Hoằng pháp viên

Ngoài nổi tiếng về sự bố thí cúng dường, ông còn là người có tâm hoằng pháp. Chúng ta có thể gọi ông bằng một tên gọi khác là Hoằng pháp viên.

Chúng ta thường được nghe câu chuyện gắn liền với cuộc đời Trưởng giả Cấp Cô Độc, đó là việc ông mua đất của Thái tử Kỳ Đà để xây dựng tinh xá Kỳ Viên tại thành Xá Vệ. Giờ đây, chúng ta lại được nghe một câu chuyện cũng rất nổi tiếng về việc giáo hóa của ông khiến những người trong gia đình đều Quy y Tam bảo.

Câu chuyện trích trong kinh Tạp A Hàm cho thấy được tâm nguyện hoằng pháp của Trưởng giả Cấp Cô Độc. Câu chuyện được tóm tắt như sau:

“Một thời đức Phật trú tại nước Xá Vệ, rừng cây Kỳ Đà, trong vườn Cấp Cô Độc.

Bấy giờ, Cấp Cô Độc đi đến chỗ Phật, cúi đầu lễ chân Phật, lui ngồi một bên, bạch Phật:

– Bạch đức Thế Tôn, nếu những người ở trong nhà con đều có lòng tin thanh tịnh thì khi những người này mệnh chung được sinh lên cõi trời chăng?

Khi nghe vậy, đức Phật rất ngạc nhiên và tán thán, cho rằng đây là một câu nói thâm diệu đem lại phước báu, Trưởng giả đã ở giữa đại chúng rống lên tiếng sư tử.

Đức Phật hỏi Cấp Cô Độc:

– Có vị tỳ kheo thần lực nào đó đã nói với ông chuyện này chăng?

Cấp Cô Độc thưa:

– Bạch đức Thế Tôn, không.

Đức Phật lại hỏi:

– Hay là có một vị tỳ kheo ni hoặc chư Thiên nào đã nói với ông phải không? Hay là những người đã nghe ta trình bày vấn đề này rồi nói lại với ông như thế?

Cấp Cô Độc trả lời:

– Bạch đức Thế Tôn, cũng chưa có ai từng nói với con.

Đức Phật tiếp tục hỏi:

– Có lẽ ông đã tự thấy biết những người nhà mình mạng chung được sinh lên cõi trời?

Cấp Cô Độc cũng trả lời rằng:

– Bạch đức Thế Tôn, con chưa từng thấy.

Đức Phật bảo Trưởng giả:

– Ông không nghe từ vị tỳ kheo Đại đức thần lực, tỳ kheo ni hay là chư Thiên câu nói: “Những người có lòng tin thanh tịnh đối với Phật, Pháp, Tăng, khi mất sinh lên cõi trời”. Cũng không phải nghe Ta nói hay tự ông nhìn thấy điều đó, vậy làm sao ông lại biết được? Do đâu mà ông nói lên những lời sâu xa đó một cách quả quyết như thế?

Cấp Cô Độc bạch với đức Phật:

– Bạch đức Thế Tôn, không ai nói với con điều này. Nhưng nếu con biết người nào trong gia đình con có thai, con đều khuyên người đó nên vì đứa con trong bụng mà quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng. Sau khi đứa bé ra đời, con cũng khuyên đứa bé đó nên Quy y Tam bảo, nên thọ trì Ngũ giới.

Những người làm thuê hay những người hạ tiện sống trong gia đình con cũng vậy, cho đến những người khi đến vay tiền con cũng khuyên họ Quy y Tam bảo, phải thọ trì năm giới thì con mới cho mượn tiền. Có người nào vào xin làm công cho gia đình, con bảo rằng nếu thọ Tam quy Ngũ giới thì con mới nhận. Có những người đến buôn bán nô tỳ (ngày xưa hay có việc buôn bán người để làm tôi tớ) con nói nếu người đó chịu Quy y Tam bảo mới mua, còn không thì không mua.

Lại nữa, khi nhà con có cúng dường trai Tăng thì con đọc tên cha mẹ, anh em, vợ con, thân bằng quyến thuộc,… và những người thân thuộc quen biết, quốc vương, đại thần, chư Thiên, Long thần, cho đến tôi tớ trong nhà, kẻ còn người mất đều được đọc tên để xin chú nguyện. Vì con được nghe Thế Tôn dạy nhân duyên xưng tên chú nguyện được sinh lên cõi trời. Hoặc bố thí nhà cửa, ruộng vườn, tài sản,… cho đến bố thí cho chúng sinh một nắm nhỏ, do những nhân duyên này được sinh lên cõi trời.

Sau khi nghe như vậy, đức Phật rất tán thán:

– Lành thay, Trưởng giả! Ông nhờ có lòng tin nên nói ra được như vậy. Như Lai đối với điều đó có cái thấy vô thượng, biết vô thượng nên biết rõ những người trong nhà ông mệnh chung đều sinh lên cõi trời” [1].

Ông khẳng định rằng nếu những người này có lòng tịnh tín thì chắc chắn được sinh lên cõi trời. Đức Phật cũng đã khẳng định tri kiến này là đúng.

Tuy chỉ là một cư sĩ, nhưng Trưởng giả Cấp Cô Độc lại có tâm nguyện hoằng pháp lớn, luôn mong muốn mọi người Quy y Tam bảo, biết tu học Phật pháp.

Từ đây phải nhìn lại chùa mình, phải kiểm tra xem những người ở trong chùa đã quy y chưa. Nhiều người ở chùa hằng tháng, hằng năm mà không Quy y Tam bảo. Trưởng giả Cấp Cô Độc chỉ là một cư sĩ mà còn quy định ai đến nhà ông làm công, mượn tiền,… đều phải quy y. Do đó, chúng ta phải nghiêm túc trong chuyện này.

Sống ở chùa thì phải Quy y Tam bảo, ở trong chùa lâu rồi mà không quy y, không hiểu biết về Phật pháp thì thật đáng tiếc. Trưởng giả Cấp Cô Độc là cư sĩ tại gia mà còn làm được chuyện này, chẳng lẽ mình lại không làm được?

Hôm trước có một Phật tử từ Mỹ về thăm chùa, Phật tử này đã từng tu ở Vạn Phật Thánh Thành của Hòa thượng Tuyên Hóa, bà kể rằng những người vào đó dự tu phải quy y. Quý thầy bên đó yêu cầu quy y rồi mới cho tham dự khóa tu. Có lẽ quý thầy ở Vạn Phật Thánh Thành học theo gương của ông Cấp Cô Độc.

Cho nên nếu chúng ta chịu khó đọc kinh rồi suy nghĩ, học hỏi thì sẽ tìm thấy những bài học giá trị từ trong đó để ứng dụng vào đời sống tu tập của cá nhân và tập thể, làm cho cuộc sống của mình ngày một tốt đẹp hơn.

Trích tác phẩm "Nghìn xưa vọng lại"