450
Động đất ở Myanmar san phẳng hàng thế kỷ lịch sử và văn hóa
Trận động đất làm rung chuyển phía bắc Myanmar vào tháng 3 đã phá hủy hàng trăm địa điểm Phật giáo và 50 thánh đường Hồi giáo - những yếu tố then chốt trong đời sống xã hội của quốc gia này.
Các cơ sở tôn giáo ở Myanmar là biểu tượng của đức tin và lịch sử. Sau trận động đất 7,7 độ Richter vừa qua, nhiều người đang tự hỏi: liệu chúng có thể được dựng lại, hay vĩnh viễn biến mất?
Động đất ở Myanmar tàn phá các di tích
Theo National Geographic, trận động đất đã làm sụp đổ nhiều di tích lịch sử và tôn giáo trên khắp Myanmar. Tác động của thảm họa này lớn đến mức ngày 2-4, chính quyền quân sự Myanmar tuyên bố ngừng bắn 3 tuần nhằm tạo điều kiện phục hồi đất nước.
Tâm chấn nằm gần hai thành phố lịch sử Sagaing và Mandalay, khiến giới chuyên gia lo ngại về tác động hủy hoại các địa điểm tâm linh - những yếu tố vô cùng quan trọng, gìn giữ di sản văn hóa đất nước và đời sống tinh thần của cộng đồng dân cư Myanmar.
Các đền chùa, thánh đường Hồi giáo và tu viện ở Myanmar không chỉ đơn thuần là nơi hành lễ, giới chuyên gia nhấn mạnh.
Mỗi cơ sở đều đóng những vai trò thiết yếu và đa dạng trong xã hội Myanmar, từ việc cung cấp giáo dục tiểu học, phát thuốc, chăm sóc người già, đến nuôi dưỡng trẻ mồ côi và người dân phải di tản vì chiến tranh.
"Thiệt hại đối với các địa điểm tôn giáo càng khiến cộng đồng thêm dễ bị tổn thương", Maitrii Aung-Thwin, phó giáo sư chuyên ngành lịch sử Myanmar và Đông Nam Á tại Đại học Quốc gia Singapore, lý giải.
Có thể phục dựng các công trình?
Việc tu sửa các công trình cổ là điều phức tạp, do chúng được xây bằng vật liệu xây dựng không có kết cấu chịu lực gia cố.
"Đáng tiếc, điều đó khiến chúng dễ bị hư hại khi động đất xảy ra. Các viên gạch xây không được liên kết như cách các tòa nhà hiện đại làm bằng thép và bê tông", Jared Keen, giám đốc kỹ thuật của Công ty kỹ thuật Beca khu vực châu Á - Thái Bình Dương, cho biết.
"Nếu một công trình bằng gạch bị hư hại một phần, vẫn có thể phục hồi và gia cố, nhưng quá trình gia cố thường rất phức tạp", ông nói thêm.
Những lo ngại tương tự cũng được Tamas Wells, điều phối viên Mạng lưới Nghiên cứu Myanmar tại Đại học Melbourne (Úc), đưa ra.
"Thách thức cốt lõi trong việc phục dựng các địa điểm tôn giáo không chỉ nằm ở kỹ thuật xây dựng, mà còn là bối cảnh chính trị", Wells nói.
Nội chiến ở Myanmar có khả năng sẽ trì hoãn quá trình phục hồi các di tích bị hư hại. Lệnh ngừng bắn có thể là tia hy vọng le lói, nhưng việc phục dựng những quần thể tôn giáo vô giá này cũng sẽ cực kỳ gian nan do tình trạng nghèo đói, cơ sở hạ tầng yếu và sự bất ổn chính trị.
Những địa điểm tôn giáo và văn hóa Myanmar bị động đất tàn phá
Chùa Shwe Sar Yan
Được cho là có tuổi đời lên đến 1.000 năm, chùa Shwe Sar Yan là quần thể Phật giáo lớn, được trang trí bằng các bảo tháp và tượng Phật mạ vàng, nằm cách Mandalay khoảng 8km về phía đông nam.
