Thứ tư, 24/04/2019 11:03 (GMT +7)

| Hà Nội 34°C /57%

DỮ LIỆU
Thứ năm, 05/05/2022, 12:43 PM

Đại lễ Phật Đản và dân tộc Việt

Dẫn lại vài dòng trong sử ký để thấy những tấm gương tiền nhân xưa đã khéo léo bằng những phương tiện thiện xảo để dung hợp Phật giáo, bản địa hóa Phật giáo để hài hòa cùng nền văn hóa bản địa của dân tộc.

Dưới đây là một trích đoạn từ " Đại Việt sử ký toàn thư" nói về việc tắm Phật và từ đó có ra truyền thống đến nay.

(Năm Nhâm Tý, Thần Vũ năm thứ 4 (1072).

 “Mùa hạ, tháng 4, ngày mồng 8, vua (Lý Thánh Tông) tham dự lễ tắm Phật”.

"Ất Dậu, Long Phù, năm thứ 5 (1105), (Tống Sùng Ninh năm thứ 4). Mùa thu, tháng 9, làm hai ngọn tháp chỏm trắng ở chùa Diên Hựu, ba ngọn tháp chỏm đá ở chùa Lãm Sơn. Bấy giờ vua sửa lại chùa Diên Hựu đẹp hơn cũ, đào hồ Liên Hoa Đài, gọi là hồ Linh Chiểu. Ngoài hồ có hành lang chạm vẽ chạy chung quanh, ngoài hành lang lại đào hồ gọi là hồ Bích Trì, đều bắc cầu vồng để đi qua. Trước sân chùa xây bảo tháp. Hàng tháng cứ ngày rằm, mồng một và mùa hạ, ngày mồng 8 tháng 4, xa giá ngự đến, đặt lễ cầu phúc, bày nghi thức tắm Phật, hàng năm lấy làm lệ thường".

Khởi đầu của nghi thức tắm Phật của nước ta là từ đó và về sau thành lệ. Vua và quần thần đích thân đến dự lễ tắm Phật. Điều này chứng tỏ, ngay từ thời Lý, năm 1105, nghi thức tắm Phật đã trở thành một lễ mang tầm vóc quốc gia, đạo Phật là quốc đạo của dân tộc. 

Vào ngày Phật Đản, các Phật tử không sát sinh, mọi người đều ăn chay, lau dọn vệ sinh nhà cửa và trang trí bàn thờ Phật thật đẹp. Các Phật tử có thể đến chùa để phụ giúp làm công quả, nghe các bài thuyết giảng về cuộc sống, tự chiêm nghiệm về hành động của bản thân để làm cho tâm hồn được thanh tịnh.

Vào ngày Phật Đản, các Phật tử không sát sinh, mọi người đều ăn chay, lau dọn vệ sinh nhà cửa và trang trí bàn thờ Phật thật đẹp. Các Phật tử có thể đến chùa để phụ giúp làm công quả, nghe các bài thuyết giảng về cuộc sống, tự chiêm nghiệm về hành động của bản thân để làm cho tâm hồn được thanh tịnh.

Đó là những dòng chép ngắn ngủi trong Đại Việt sử ký toàn thư. Nếu chúng ta muốn biết cụ thể về nghi thức đẹp đẽ này, văn bia tháp Sùng Thiện Diên Linh đã miêu tả rất chi tiết: “Nhà vua thân ngồi xe ngọc, đến mở tiệc chay. Hương hoa bày hình thức kỳ an, bồn chậu đặt lễ nghi tắm Phật. Trang sức tướng tinh thành cho năm chúng, hoặc hở vai tiến thoái nhịp nhàng; tạo đội ngũ thiên vương ở bốn phương, nâng khí cụ bồi hồi nhảy múa”.

(…) “Sai phụng thường chỉnh đốn kiệu xe, khiến phong bá quét sạch bụi bặm. Khói trầm đàn như mây toả khắp sơn khê, bóng cờ Phướn như ráng phô đầy các ngả. Chuông trống vang ầm, khánh tiu rộn rã. Phía trước xe mây Tam bảo, đằng sau kiệu báu thánh hoàng. Dốc nghiêng xanh tía sáu cung, về hết trẻ già muôn nước. Điện hoa vắt ngang phía trước, chùa Phật mở rộng bên trong. Hội tăng ni trai khiết, diễn Giác Đế chân kinh.

