450
Đức Phật dạy quán sát nội tâm, nuôi dưỡng hạt giống thiện lành
Theo lời Phật dạy, tâm chúng ta thay đổi liên tục, do đó muốn hiểu chính bản thân mình, chúng ta cần chăm sóc tâm mình luôn luôn. Chỉ cần theo dõi tâm mình mỗi khi có một tâm niệm nào đó khởi lên, ta có thể chủ động giám sát đường đi của tâm.
Kỹ năng này gọi là chánh niệm tỉnh giác. Chánh niệm tỉnh giác được nhắc đến rất nhiều lần trong kinh. Đây là yếu tố luôn đồng hành người thực hành pháp. Mục đích của chánh niệm tỉnh giác là luôn ý thức và nuôi dưỡng tâm trong pháp thiện, rằng, “hành động gì có hại cho mình, có hại cho người, có hại cho cả hai, bị người trí chỉ trích, nếu chấp nhận và thực hiện sẽ đem lại tâm khổ sở, tâm ưu phiền, hành động như vậy là hành động bất thiện, và chúng ta phải loại bỏ hành động ấy. Hành động gì không có hại cho mình, không có hại cho người, không có hại cho cả hai, được người trí tán thán, nếu chấp nhận và thực hiện sẽ đem lại tâm an lạc, tâm hoan hỷ. Hành động như vậy là hành động thiện và chúng ta phải thực hành” (Tăng chi bộ kinh, chương III, kinh số 65:Các vị ở Kesaputta).
Phương pháp mà Đức Phật thực hành và dạy chư đệ tử là đừng đè nén tâm, không triệt tiêu các ý tưởng, cũng chẳng cần tác động phản ứng gì cả, thuần túy là theo dõi, quán sát tâm một cách có ý thức. Một niệm lành khởi lên, chúng ta biết, ta đang có một niệm lành. Khi một niệm xấu ác sinh khởi, ta liền nhận ra, ta đang có một niệm ác. Chắc có người thắc mắc, tại sao chỉ cần ý thức về các tâm niệm mình thôi mà các hạt giống tích cực thiện lành được nuôi dưỡng?
Chánh niệm tỉnh giác được nhắc đến rất nhiều lần trong kinh. Đây là yếu tố luôn đồng hành người thực hành pháp.
Thật ra, khi các tâm niệm xấu ác và tiêu cực vừa sinh khởi, chỉ cần tỉnh thức nhận diện rõ ràng về nó, nó liền tự mất. Tâm niệm tiêu cực không thể sống trong môi trường tỉnh thức, sáng suốt của trí tuệ. Điều này chỉ có thể cảm nhận đầy đủ khi thực hành. Thế nhưng vấn đề là giữ cho được sự chú tâm liên tục. Đây là một điều cực kỳ khó nên chúng ta cần luyện tập dần dần, càng liên tục và bền bỉ càng tốt, vì mức độ lợi ích mình đạt được luôn tương ứng với nỗ lực của bản thân qua phép thử của thời gian.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Nói bằng chánh niệm và trí tuệ
Lời Phật dạy
19:27 30/05/2026
Con người dành rất nhiều thời gian trong cuộc đời để nói. Chúng ta nói để giao tiếp, chia sẻ, giải thích, thuyết phục hay bày tỏ cảm xúc.
Chuyển hóa nỗi ghen ghét thành sự khâm phục
Lời Phật dạy
08:41 30/05/2026
Nỗi ghen ghét quả thực là một ngọn lửa ngầm thiêu đốt trái tim, và việc chuyển hóa nó thành sự khâm phục (có thể xem là biểu hiện của tâm tùy hỷ - muditā) chính là một trong những phép lạ của đời sống tâm linh thiết thực. Đạo Phật không xem đây là một kỹ thuật tâm lý đơn thuần, mà là một phần của lộ trình thanh lọc tâm, đưa đến an vui và giải thoát.
Lời Phật dạy giúp an yên cả đời
Lời Phật dạy
19:00 29/05/2026
Đây là những bài học cuộc đời hết sức trí tuệ, ý nghĩa và thiết thực. Người nào hiểu, quan sát rõ và thực hành theo những điều Phật dạy ở trên thì cả đời sẽ an yên phúc lạc.
Người nữ sanh cõi lành - Năm pháp tái sinh tốt đẹp
Lời Phật dạy
08:45 29/05/2026
Một thời, Tôn giả Anuruddha với thiên nhãn thanh tịnh siêu nhân, thấy rõ một người nữ sau khi thân hoại mạng chung được sanh lên cõi lành, thiên giới. Nhận thấy điều này không phải ngẫu nhiên, Tôn giả liền bạch hỏi Đức Thế Tôn về nhân duyên đưa đến quả báo ấy.
Xem thêm
