Phật giáo Việt Nam có thêm nhiều bảo vật quốc gia

Nhiều hiện vật Phật giáo có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa và nghệ thuật vừa được công nhận là bảo vật quốc gia, theo Quyết định số 236/QĐ-TTg ngày 3/2/2026 do Phó Thủ tướng Chính phủ Mai Văn Chính ký ban hành.

Trong đợt công nhận lần thứ 14 (năm 2025), có tổng cộng 30 hiện vật, nhóm hiện vật được xếp hạng bảo vật quốc gia. Đáng chú ý, nhiều bảo vật gắn liền với lịch sử Phật giáo Việt Nam qua các thời kỳ, phản ánh chiều sâu của đời sống tín ngưỡng, mỹ thuật và tư tưởng Phật giáo trong tiến trình văn hóa dân tộc.

Phật giáo Việt Nam có thêm nhiều bảo vật quốc gia 1
Bàn thờ Phật bằng đá thời Mạc chùa Nhạn Tháp (xã Mễ Sở, tỉnh Hưng Yên).

Ở nhóm hiện vật sớm, tượng Phật bằng đá thuộc Văn hóa Óc Eo (thế kỷ VI - VII), hiện lưu giữ tại sưu tập tư nhân Đào Danh Đức (Hà Nội), được công nhận là bảo vật quốc gia. Hiện vật này cho thấy sự hiện diện sớm và ảnh hưởng sâu rộng của Phật giáo trong không gian văn hóa Óc Eo - một trung tâm giao thoa văn hóa lớn ở khu vực Đông Nam Á cổ đại.

Bên cạnh đó, bia đá chùa Nghĩa Xá (Ninh Bình), có niên đại năm Thiên Phù Duệ Vũ thứ 3 (1122), cũng được ghi danh. Đây là một trong những bia đá Phật giáo tiêu biểu thời Lý, mang giá trị lớn về lịch sử, tư liệu và mỹ thuật khắc đá.

Nhiều bàn thờ Phật bằng đá thuộc các triều đại Trần và Mạc tiếp tục được công nhận trong đợt này, gồm: bàn thờ Phật bằng đá chùa Thượng Nương (Ninh Bình), chùa Hương Trai (Hà Nội), chùa Đại Bi (Hà Nội) và bàn thờ Phật bằng đá thời Mạc chùa Nhạn Tháp (Hưng Yên). Các hiện vật này phản ánh sự phát triển liên tục của không gian thờ tự Phật giáo và kỹ thuật điêu khắc đá truyền thống qua nhiều thế kỷ.

Phật giáo Việt Nam có thêm nhiều bảo vật quốc gia 2
Bộ tranh khắc ma nhai 18 vị La Hán động Liên Hoa, chùa Phong Phú (phường Tây Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình).

Đặc biệt, bộ tranh khắc ma nhai 18 vị La Hán tại động Liên Hoa, chùa Phong Phú (Ninh Bình), có niên đại thời Trần, được đánh giá cao về giá trị nghệ thuật và tư tưởng Phật giáo. Đây là quần thể khắc đá hiếm hoi còn lưu giữ gần như nguyên vẹn, thể hiện sinh động hình tượng La Hán trong Phật giáo Đại thừa.

Ở giai đoạn muộn hơn, chuông chùa An Xá (Hà Nội), đúc vào năm Chính Hòa thứ 11 (1690, thời Lê Trung hưng), cũng được công nhận là bảo vật quốc gia. Chuông không chỉ có giá trị về mặt lịch sử, mà còn là minh chứng cho nghệ thuật đúc đồng và sinh hoạt Phật giáo thời kỳ này.

Ngoài ra, tượng Phật bằng gỗ Mẫu Man Nương chùa Tổ (Bắc Ninh), có niên đại thế kỷ XVIII, tiếp tục khẳng định vị trí đặc biệt của tín ngưỡng Phật giáo dân gian trong không gian văn hóa Kinh Bắc.

Phật giáo Việt Nam có thêm nhiều bảo vật quốc gia 3
Tượng Phật bằng gỗ Mẫu Man Nương chùa Tổ (Bắc Ninh).

Theo quyết định, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Chủ tịch UBND các cấp nơi có bảo vật quốc gia chịu trách nhiệm quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị các bảo vật theo đúng quy định của pháp luật về di sản văn hóa.

Qua 14 đợt công nhận, đến nay cả nước có 267 bảo vật quốc gia, trong đó nhiều hiện vật Phật giáo giữ vai trò quan trọng, góp phần làm rõ tiến trình hình thành, phát triển và lan tỏa của Phật giáo trong lịch sử văn hóa Việt Nam.

gg follow

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)

Tam Quốc diễn nghĩa: Ai thực sự là “đệ nhất”?

Nghiên cứu 09:33 07/05/2026

Đã chỉ mặt đặt tên tất cả những “đệ nhất” của danh tác, câu hỏi còn lại không phải là ai đứng trên tất cả, mà là liệu có ai thực sự đứng trên tất cả hay không.

Hình tượng hoàng hậu Maya trong mỹ thuật Phật giáo

Nghiên cứu 17:22 05/05/2026

Hoàng hậu Maya (Pāli: Mayadevi) là mẹ ruột của Đức Phật Gautama. Bà là người chị gái của Mahāpajāpatī Gotamī, vị Tỳ-kheo-ni Phật giáo đầu tiên được Đức Phật tôn phong.

Tam Quốc diễn nghĩa: Ai là người không sai, nhưng vẫn không thể thắng?

Nghiên cứu 10:00 05/05/2026

Có những thất bại bắt đầu từ sai lầm. Nhưng cũng có những thất bại đến từ một điều khó chấp nhận hơn: khi một con người đã nhìn thấy rất rõ, làm đúng gần như mọi điều, mà vẫn không thể đi đến đích.

Tam Quốc diễn nghĩa: Ai là người giữ khí tiết đến cùng?

Nghiên cứu 09:01 04/05/2026

Có những con người giữ khí tiết bằng cách đi đến tận cùng, dù cái giá phải trả là sinh mạng. Nhưng cũng có những con người giữ nó theo một cách khác - không đối đầu, không chứng minh, chỉ lặng lẽ không thay đổi qua suốt một đời.

Xem thêm