Hoàng đế nghiêm trang, đọc kệ đoạn cúi đầu tạ lễ. Cung nga khép nép, nghe kinh xong dâng sữa múa ca. Thổi cơm chay trắng muốt, thết khách đói qua đường, phát tiền quý ùn ùn, cấp dân nghèo khắp chốn. U hiển đều về, thiên long cùng đến; đem lực công tối thượng, phúc đức vô lường, ca ngợi hoàng cương vững bền như trời đất. Cầu mong bảo vận vằng vặc như trăng sao; sớm sinh thái tử, nối mãi mệnh trời. Mong gốc ngành muôn thuở, cầu xã tắc muôn năm. Cỏ lướt nhiều phương, quỳ nghiêng muôn nước”.

Đọc sử để biết cha ông ta đã làm gì để hôm nay ta có truyền thống được gìn giữ lưu truyền. Lịch sử dân tộc đã có những vị vua là Phật tử, là thiền sư. Chư vị ngồi trên ngai vàng nhưng đã “lấy ý muốn của thiên hạ làm ý muốn của mình; lấy tấm lòng của thiên hạ làm tấm lòng của mình”, hiểu tử sinh là lẽ thường và không để những tham vọng của quyền lực của cá nhân mình khiến cho muôn dân loạn lạc. 

Ngô Sĩ Liên, dưới cái nhìn của mình đã viết: 

“Vua (Lý Thánh Tông) khéo kế thừa, thực lòng thương dân, trọng việc làm ruộng, thương kẻ bị hình, vỗ về thu phục người xa, đặt khoa bác sĩ, hậu lễ dưỡng liêm, sửa sang việc văn, phòng bị việc võ, trong nước yên tĩnh, đáng gọi là bậc vua tốt”.

Và vua Nhân Tông “thường nhân việc mở hội Phật mà tha cho người hết tội. (…) Còn như vua Thần Tông không có việc gì mà cũng tha bổng”.

Để tán thán một cách tốt đẹp Đức Bổn sư chúng ta, vào Lễ Phật đản hàng năm, mỗi người con Phật hãy sống một cách có ý thức, sống theo nếp sống chói sáng của đạo đức Phật giáo, sống trong trắng như núi tuyết, như mặt trăng không mây che.

Để tán thán một cách tốt đẹp Đức Bổn sư chúng ta, vào Lễ Phật đản hàng năm, mỗi người con Phật hãy sống một cách có ý thức, sống theo nếp sống chói sáng của đạo đức Phật giáo, sống trong trắng như núi tuyết, như mặt trăng không mây che.

Dẫn lại vài dòng trong sử ký để thấy những tấm gương tiền nhân xưa đã khéo léo bằng những phương tiện thiện xảo để dung hợp Phật giáo, bản địa hóa Phật giáo để hài hòa cùng nền văn hóa bản địa của dân tộc. Chư vị đã biến Phật giáo trở thành nền Phật giáo thế sự với hai mục đích chính: Bảo vệ dân tộc và đem lại lợi ích cho muôn dân.

Từ đó, dân tộc Việt có những vị vua anh minh, lấy đức và lòng từ để dẫn dắt dân tộc đi tới hòa bình, phát triển. Cũng từ đó, chúng ta có những Phù Đổng từ hình tượng Tỳ Sa Môn Thiên Vương như vị thần bảo hộ biên cương, lại che chở cho dân như một vị phúc thần…

Lịch sử khoảng từ ngàn năm trở lại đây thôi cũng phải kể nhiều ngày không hết những tấm gương như thế. Những vị minh quân, những vị thiền sư đã hết lòng với sự nghiệp bảo vệ và xây dựng quốc gia được hòa bình, thịnh vượng. Tham gia vào chính sự triều đình được ban tước hiệu Khuông Việt như Thiền sư Ngô Chân Lưu hay như Thiền tăng Minh Không Nguyễn Chí Thành, thiền sư Thảo Đường, Thông Biện, quốc sư Phù Vân... là để vì lẽ ấy, vì nước độc lập có tự chủ giàu mạnh, Phật giáo mới phát triển. 

Mùa Phật đản năm nay, chúng tôi lại có thêm may mắn được đón nhận tác phẩm mới tái bản của Thiền sư Sử gia Lê Mạnh Thát hiệu Trí Siêu ra mắt đúng dịp Đại Lễ Phật Đản. Kính ngưỡng tri ân Thầy đã một đời tận tụy với sự nghiệp lịch sử văn học Phật giáo Việt Nam, đóng góp to lớn cho đất nước và Phật giáo. 

