên mãn.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Tam thân Phật là gì? Giải mã pháp thân, báo thân, ứng hóa thân của Ngài
Phật giáo thường thức
17:32 09/05/2026
Tam thân Phật bao gồm: pháp thân, báo thân và ứng hóa thân. Đức Phật không chỉ hiện hữu trên thế gian qua nhục thân bằng xương thịt (ứng hóa thân) mà Ngài còn sở hữu pháp thân bất sinh bất diệt và báo thân vô lượng công đức. Đồng thời, Đức Phật khẳng định chúng sinh cũng có đầy đủ tam thân như Ngài.
Ý nghĩa Đại lễ Phật đản PL.2570: Từ bi - Trí tuệ - Đoàn kết - Trách nhiệm xã hội
Phật giáo thường thức
16:35 09/05/2026
Mùa Phật đản Phật lịch 2570 trở về trong niềm hoan hỷ của hàng triệu người con Phật trên khắp năm châu. Bài giảng Ý nghĩa Đại lễ Phật đản của Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm không chỉ nhấn mạnh giá trị thiêng liêng của ngày Đức Phật đản sinh, mà còn gửi gắm thông điệp sâu sắc về từ bi, trí tuệ, đoàn kết và trách nhiệm xã hội - những nền tảng cần thiết để xây dựng một xã hội an lành, hòa bình và phát triển bền vững trong thời đại hôm nay.
Dẹp bỏ cái tôi, dễ không?
Phật giáo thường thức
15:48 09/05/2026
Có người từng nói với tôi rằng: “Tu cả đời, thứ khó bỏ nhất vẫn là cái tôi”. Ngẫm lại thấy đúng.
Còn mang phiền não theo, đến đâu cũng không hạnh phúc
Phật giáo thường thức
13:45 09/05/2026
Có một sự thật mà nhiều người trong chúng ta thường mắc phải khi gặp khổ đau, buồn chán, bực bội, ta thường nghĩ rằng chỉ cần thay đổi hoàn cảnh thì mọi chuyện sẽ tốt hơn. Ta đổi việc, đổi nơi ở, đổi bạn đời, thậm chí đổi cả quốc gia để sinh sống. Nhưng thật lạ, sau một thời gian, những cảm xúc tiêu cực cũ kỹ lại ùa về. Hóa ra, vấn đề không nằm ở bên ngoài, mà nằm ngay trong chính tâm thức của ta.
Xem thêm
