450
Mỗi mùa Vu lan về...
Mỗi mùa Vu lan về, tôi lại thấy lòng mình chùng xuống. Cả thành phố vẫn nhộn nhịp, nhưng ở đâu đó, sắc đỏ và trắng của những bông hồng cài áo làm tôi dừng bước. Bông hồng đỏ của những người còn cha mẹ, bông hồng trắng cho những ai đã mồ côi. Chỉ một bông hoa nhỏ, mà chứa đựng biết bao niềm thương, bao nỗi nhớ.
Tôi nhớ ngày còn bé, Vu lan trong nhà không rộn ràng, nhưng mẹ vẫn dọn dẹp bàn thờ, bày biện mâm cơm, thắp nén hương cho ông bà. Mẹ bảo: “Con à, có tổ tiên phù hộ, mình mới được yên ổn. Nhớ ông bà là nhớ cội nguồn, cũng là học cách biết ơn”. Lúc ấy, tôi chưa hiểu hết, chỉ thấy nghi thức ấy như một thói quen. Nhưng càng lớn, mỗi lần nhìn khói hương bay lên, tôi mới thấy mình nhỏ bé, đứng giữa sợi dây dài vô tận nối liền quá khứ và hiện tại.
Vu lan trong Phật giáo bắt nguồn từ câu chuyện tôn giả Mục Kiền Liên cứu mẹ thoát khổ, nhưng trong tâm thức Việt, Vu lan đã hòa quyện cùng đạo ông bà. Người Việt mình vốn trọng chữ hiếu. Hiếu không chỉ là chăm sóc cha mẹ khi già yếu, mà còn là nhớ ơn những người đi trước. Thờ cúng tổ tiên, tưởng niệm ông bà, đều là những cách để nối dài lòng hiếu kính.
Trong những ngày Vu lan, tôi thấy các chùa sáng rực ánh đèn, vang vọng tiếng kinh. Có những người trẻ lần đầu bước vào chùa, lặng lẽ ngồi nghe, rồi cài lên ngực bông hoa nhỏ. Có những người con nắm tay cha mẹ, thì thầm ba chữ “Con yêu ba” hay “Con thương mẹ”. Nghe giản dị, nhưng mấy khi trong đời ta đủ can đảm nói hết lòng mình? Vu lan như một cái cớ để yêu thương được cất thành lời.
Tôi nhớ một mùa Vu lan cách đây vài năm. Lần đầu tiên tôi cài hoa trắng trên ngực áo. Mất mẹ rồi, tôi mới thấm từng lời mẹ dặn. Giữa chốn đông người, khói hương nghi ngút, tôi chỉ ước có một lần được về nhà, ăn bữa cơm mẹ nấu, nghe tiếng mẹ cười. Nhưng ước nguyện ấy không còn. Chỉ còn lại trong tim sự day dứt xen lẫn biết ơn. Day dứt vì chưa báo hiếu trọn vẹn, biết ơn vì đã từng được lớn lên trong vòng tay mẹ.
Vu lan không chỉ dành cho những người theo đạo Phật. Nó là mùa nhắc nhở chung cho cả dân tộc. Trong đời sống hiện đại, đôi khi chúng ta bị cuốn đi bởi công việc, bởi những toan tính thường nhật, mà quên mất một cuộc gọi về nhà, một lần ngồi bên cha mẹ. Vu lan nhắc rằng hiếu đạo không chỉ là nghi lễ, mà là hiện diện thực sự bên người thân, là biết trân trọng khi còn có thể.
Người Việt mình vẫn thường nói: “Sống vì mồ vì mả, không ai sống vì cả bát cơm”. Câu nói ấy nghe tưởng đơn giản, nhưng chất chứa tinh thần hiếu nghĩa. Một nén nhang cho tổ tiên, một mâm cơm tưởng nhớ ông bà, không phải chỉ để an lòng người đã khuất, mà là để dạy con cháu nhớ về cội nguồn. Bởi ai quên gốc rễ, người ấy sớm muộn cũng lạc lối.
Vu lan vì vậy mà trở thành mùa hiếu đạo. Là lúc chúng ta học cách tri ân và báo ân: tri ân cha mẹ đã sinh thành, báo ân bằng đời sống tử tế và hiếu kính. Cũng là lúc chúng ta mở rộng lòng ra với tha nhân, bởi hiểu rằng hiếu không chỉ gói gọn trong phạm vi gia đình, mà còn là tình thương rộng lớn dành cho cộng đồng, đất nước.
Khi thành kính cúi đầu trước cha mẹ, hay dâng nén hương lên bàn thờ tổ tiên, ta không chỉ đang giữ gìn một nghi thức cổ truyền. Ta đang tiếp nối dòng chảy đạo hiếu, đạo ông bà - thứ đã làm nên tâm hồn Việt từ ngàn đời. Và trong nhịp sống hôm nay, Vu lan vẫn là tiếng vọng thiêng liêng, nhắc ta nhớ rằng: còn cha mẹ, hãy biết trân trọng; đã mất đi, hãy giữ gìn và tri ân.
Vu lan trong tâm thức Việt, vì vậy, không chỉ là lễ hội, mà là mùa trở về. Trở về với cha mẹ, trở về với cội nguồn, và trở về với chính trái tim mình.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Bánh lá của bà - gói trọn một đời thương
Phật pháp và cuộc sống
15:50 11/05/2026
Tôi xa quê đã ngót nghét hai chục năm, nhưng hình ảnh quê hương vẫn như được tạc vào tâm trí. Những kỷ niệm thân thương, những hương vị quen thuộc, đặc biệt là món bánh lá bà làm vẫn vang vọng trong tôi như một lời ru, kéo tôi trở về với nguồn cội.
Trẻ em: Từ sử tích thế kỷ XX đến hiện thực thế kỷ XXI
Phật pháp và cuộc sống
15:42 11/05/2026
Hôm trước, tôi có tác nghiệp hướng dẫn viên ghé khách sạn Saigon Morin (thuộc P. Thuận Hóa - Tp. Huế) dẫn gia đình gồm ba khách Pháp thuộc vùng La Réunion (một tỉnh hải ngoại của Pháp trên Đại Tây Dương) đi ăn tối. Do tới trước thời gian hẹn chừng mười lăm phút nên tôi đã tiện thể ghé qua hộ niệm trước tượng đài: "Thánh tử vì đạo", nằm đối diện khách sạn Saigon Morin ngay công viên bên kia của đường Lê Lợi.
Sống trong tinh thần Pháp hoa giữa thời công nghệ
Phật pháp và cuộc sống
15:22 11/05/2026
Chúng ta đang sống trong một thời đại “siêu liên kết”(hypertexted). Chưa bao giờ người ta kết nối với nhau nhanh như bây giờ. Với những công cụ như mạng xã hội, như viber, instagram, zalo, facebook,... họ có thể gặp gỡ, trao đổi và kết nối rất nhanh mọi thông tin. Thử tìm một vài góc nhìn để chúng ta cùng “thực hành” tinh thần kinh Pháp Hoa trong bối cảnh công nghệ hôm nay.
Về mái chùa xưa
Phật pháp và cuộc sống
13:43 11/05/2026
Con về thăm thầy giữa ngày đông giá rét/ Cũng không bằng cái lạnh giữa lòng con/ Bên chùa xưa chánh điện vẫn vàng son/ Hoa vẫn nở, khói hương nghi ngút đó
Xem thêm
