450
Trở về trọn vẹn rõ biết tức thấy biết trọn vẹn
Trong một bài giảng tại chùa Bửu Long - khóa thiền 22 có Phật tử hỏi Thầy làm thế nào để có chánh niệm liên tục? Thầy đã trả lời “không cần phải chánh niệm liên tục!”. Bởi vì chánh niệm liên tục tức là mình cứ liên tục nắm bắt đối tượng. Quan trọng không phải là có “liên tục” hay không, mà là có “trọn vẹn” hay không? Đây là điều cốt lõi trong tu học Đạo Phật.
Khi tâm trọn vẹn tức là nó không bị quá khứ chi phối, không bị tương lai chi phối và không bị bên ngoài chi phối. Khi tâm như vậy tức là nó đang trọn vẹn với chính nó.
Mà khi tâm đang trọn vẹn thì nó rỗng lặng & trong sáng, và tâm rỗng nặng trong sáng thì sẽ phản tánh tất cả mọi sự, mọi vật một cách hoàn toàn trung thực.
Đơn giản là không cần phải kiếm tìm cái gì cả, mà cái gì xuất hiện thì mình thấy thôi. Vi như tấm gương trong sáng đang ở ngay đây, không có người nào xuất hiện thì nó trong sáng, hàng trăm người xuất hiện thì nó vẫn trong sáng, những người xuất hiện có ồn ào nhưng nó vẫn trong sáng, những người ấy dù có làm gì thì tấm gương vẫn trong sáng.
Tinh tấn-chính niệm-tỉnh giác chính là cái tâm thanh tịnh & trong sáng ấy.
Hãy nhớ rằng tinh tấn không phải là “nỗ lực” mà là “trở về”. Trở về với cái gì? Không phải trở về với cái gì mà là “trở về trọn vẹn rõ biết” ngay tại đây và bây giờ. Nói cách khác là trở về với cái tâm trọn vẹn rõ biết, trở về với tánh biết, hay với Thâm Bát Nhã.
Những điều cốt lõi trong lời dạy của các Chư Phật chứ không phải là của riêng Đức Phật Thích Ca, đó là “sống trên đời chỉ cần không làm điều ác và làm các điều lành”. Tức là mình sống sao cũng được, làm gì cũng được, chỉ cần không hại mình-hại người, hay là lợi mình-lợi người là được. Đó là hai lời khuyên về cách ứng xử bên ngoài.
Còn lời khuyên thứ ba dành cho nội tâm mỗi người, cái này mới quan trọng. Lời khuyên thứ ba của các Chư Phật chính là “trở về tròn vẹn rõ biết” hay “trở về trọn vẹn tỉnh thức”.
Cho nên mới có câu “Sự lai nhi tâm thị hiện, sự khứ nhi tâm tùy không”, tức là chuyện dến thì tâm tự ứng, chuyện đi thì tâm về không một cách hoàn toàn vô vi vô ngã. Trong cả 2 trường hợp này đều không cần phải có “cái Ta” nào cả.
Khi chuyện đến thì sự thấy biết vẫn tự ứng ra trong mắt-tai-mũi-lưỡi-thân-ý. Do tâm tự ứng nên không bao giờ bị lệch lạc, không bao giờ là điều ác. Còn khi không làm gì thì tâm trở về hoàn toàn thanh tịnh trong sáng. Sống Đạo chỉ đơn giản như vậy thôi.
Khi đã trở về trọn vẹn rõ biết, tức là đã trở về được với tánh biết hay Thâm Bán Nhã thì sẽ “chiếu kiến ngũ uẩn giai không, độ nhất thiết khổ ách” - bởi vì lúc đó không có “Ta” nào cả nên đâu có khởi lên ngũ uẩn, đâu có “ai” để khổ. Ngũ uẩn chỉ khởi lên khi ảo tưởng về “Ta & của Ta” hiện diện.
Toàn bộ việc tu học Đạo Phật chỉ đơn giản là trong đời sống hàng ngày rõ biết tâm ứng ra như thế nào, và trở về như thế nào? Muốn vậy mình phải trọn vẹn trọn biết, cũng chính là “liễu liễu thường tri” vậy…
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Nghi thức trì tụng Diệt Định Nghiệp Đà Ra Ni - Sám hối diệt nghiệp
Kiến thức
18:00 06/05/2026
Nghi thức này gồm hai phần là trì tụng thần chú Diệt Định Nghiệp của Địa Tạng Bồ Tát và sám hối theo hướng dẫn của Đức Phật trong kinh Kim Quang Minh, kết hợp cả trì chú và sám hối để tạo ra công năng diệt trừ nghiệp chướng cực kì mạnh mẽ.
Chú Đại Bi - Hạnh phúc bình an hiện tại và mai sau
Kiến thức
19:00 30/04/2026
Trì tụng chú Đại Bi không những được tự tại, mà các điều cầu mong còn được thành tựu, có thể tránh được khổ ách tai nạn và được vui sướng an lạc, vượt qua mọi hiểm nghèo, tới chỗ bình an vô sự.
Vì sao Đức Phật không cứu độ hết chúng sinh thoát khỏi khổ đau?
Kiến thức
08:09 22/04/2026
Phật không thể chuyển được nghiệp của chúng sinh, mà chỉ có thể từ bi chỉ dạy chúng sinh tự mình nỗ lực để thay đổi cuộc đời của mình.
Lạy Phật hàm chứa nguyên lý y học thâm sâu
Kiến thức
10:07 19/04/2026
Lạy Phật là môn vận động giúp thân, miệng, ý chúng ta thanh tịnh; có thể giúp tâm chúng ta có thể khế hợp với tâm Phật và đương nhiên cũng có thể trị bệnh.
Xem thêm
