450
“Đêm qua, sân trước, một cành mai”
Khi chúng ta biết kiếp người là ảo mộng, tìm thấy một cái gì thoát ra ngoài vòng ảo mộng đó, chúng ta nương tựa nó để được an lành. Chúng ta càng thương xót thấm thía đối với những người đang lao mình trong mộng mà tự họ không thức tỉnh.
Chính cái nhìn đó mà một Thiền sư Việt Nam đã diễn đạt tâm tư bằng những câu thơ, để cho bao nhiêu nhà văn nhà thơ Việt Nam nhắc lại mãi không quên.
Thiền sư Mãn Giác đã nói:
"Xuân khứ bách hoa lạc
Xuân đáo bách hoa khai
Sự trục nhãn tiền quá
Lão tùng đầu thượng lai
Mạc vị Xuân tàn hoa lạc tận
Đình tiền tạc dạ nhất chi mai."
Dịch:
"Xuân đi trăm hoa rụng
Xuân đến trăm hoa cười
Trước mặt việc đi mãi
Trên đầu già đến rồi
Chớ bảo Xuân tàn hoa rụng hết
Đêm qua, sân trước một cành mai."
Hai câu đầu diễn tả Xuân đến Xuân đi, là dòng thời gian.
Trăm hoa rụng, trăm hoa cười là những sự vật hiện có trong không gian.
Như vậy thời gian và không gian là một dòng sanh diệt ảo mộng, trôi theo dòng ảo mộng đó thì con người mình như thế nào?
Nhìn thời gian trôi và tưởng như mình không mắc kẹt ở trong ấy, đâu ngờ ngó lên đầu mái tóc đã bạc phơ.
Như vậy thời gian trôi đi, không gian biến đổi thì, chính mình theo đó mà đổi.
Thật là bi đát, nếu cuộc đời chỉ có ngang chừng ấy thôi.
Nhưng mà không bi đát lắm với đôi mắt của Thiền sư vì “mạc vị Xuân tàn hoa lạc tận, đình tiền tạc dạ nhất chi mai.”
Đừng bảo rằng mùa Xuân tàn thì hoa rụng hết.
Đêm qua vẫn còn có một cành mai nở trắng ở trước sân.
Rõ ràng trong cái tàn hoại ảo mộng còn có một cái gì thầm kín đẹp đẽ trường tồn mãi.
Đó là một cành mai.
Một cành mai của Thiền sư Mãn Giác tức là cái gì Phật đã nói trong kinh Lăng Nghiêm, đó là “Chân tâm” hay là Như Lai Tạng tánh của chúng ta.
Hoặc ở chỗ khác trong kinh Pháp Hoa, đức Phật dụ là “Hòn ngọc quí” đang buộc trong chéo áo.
Như vậy đối với người tu, nhất là khi chúng ta hiểu được chút ít về Thiền, nếu chúng ta sống với tâm niệm Thiền thì mới thấy rằng trong cái sanh diệt ảo mộng, còn có cái không sanh diệt lẫn trong ấy.
Thế nên lòng mình được an ổn, tự tại và vui vẻ.
Chỉ thấy được một tí, một khía cạnh nhỏ xíu nào của cái đó, chúng ta cũng cảm thấy có hứng khởi, một niềm vui vẻ để xóa được nỗi đau buồn, những cái tối tăm thời quá khứ.
Thấy được một tí thôi mà chúng ta cũng có một niềm an lạc rồi, huống nữa là thấy toàn thể Bản tâm ấy.
Nếu chúng ta thực hiện nó toàn vẹn thì đẹp biết chừng nào.
Vì vậy chúng tôi tin rằng với sự cố gắng mãnh liệt của tất cả chúng ta ai nấy rồi đều có một ngày sẽ vỗ tay cười, cười quên thôi như Hòa thượng Thủy Lạo.
Sau khi bị một đạp của Mã Tổ vào hông, Ngài cười cho đến mãn đời không thôi.
Trong cuộc đời đen tối ảo mộng đó mà mình tìm được cái gì nó thoát ra ngoài, chẳng khác nào ở trong đêm tối mà mình thấy hay nắm một ngọn đèn sáng, thật còn gì vui sướng cho bằng.
Cho nên đó là nguồn vui vô tận đối với người hiểu đạo, học đạo.
Cái vui đó không phải để rồi hưởng riêng mà phải ban rải cho mọi người cùng vui với chúng ta.
Đó là tâm niệm của người tu hành.
Nhưng muốn hưởng được mùi thơm hoa mai, cành mai của ngài Mãn Giác nói, có dễ dàng không, hay phải chịu cay đắng nhọc nhằn?
Trích trong: Xuân Trong Cửa Thiền Tập 1,2,3.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Cộng đồng Phật tử tại Séc về chùa Giác Minh cầu an đầu năm
Xuân Muôn Nơi
15:28 10/03/2026
Ngày 7/3/2026 (nhằm 19 tháng Giêng năm Bính Ngọ), tại chùa Giác Minh ở Praha (Cộng hòa Séc), đông đảo Phật tử Việt Nam đã trang nghiêm tham dự Lễ Thượng Nguyên - cầu an đầu năm Bính Ngọ, Phật lịch 2569.
200 lãnh đạo cấp cao của ACB đi lễ chùa đầu năm
Xuân Muôn Nơi
08:16 07/03/2026
Sáng ngày 16 tháng 1 năm Bính Ngọ (nhằm ngày 3/3/2026), Hội đồng Quản trị, Ban Giám đốc Ngân hàng Á Châu (ACB) đến Tu viện Khánh An (TP.HCM) dự khoá lễ cầu an đầu năm và chúc tết Thầy Viện chủ.
Xem thêm