Ngày lễ Phật Đản là một trong ba ngày lễ lớn nhất trong năm của đạo Phật.

Ngày lễ Phật Đản là một trong ba ngày lễ lớn nhất trong năm của đạo Phật.

Ý nghĩa của Đại lễ Phật Đản

Đọc "Thiền uyển tập anh" để thấy những nhận định của Thầy về các danh tăng Thiền sư của thời đại Lý - Trần. Đó là quan điểm xuyên suốt lịch sử phát triển của Phật giáo: "Đất nước có tự chủ và hưng thịnh Phật giáo mới phát triển".

Nhận thức ấy của tiền nhân các bậc danh tăng, hay đó cũng là quan điểm ngày nay của Thiền sư Lê Mạnh Thát là nhất quán không ra ngoài cuộc sống, nhận chân giá trị sinh tồn để đóng góp vào vận nước của giới Phật giáo nói chung./.

HỖ TRỢ CHÚNG TÔI

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Hỗ trợ duy trì Cổng thông tin Phật giáo Việt Nam)

“Chúng tôi tin rằng sự tài trợ của các bạn không chỉ giúp chúng tôi làm tốt phận sự của mình mà còn gia tăng mãnh liệt năng lượng sự thiện tâm của chính bạn tới cộng đồng”.

Top 6 tượng gỗ phong thủy đẹp Hà Nội cho năm Tân Sửu 2021

Top 6 tượng gỗ phong thủy đẹp Hà Nội cho năm Tân Sửu 2021

HomeAZ 27/01/2021, 16:00

Các loại tượng gỗ phong thủy đẹp Hà Nội cho năm Tân Sửu 2021 được giới thiệu dưới đây sẽ đáp ứng nhu cầu chi phối, cân bằng nguyên lý Âm Dương, từ đó củng cố các mối quan hệ của gia ch sao cho tích cực nhất.

Mùa Vu Lan báo hiếu, Phật tử khắp nơi tìm về đỉnh thiêng Fansipan bái Phật, cầu bình an tới đấng sinh thành

Kiến thức 14:05 09/08/2022

Giữa giăng giăng mây ngàn và cái lạnh se se nơi đỉnh thiêng Fansipan mùa Vu Lan, màu áo lam của hàng nghìn du khách như tệp vào sương phủ. Những bông hoa hồng đỏ thắm, phớt hồng hay trắng tinh khiết bật lên nơi ngực áo, gợi lên muôn vàn cảm xúc mùa của biết ơn và thành kính.

BTS Phật giáo tỉnh Vĩnh Phúc phối hợp với Sở Nông Nghiệp phóng sinh thả cá tái tạo nguồn lợi thủy sản

Kiến thức 13:55 09/08/2022

Sáng nay 9-8-2022, Ban Trị Sự GHPG VN tỉnh Vĩnh Phúc phối hợp với Sở Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn (NN&PTNT) tổ chức Lễ Thả Cá tái tạo nguồn lợi thuỷ sản tại bến đò Vĩnh Thịnh-xã Vĩnh Thịnh-Huyện Vĩnh Tường.

Công đức sinh thành, cả một đời trĩu nặng nghĩa ân!

Kiến thức 13:27 09/08/2022

Trong cuộc đời, không biết đã bao nhiêu lần cha mẹ cho ta ăn no, mặc đẹp. Từ lúc mới chào đời, chúng ta đã được cha mẹ cho bú mớm, nâng niu để nên vóc nên hình. Ân nghĩa đó lớn như trời biển. Chưa kể những lúc chúng ta ốm đau, mẹ cha phải thức canh hôm sớm.

Sư bà 136 tuổi niệm Phật lưu thân kim cang bất hoại

Kiến thức 13:26 09/08/2022

“Giữ được khẩu nghiệp, thành Phật một nửa”. Đó là lời răn nhắc tu hành cho nữ chúng tại gia cũng như xuất gia của sư bà Chiếu Pháp ở Phật Hóa Thiền Tự, là một trong 5 ngôi chùa cổ lớn nhất tại núi Cửu Hoa, huyện Thanh Dương, tỉnh Anh Huy, Trung Quốc.