Thủ khoa Vũ Tú: người khắc đá Phật giáo bằng trái tim

Nghề điêu khắc đá đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên nhẫn và kỹ năng cao. Quy trình chế tác thường bao gồm các bước: chọn đá, phác thảo, đục thô, đục tinh, mài và đánh bóng. Công cụ truyền thống như búa, đục, mũi ve, mũi ngô vẫn được sử dụng phổ biến, bên cạnh việc ứng dụng máy móc hiện đại như máy cắt, máy mài, máy khoan để tăng năng suất và độ chính xác.

Nghề điêu khắc đá không chỉ là một hoạt động kinh tế mà còn là biểu tượng văn hóa, thể hiện tinh thần và tâm hồn của người Việt. Các tác phẩm điêu khắc đá thường gắn liền với tín ngưỡng, tôn giáo, phản ánh niềm tin và triết lý sống của cộng đồng.

Thủ khoa hiện đại Vũ Tú: “hoa Trạng nguyên” trong giới điêu khắc

Vũ Tú sinh năm 1987 tại thôn Ngọc Quan, xã Lâm Thao, tỉnh Bắc Ninh là một mảnh đất được gọi là Làng khôi nguyên xứ Bắc; bởi từ thời kỳ khoa cử Nho học đến hiện nay thôn quê này vẫn có nhiều người đỗ đầu. Một làng quê nhỏ bé bình dị như thế nhưng lại là nơi sinh ra các danh nhân được lưu lại trong quốc sử nước ta: Vũ Miên là Tể tướng, kiêm Quốc tử giám Tế tửu, Quốc sử quán Tổng tài thời Lê trung hưng; Vũ Chiêu là Tham đồng, Đề lĩnh Tứ thành quân vụ ở kinh thành Thăng Long; Vũ Trinh là Tham tri Chính sự và Chánh sứ Bắc quốc thời Lê Chiêu Thống và là người soạn Nguyễn triều hình luật vào thời Gia Long sơ; Vũ Quyền là nhà giáo dục tiêu biểu nhất thời Nguyễn với nhiều học trò là quan lớn phụng sự triều đình; Vũ Chu là quan đứng đầu tỉnh Thái Nguyên và thông gia với Nguyễn Thiện Thuật đã giúp sức cho khởi nghĩa Bãi Sậy…Vũ Tú được sinh ra trong gia tộc họ Vũ có truyền thống tốt đẹp nên anh sớm bộc lộ năng khiếu về học vấn, có nhiều thành tích để lại dấu ấn đẹp đẽ với xã hội. Anh hiện là một nghệ sĩ trẻ trong lĩnh vực điêu khắc đương đại Việt Nam. Dù tuổi đời trẻ nhưng Vũ Tú được coi là “hoa Trạng nguyên” trong giới điêu khắc. Xuất thân từ một gia tộc khoa bảng, Vũ Tú là hậu duệ của danh nhân Vũ Miên - vị Quốc Tử Giám Tế tửu đứng đầu trường Quốc học cao cấp nhất thời Lê - Trịnh. Truyền thống học vấn và tinh thần hiếu học của dòng họ đã hun đúc trong Vũ Tú niềm đam mê sáng tạo và khát vọng cống hiến cho nghệ thuật.

Ban đầu, Vũ Tú theo học bậc Đại học ngành Vật lý, và anh đã đạt danh hiệu Thủ khoa tốt nghiệp Đại học cùng với nhiều giải thưởng, bằng khen vinh danh và các học bổng dành cho sinh viên xuất sắc bậc nhất Đại học. Tuy nhiên, niềm đam mê nghệ thuật đã dẫn dắt anh chuyển hướng sang lĩnh vực điêu khắc, nơi anh có thể kết hợp tư duy logic của khoa học với sự sáng tạo nghệ thuật. Sự kết hợp độc đáo này đã giúp anh phát triển một phong cách riêng biệt, thể hiện qua các tác phẩm điêu khắc mang tính triết lý sâu sắc và hình thức biểu đạt độc đáo.

Từ khối đá thô, qua bàn tay của Vũ Tú sẽ trở thành những sản phẩm kiến trúc, mỹ thuật có sự sống động, hài hoà đạt chuẩn thẩm mỹ. Anh đã tạo nhiều sản phẩm cho khách hàng như: chậu bonsai, hồ nước, tượng Phật giáo, bàn thờ Thiên chúa…được xã hội đón nhận. Trong đó đề tài Phật giáo là lĩnh vực anh rất chau chuốt trên từng nét đục, chạm để tạo nên sự tinh tế và tạo nét hảo tướng trong những nhân vật.

Ít người biết rằng để trở thành nghệ sĩ thị giác như hiện nay, Vũ Tú đã tự học ngành điêu khắc trải qua bao năm tháng ngược xuôi ba miền đất nước: có lúc anh làm việc ở gần Ký túc xá Đại học Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh ở ven sông Sài Gòn, có lúc anh xuất hiện ở con đường Tô Ngọc Vân của Đại học Nghệ thuật Huế tìm kiếm tư liệu chuyên ngành, có khi anh lại làm việc tại làng đá Non Nước (Đà Nẵng)…

Anh đã tự nghiên cứu các tư liệu trong và ngoài nước, trong tác phẩm của Vũ Tú thường phản ánh mối quan hệ giữa con người và thiên nhiên, giữa truyền thống và hiện đại, của phương Đông và phương Tây. Các tác phẩm của anh không chỉ là những hình tượng nghệ thuật mà còn chứa đựng những thông điệp sâu sắc về cuộc sống và con người. Anh tin rằng nghệ thuật không chỉ là sự thể hiện cá nhân mà còn là cầu nối giữa con người với nhau và với thế giới xung quanh. Vũ Tú được coi là tương giao của tinh hoa giữa Khoa học tự nhiên và Nghệ thuật thị giác và đã được trang web Việt Nam Văn Hiến đưa vào danh mục Người Việt ưu tú, và được nhiều tạp chí nhận xét là người có trình độ văn hoá cao nhất trong tất cả các nghệ sĩ điêu khắc. Với tài năng và tâm huyết, nhà điêu khắc Vũ Tú đã và đang góp phần làm phong phú thêm nền nghệ thuật điêu khắc Việt Nam, đồng thời khẳng định vị thế của nghệ sĩ trẻ trong bối cảnh nghệ thuật đương đại.

Nghề điêu khắc đá là một trong những nghề truyền thống lâu đời, đòi hỏi sự kiên nhẫn, khéo léo và tinh thần nghệ sĩ của người thợ. Từ những khối đá vô tri, qua bàn tay tài hoa, họ đã tạo nên những tác phẩm nghệ thuật sống động, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc. Nghệ sĩ Vũ Tú đã và đang giữ gìn, phát triển nghề nghiệp quý báu này. Anh không chỉ là người lao động mà còn là nghệ sĩ thổi hồn vào đá, tạo nên những tác phẩm nghệ thuật sống mãi với thời gian.