450
Phật dạy về hoài bão và mục đích sống của người xuất gia
Phạm chí Sanh Văn hỏi: Sa-môn ước muốn gì? Thực hành cái gì? Thiết lập cái gì? Y cứ trên sự gì? Có mục đích gì?
"Một thời Đức Phật du hóa tại nước Xá-vệ, trong rừng Thắng, vườn Cấp Cô Độc. Bấy giờ, Phạm chí Sanh Văn, sau giữa trưa thong dong tản bộ đi đến chỗ Phật, chào hỏi xong, ngồi xuống một bên, bạch rằng:
- Cù-đàm, tôi có điều muốn hỏi, mong Ngài nghe cho, tôi mới dám trình bày.
Đức Thế Tôn nói:
- Ông muốn hỏi điều gì xin cứ hỏi.
Phạm chí Sanh Văn hỏi rằng:
- Người Cư sĩ ước muốn gì? Thực hành cái gì? Thiết lập cái gì? Y cứ trên sự gì? Có mục đích gì?
Thế Tôn đáp:
- Người Cư sĩ ước muốn được tài vật. Thực hành nơi trí tuệ. Thiết lập bằng kỹ thuật. Y cứ trên nghề nghiệp. Lấy sự cứu cánh của nghề nghiệp làm mục đích.
Phạm chí Sanh Văn hỏi:
- Cù-đàm, người Phạm chí ước muốn gì? Thực hành cái gì? Thiết lập cái gì? Y cứ trên sự gì? Có mục đích gì?
Thế Tôn đáp:
- Người Phạm chí ước muốn được tài vật. Thực hành nơi trí tuệ. Thiết lập bằng kinh thơ (chú thuật). Y cứ trên trai giới (tế tự). Lấy Phạm thiên làm mục đích.
Phạm chí Sanh Văn hỏi
- Sa-môn ước muốn gì? Thực hành cái gì? Thiết lập cái gì? Y cứ trên sự gì? Có mục đích gì?
Thế Tôn đáp:
- Sa-môn ước muốn được chân lý, thực hành nơi trí tuệ, thiết lập bằng giới, y cứ trên vô xứ (vô sở hữu), lấy Niết-bàn làm mục đích".
(Kinh Trung A-hàm, phẩm Phạm chí, kinh Hà dục, số 149 [trích])
Phật dạy về lòng từ mẫn của hàng đệ tử xuất gia đối với Phật tử
Ảnh minh họa.
Lời bàn:
Theo ngữ cảnh của kinh văn, Cư sĩ đây không phải là Phật tử tại gia mà là người thế tục bình thường. Phạm chí là người tu tập theo lý tưởng đạo Bà-la-môn. Sa-môn là đệ tử xuất gia của Đức Phật, Sa-môn Thích tử.
“Người Cư sĩ uớc muốn được tài vật. Thực hành nơi trí tuệ. Thiết lập bằng kỹ thuật. Y cứ trên nghề nghiệp. Lấy sự cứu cánh của nghề nghiệp làm mục đích”. Hàng cư sĩ Phật tử ngoài những ước muốn và mục đích sống kể trên, họ phát tâm quy y Tam bảo, nguyện giữ năm giới, tích phước và làm thiện. Một số Phật tử hội đủ duyên lành, có thể phát tâm tu tập Giới-Định-Tuệ chứng đến Tam quả A-na-hàm, thoát ly cõi Dục.
“Người Phạm chí ước muốn được tài vật. Thực hành nơi trí tuệ. Thiết lập bằng kinh thơ (chú thuật). Y cứ trên trai giới (tế tự). Lấy Phạm thiên làm mục đích”. Sinh về với đấng Phạm thiên hay Thiên chủ bằng cách tinh cần đọc tụng Vệ-đà, ca ngợi Thiên chủ, siêng năng tế lễ là pháp tu của Phạm chí.
“Sa-môn ước muốn được chân lý, thực hành nơi trí tuệ, thiết lập bằng giới, y cứ trên vô xứ (vô sở hữu), lấy Niết-bàn làm mục đích”. Sa-môn Thích tử, những đệ tử xuất gia của Đức Phật cũng có ước muốn (hoài bão) to lớn, đó là thượng cầu hạ hóa, trên cầu chứng đạt chân lý, dưới mong hóa độ chúng sinh.
Chánh niệm và tỉnh giác để luôn thấy rõ vạn pháp duyên sinh như huyễn. Thực hành trí tuệ là nhận ra bản chất vô thường, khổ, vô ngã nơi mọi sự vật, hiện tượng để xả buông. Định và tuệ cần được giới luật nâng đỡ, bảo hộ mới phát triển vững vàng. Một khi giới định tuệ phát triển hài hòa, ngày càng lớn mạnh thì Sa-môn mới thực sự xả ly tham ái và chấp thủ. Đầy đủ các thiện pháp như trên mới có thể hy vọng thú hướng Niết-bàn.
Như vậy, mục đích của đời sống xuất gia là chứng đạt Niết-bàn, thoát ly sinh tử bằng cách thực hành trí tuệ dựa trên nền tảng giới luật và buông bỏ. Nếu không giữ vững tâm ban đầu - đi tìm chân lý, khát khao được đi trên con đường giải thoát cao rộng và phụng sự chúng sinh - thì dù cho có hình thức Sa-môn Thích tử với vô vàn thành tựu (bằng cấp, chức vị, phẩm trật…) vẫn không đúng với mục đích của Sa-môn.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Giới hạnh - Sức mạnh tối hậu và bền vững của người nữ
Lời Phật dạy
12:37 07/05/2026
Giới hạnh là sức mạnh nội tại, là hương thơm ngược gió mà không có loại mỹ phẩm hay trang sức nào sánh bằng.
Ý nghĩa và giá trị của Đại giới đàn
Lời Phật dạy
18:55 05/05/2026
Mục đích cứu cánh của người xuất gia tu học Phật là thành Phật.
Con đường chấm dứt hoàn toàn tái sanh
Lời Phật dạy
09:17 04/05/2026
Đức Phật dạy một nguyên lý rất sâu sắc nhưng cũng rất thực tế: chúng sanh tái sanh theo hướng tâm mà mình nuôi dưỡng và làm cho mạnh lên. Không phải cầu xin suông mà được, cũng không phải do ai ban phát. Tất cả đều do tâm và hành được tu tập lâu ngày mà thành.
Lời Phật dạy về người bạn chân thật
Lời Phật dạy
11:00 02/05/2026
Những ai có phước duyên gặp được bạn hiền thì cần phải trân trọng, giữ gìn những tình cảm bạn bè tốt đẹp ấy để cùng nhau học tập, tu dưỡng đạo đức, sống hiền thiện, hạnh phúc và an vui.
Xem thêm
