450
Xuân không chỉ ở mùa xuân ba tháng
Xuân không chỉ ở mùa xuân ba tháng (*), càng không chỉ nằm trong những ngày Tết được khoanh tròn trên tờ lịch.
Xuân, nếu nhìn cho kỹ, là một trạng thái của tâm. Khi lòng người đủ ấm, đủ yên, thì giữa tháng ngày mưa gió hay trong những buổi chiều chật vật mưu sinh, xuân vẫn có thể hiện hữu rất đầy.
Người ta thường chờ xuân đến bằng những dấu hiệu quen thuộc: mai nở, đào hồng, phố phường treo đèn kết hoa, những chuyến xe xuôi ngược đưa người về quê. Nhưng rồi xuân qua rất nhanh. Ba tháng ngắn ngủi trôi qua, hoa tàn, hội vãn, ai nấy lại quay về nhịp sống cũ với những lo toan quen thuộc. Nếu xuân chỉ nằm ở mùa, thì sau Tết, đời sống hẳn sẽ trở nên khô khan và nặng nề biết bao. Bởi vậy, nói xuân không phải ở mùa xuân ba tháng, là để nhắc rằng xuân không lệ thuộc vào thời tiết, mà phụ thuộc vào cách con người nuôi dưỡng đời sống bên trong.
Xuân hiện hữu khi ta còn giữ được sự tươi mới trong cách nhìn đời. Một người mỗi sáng thức dậy với tâm trạng nặng trĩu, dù ngoài kia trời xanh nắng đẹp, cũng khó cảm nhận được xuân. Ngược lại, có người giữa bộn bề công việc, giữa những áp lực cơm áo, vẫn giữ được nụ cười hiền, một chút thong dong trong hơi thở, thì với họ, ngày nào cũng có thể là ngày xuân. Sự tươi mới ấy không đến từ việc trốn tránh khó khăn, mà đến từ khả năng chấp nhận, buông bớt và không để tâm mình khô cằn theo năm tháng.
Xuân cũng không nằm ở những mâm cỗ đầy hay những chuyến du xuân xa xỉ. Có những gia đình Tết đủ đầy vật chất nhưng lòng người xa cách, mỗi người một chiếc điện thoại, một nỗi bận tâm riêng, thì xuân chỉ là cái vỏ rực rỡ bên ngoài. Ngược lại, có những mái nhà đơn sơ, bữa cơm đạm bạc, nhưng mọi người ngồi lại với nhau, lắng nghe nhau, thì hơi ấm xuân lan tỏa rất thật. Xuân, suy cho cùng, là cảm giác được kết nối - với người khác và với chính mình.
Trong đời sống tinh thần, xuân là khả năng làm mới tâm hồn. Con người dễ già đi không phải vì tuổi tác, mà vì những định kiến, những oán giận và nỗi mệt mỏi tích tụ không được chuyển hóa. Khi ta còn giữ mãi những bực bội cũ, những tổn thương chưa buông, thì xuân khó lòng ghé thăm. Ngược lại, mỗi lần ta học được cách tha thứ, buông xả, nhìn người khác bằng con mắt cảm thông hơn, thì trong lòng ta đã có xuân nở sớm. Đó là mùa xuân không cần lịch, không cần pháo hoa, nhưng bền bỉ và sâu sắc.
Với người học Phật, xuân còn là sự tỉnh thức trong từng khoảnh khắc. Khi tâm không còn bị kéo lê bởi tham cầu và sợ hãi, khi biết dừng lại để nhận diện một hơi thở vào, một hơi thở ra, thì an lạc sinh khởi. An lạc ấy chính là xuân. Đức Phật từng dạy rằng an vui không nằm ở bên ngoài, mà ở sự hiểu biết đúng đắn và tâm không dính mắc. Bởi vậy, người biết tu tập có thể sống giữa bốn mùa mà lòng vẫn như đang ở tiết xuân hiền hòa.
Xuân cũng là thái độ sống hướng thiện. Khi con người biết nghĩ đến nhau nhiều hơn, biết san sẻ, biết đặt lợi ích chung lên trên cái tôi chật hẹp, thì xã hội tự khắc bớt khắc nghiệt. Một hành động tử tế nhỏ, một lời nói nhẹ nhàng, một sự nhẫn nhịn đúng lúc - tất cả đều là những cánh hoa xuân nở giữa đời thường. Nếu mỗi người đều nuôi dưỡng được mùa xuân ấy trong lòng, thì mùa xuân của xã hội sẽ không chỉ kéo dài ba tháng, mà lan tỏa quanh năm.
Vì vậy, xuân không chỉ ở mùa xuân ba tháng, mà ở cách ta sống suốt mười hai tháng còn lại. Xuân ở chỗ ta có còn biết dừng lại để lắng nghe lòng mình, có còn đủ mềm để thương, đủ rộng để bao dung, đủ tỉnh để không bị cuốn theo những hơn thua vô nghĩa. Khi tâm an, thì cảnh nào cũng hóa xuân. Và khi xuân đã ở trong lòng, thì dù ngoài kia là hạ nắng, thu mưa hay đông lạnh, đời sống vẫn có một khoảng ấm áp để nương về.
____
* Ý thơ bài Xuân không mùa của Xuân Diệu
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
Dành cho bạn
Cộng đồng Phật tử tại Séc về chùa Giác Minh cầu an đầu năm
Xuân Muôn Nơi
15:28 10/03/2026
Ngày 7/3/2026 (nhằm 19 tháng Giêng năm Bính Ngọ), tại chùa Giác Minh ở Praha (Cộng hòa Séc), đông đảo Phật tử Việt Nam đã trang nghiêm tham dự Lễ Thượng Nguyên - cầu an đầu năm Bính Ngọ, Phật lịch 2569.
200 lãnh đạo cấp cao của ACB đi lễ chùa đầu năm
Xuân Muôn Nơi
08:16 07/03/2026
Sáng ngày 16 tháng 1 năm Bính Ngọ (nhằm ngày 3/3/2026), Hội đồng Quản trị, Ban Giám đốc Ngân hàng Á Châu (ACB) đến Tu viện Khánh An (TP.HCM) dự khoá lễ cầu an đầu năm và chúc tết Thầy Viện chủ.
Xem thêm