Ni viện Sakyadhita
Cách Mandalay khoảng 8km về phía tây, một trong những ni viện lớn nhất Myanmar cũng bị tàn phá nặng nề sau động đất. Ni viện Sakyadhita Thilashin nổi tiếng với sứ mệnh trao quyền và giáo dục phụ nữ tại Myanmar.
Tu viện gạch Me Nu
Tu viện gạch Me Nu, còn gọi là Tu viện Maha Aung Mye Bom San, cũng chịu thiệt hại nặng nề. Dù không còn là nơi sinh hoạt tu hành trong nhiều năm gần đây, tu viện này vẫn là một di tích quan trọng và điểm thu hút du lịch nổi bật.
Hoa văn trang trí tinh xảo và mái nhiều tầng phản ánh thiết kế đặc trưng của các tu viện gỗ thuộc thời kỳ này, vốn đang nằm trong danh sách dự kiến để xét công nhận là Di sản UNESCO.
Tu viện Masoeyein mới
Tu viện Masoeyein mới ở Mandalay là nơi cộng đồng Phật tử địa phương quy tụ, cung cấp thực phẩm, chỗ ở, chăm sóc y tế và giáo dục tôn giáo cho hàng trăm tu sĩ.
Tu viện Masoeyein mới đặc biệt quan trọng, vì đây là trung tâm đào tạo Phật giáo có đẳng cấp tương đương một trường đại học. May mắn, mức độ thiệt hại tại đây không nghiêm trọng đến mức không thể phục hồi, và có thể hoạt động trở lại phần nào trong tương lai gần.
Bình Minh/ Tuổi Trẻ
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Lâm Đồng: Ni trưởng Thích nữ Minh Đức, Chứng minh Phân ban Ni giới tỉnh viên tịch
Tin tức
11:16 03/06/2026
Hôm nay, 2-6, Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Lâm Đồng, môn đồ pháp quyến cáo phó kính tiếc báo tin Ni trưởng Thích nữ Minh Đức viên tịch lúc 13 giờ 30 phút ngày 2-6-2026 (17-4-Bính Ngọ), tại chùa Pháp Hoa, thôn 4, xã Di Linh, tỉnh Lâm Đồng.
Tu viện Khánh An: Gần 60 hành giả tác pháp An cư, tưởng niệm liệt sĩ
Tin tức
18:17 02/06/2026
Hòa chung không khí mùa An cư kiết hạ, sáng 1/6/2026 (nhằm ngày 16/5 Bính Ngọ), Tu viện Khánh An (TP.HCM) đã trang nghiêm tổ chức lễ tác pháp Đối thú An cư kiết hạ PL.2570
Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quảng khai thị Khóa huân tu 10 ngày tại Học viện PGVN TP.HCM
Tin tức
15:01 02/06/2026
Sáng ngày 2/6/2026 (nhằm ngày 17 tháng 4 năm Bính Ngọ), Đức Đại lão Hòa thượng Thích Trí Quảng – Đệ tứ Pháp chủ Hội đồng Chứng minh Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Viện trưởng Học viện Phật giáo Việt Nam tại TP.HCM đã quang lâm khai đạo, mở đầu khóa Huân tu 10 ngày (từ ngày 2 đến 12/6/2026) dành cho chư Tôn đức Hội đồng Điều hành cùng Tăng Ni hành giả an cư tại Học viện.
Đà Nẵng: Trang nghiêm tổ chức Đại lễ Phật đản PL.2570 tại chùa Tam Bảo
Tin tức
08:36 02/06/2026
Từ ngày 30/5 đến ngày 1/6/2026 (nhằm ngày 14 – 16/4 năm Bính Ngọ), chùa Tam Bảo – ngôi Tổ đình Phật giáo Nam tông tại miền Trung đã trang nghiêm tổ chức Đại lễ Phật đản Tam hợp Vesak PL.2570 – DL.2026
Xem thêm
