Thứ sáu, 01/11/2024, 08:30 AM

Ngũ căn - ngũ lực: Năm cội rễ, sức mạnh đưa đến an vui giải thoát

Ngũ căn, ngũ lực là nền tảng sức mạnh thúc đẩy tu tập các thiện pháp đưa đến an lạc, hạnh phúc giác ngộ giải thoát sinh tử luân hồi khổ đau bất tận.

Luận Đại trí độ quyển 10, giải thích: "Năm căn này là căn bản để phát sanh tất cả thiện pháp, nên gọi là ngũ căn".

Ngũ căn (hán.五根), năm nguồn gốc phát sinh pháp lành giác ngộ gồm:

Tín căn (信根); Tấn căn (進根); Niệm căn (念根); Định căn (定根); Tuệ căn (慧 根).

Ngũ là năm.

Căn là nền tảng căn bản, gốc rễ, là cơ sở phát sinh các pháp lành hướng đến giác ngộ, cũng là khả năng nhiếp phục chuyển hóa vô minh phiền não.

Ngũ căn là năm cơ sở sinh khởi của tất cả các thiện pháp. Tức là năm đức tính căn bản của quả vị giải thoát.

Tín căn (saddha): niềm tin đối với Tam Bảo chánh pháp.

Tấn căn (Viriya): sự nổ lực tu tập thiện pháp, dứt trừ ác pháp.

Niệm căn (Sati): nhớ nghĩ những điều chân chính.

Định căn (Samadhi): lắng tâm yên tịnh, chuyên chú vào chánh pháp không để tạp niệm xen vào.

Tuệ căn (Panna): hiểu rõ như thật về chân lý, phương pháp chuyển hóa tận gốc khổ đau.

Lục độ: Sáu pháp vượt bờ

Ngũ căn - ngũ lực: Năm cội rễ, sức mạnh đưa đến an vui giải thoát 1

Ngũ lực (hán 五力, ja. goriki, sa. pañca balāni) là năm sức mạnh đoạn trừ vô minh phiền não đạt được do tu tập Năm thiện pháp căn bản như ở trên.

Tín lực ( 信力, sa. śraddhābala), là tâm loại bỏ các loại tin tưởng sai lầm;

Tấn lực (進力, sa. vīryabala) là năng lực tu trì Tứ chánh cần (sa. saṃyak-prahānāni) để diệt trừ bất thiện pháp;

Niệm lực (念力, sa. smṛtibala), sức mạnh do tu tập Tứ niệm xứ (sa. smṛtyupasṭhāna) mang lại;

Định lực (定力, sa. samādhibala), sức mạnh do Thiền định (sa. dhyāna) mang lại nhằm loại bỏ vô minh tham ái;

Tuệ lực (慧力, sa. prajñābala) là sức mạnh trí lực nhờ thấu rõ chân lý Tứ diệu đế.

Ngũ căn, ngũ lực là phần thứ 4, thứ 5 sau Tứ niệm xứ, Tứ chánh cần, Tứ thần túc và trước Thất giác chi, Bát chánh đạo trong 7 phần - 37 phẩm Bồ đề, là những pháp tu quan trọng, cần thiết của người tu học Phật.

Ngũ căn, ngũ lực là nền tảng sức mạnh thúc đẩy tu tập các thiện pháp đưa đến an lạc, hạnh phúc giác ngộ giải thoát sinh tử luân hồi khổ đau bất tận.

Năm căn, lực

Gốc sức mạnh

Tín, tấn và niệm

Cùng định với tuệ

Tu thăng tiến. 

gg follow

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)

Có Phật đời bớt khổ

Kiến thức 12:00 21/05/2026

Sen nở tháng tư, sen nở thành Bụt. Trong tiếng Việt xưa, Bụt nghĩa là Phật. Bên xứ Tây Trúc, tức Ấn Độ ngày nay, người ta vẫn gọi Phật bằng danh từ “Người tỉnh thức” – Buddha.

Nghi thức tắm Phật

Kiến thức 08:00 20/05/2026

Tắm Phật (dâng nước cúng dường tắm Phật) là nghi thức truyền thống, có ý nghĩa vô cùng thiêng liêng trong ngày lễ Phật đản.

Vesak và ánh sáng tỉnh thức trong thời đại mạng xã hội

Kiến thức 08:47 19/05/2026

Chưa bao giờ con người kết nối với nhau dễ như hôm nay. Nhưng cũng chưa bao giờ người ta dễ cô đơn, nóng giận và kiệt sức đến thế. Giữa thời đại mạng xã hội cuốn mọi thứ đi thật nhanh, vì thế Vesak nhắc con người không phải là sống chậm hơn, mà là sống tỉnh thức hơn.

Bài kệ tắm Phật

Kiến thức 19:00 18/05/2026

Việc tắm Phật là một cơ hội để người con Phật thực tập nếp sống chánh niệm, trau dồi lòng khiêm cung, hướng tâm nhiệt thành đến đức Phật, hay nói cách khác, hướng đến sự viên mãn của đức hạnh và trí tuệ.

Xem thêm