Lý duyên khởi

Phật chỉ nguyên nhân đưa con người vào đường sanh tử và mối manh giải thoát sanh tử một cách rõ ràng là 12 nhân duyên.

Lý duyên khởi  1
Ảnh minh họa. 

Ứng dụng lý nhân duyên, một bước tiến mạnh vươn lên của tâm linh con người

Sự liên quan của 12 nhân duyên rất mật thiết, như sợi dây xích có 12 vòng...

Khởi đầu của 12 vòng đó là vô minh.

Bởi một niệm bất giác nên hiện có Vô minh.

Từ Vô minh nên có khởi niệm sanh diệt tạo nghiệp tức là Hành.

Bởi do Hành thúc đẩy Thức đi thọ sanh tức là Thức.

Thức là sắc chất hòa hợp thành bào thai gọi là Danh Sắc (vật chất và tinh thần).

Do có Danh Sắc nên có Lục nhập (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý).

Bởi có Lục nhập nên có Xúc, có Xúc nên sanh cảm Thọ.

Vì cảm thọ nên có thọ vui hoặc thọ khổ.

Nếu thọ khổ thì sanh tắng (ghét), thọ vui thì sanh Ái (ưa).

Do Ái nên muốn bảo vệ vật mình yêu thích tức có Thủ.

Bởi chấp thủ nên mới có thân sau là Hữu.

Do có thân sau nên mới có Già, Bệnh, Chết, Ưu, Bi, Khổ, Não.

Ðó là theo chiều lưu chuyển (sanh diệt) tức là theo chiều thuận của sanh tử.

Trái lại, nếu trí huệ quán sát dứt si mê điên đảo, tức là phá vô minh.

Vô minh hết thì niệm sanh diệt cũng hết, tức là dứt hành.

Hành diệt thì thức cũng hết (thức diệt). Thức hết thì danh sắc cũng hết.

Danh sắc hết thì lục nhập cũng không, lục nhập không nên không có xúc, xúc không thì thọ cũng không, thọ không thì ái cũng không, ái không thì thủ cũng không, thủ không thì thân sau cũng dứt, thân sau dứt, sự già, chết, lo buồn, khổ não cũng theo đó đoạn dứt.

Tu tập quán sát như thế gọi là "quán hoàn diệt".

Nghĩa là quán ngược chiều sanh tử để được giải thoát.

Tóm lại, nhìn vào 12 nhân duyên chúng ta thấy vô minh là chủ động đầu mối sanh tử, tiêu diệt vô minh là giải thoát sanh tử.

Bởi đầu mối còn thì chi mạt ngọn ngành tiếp nối sanh trưởng, đầu mối diệt thì chi mạt ngọn ngành theo đó hết sạch.

Vậy nên người tu tập phải quán triệt lý nhân duyên của Phật dạy và dùng thanh kiếm trí tuệ sắc bén, thẳng tay chặt đứt sợi dây vô minh ràng buộc chúng ta trong nhiều kiếp để ra khỏi ngục tù sanh tử.

Trích trong: "Nhặt lá bồ đề".

gg follow

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)

Nguồn gốc và ý nghĩa của mùa An cư

Phật giáo thường thức 08:44 27/05/2026

An cư kiết hạ là truyền thống tốt đẹp của hàng xuất gia đệ tử Phật. Ba tháng an cư là thời gian quan trọng nhất trong năm của hàng Tỳ kheo vì được chuyên tâm tu học trong môi trường hoà hợp thanh tịnh. Mỗi mùa an cư được tính một tuổi đạo của một Tỳ kheo.

Khi biết lắng nghe, ta gần hơn với hạnh Quan Âm

Phật giáo thường thức 08:16 27/05/2026

Người biết tu không chỉ cầu Bồ Tát lắng nghe mình, mà còn tập làm một người biết lắng nghe nỗi khổ của cha mẹ, người thân, bạn bè và những người đang đi qua đời mình.

Sự linh ứng của Bồ tát Quan Thế Âm có mâu thuẫn với luật nhân quả không?

Phật giáo thường thức 08:00 27/05/2026

Khi con trì niệm chú Đại Bi, nhờ thành tâm trì chú, thiết tha nguyện cầu, được Bồ-tát cảm ứng và gia hộ nên được thành tựu như nguyện, thì việc tu tập linh ứng và luật nhân quả đang vận hành có gì mâu thuẫn không?

Năm pháp thiện ngôn - Lời nói chân chánh

Phật giáo thường thức 14:25 26/05/2026

Có nghĩa là tự mình phải quán xét lấy đủ 5 pháp này thì mới nên mở miệng nói, không thì im lặng là vàng

Xem thêm