450
Tu hành phạm hạnh là pháp trang nghiêm
Người tu phải có hạnh phúc mới có thể tu lâu và tu cao. Hỷ, lạc và nhất tâm chính là những chất liệu hạnh phúc. Được như vậy thì thân tâm đều thơ thới, an vui, giới hạnh vẹn toàn khiến người sinh tâm kính mến.
"Một thời Phật du hóa giữa những người họ Thích, trú trong một đô ấp của Thích gia tên là Di-lũ-ly. Bấy giờ Ba-tư-nặc vua nước Câu-tát-la… đến trước Đức Phật cúi đầu lễ sát chân và lui ngồi một bên. Đức Thế Tôn hỏi:
- Đại vương, Đại vương thấy Ta có những nghĩa lợi nào mà tự hạ mình đảnh lễ dưới chân và cúng dường cung kính như vậy?
Vua Ba-tư-nặc thưa: …
- Bạch Thế Tôn, con thấy chúng Tỳ-kheo đệ tử của Thế Tôn, sống hân hoan đoan chánh, sắc mặt vui tươi, hình thể tịnh khiết, vô vi vô cầu, sống đời tịnh hạnh, ăn uống như loài nai rừng, tự mình trọn đời tu hành phạm hạnh. Thấy vậy, con nghĩ rằng, ‘Các Tôn giả này vì sao được hân hoan, đoan chánh, sắc mặt vui tươi, hình thể tịnh khiết, vô vi vô cầu, sống đời tịnh hạnh, ăn uống như loài nai rừng? Tự mình trọn đời tu hành phạm hạnh? Các Tôn giả hoặc đã đạt đến ly dục, hoặc chứng đắc tăng thượng tâm, đối với hiện pháp lạc trú chứng đạt dễ dàng không khó.
Cho nên các Tôn giả này mới được hân hoan, đoan chánh, sắc mặt vui tươi, hình thể tịnh khiết, vô vi vô cầu, sống đời tịnh hạnh, ăn uống như loài nai rừng, tự mình trọn đời tu hành phạm hạnh. Nếu sống trong dục lạc mà được hân hoan, đoan chánh, thì chính ta phải được đời sống hân hoan đoan chánh ấy. Vì sao? Vì ta hưởng thụ năm thứ diệu dục, một cách dễ dàng không khó. Nhưng các Tôn giả này đạt đến sự ly dục, chứng đắc tăng thượng tâm, đối với hiện pháp lạc trú thành tựu dễ dàng không khó.
Vì vậy cho nên các Tôn giả này sống hân hoan, đoan chánh, sắc mặt vui tươi, hình thể tịnh khiết, vô vi vô cầu, sống đời tịnh hạnh, ăn uống như loài nai rừng, tự mình trọn đời tu hành phạm hạnh. Đó là sự loại suy về pháp của con đối với Thế Tôn, do đó con nghĩ rằng, ‘Pháp được Như Lai, Bậc Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác giảng dạy thật là toàn thiện. Chúng đệ tử của Thế Tôn thật là khéo thú hướng".
(Kinh Trung A-hàm, phẩm Lệ, kinh Pháp trang nghiêm, số 213 [trích, lược])
Lời Phật dạy về tám nạn chẳng được tu hành phạm hạnh
Lời bàn:
Pháp trang nghiêm tiếp theo khiến vua Ba-tư-nặc kính lễ chính là các Tỳ-kheo “sống hân hoan đoan chánh, sắc mặt vui tươi, hình thể tịnh khiết, vô vi vô cầu, sống đời tịnh hạnh, ăn uống như loài nai rừng, tự mình trọn đời tu hành phạm hạnh”. Người tu mà cử chỉ đoan chính, sắc mặt vui tươi, lối sống giản dị, lúc nào cũng hoan hỷ thì thật đáng mến, cảm tình. Chắc chắn với nội tâm an tịnh, ít mong cầu, không lo nghĩ nhiều thì mới toát ra nét rạng ngời, thong dong, an lạc như thế.
Vua Ba-tư-nặc đã cảm nhận được hạnh phúc không chỉ hưởng thụ năm món dục (tiền bạc, sắc đẹp, danh tiếng, ăn uống, ngủ nghỉ) hấp dẫn ở đời mà còn một yếu tố quan trọng khác nữa là an tịnh tâm hồn. Bởi vua là bậc đế vương, thừa mứa ngũ dục mà đâu có được thảnh thơi, thân khỏe tâm an như các đệ tử Phật. Tuy không hưởng dục nhưng người tu có niềm hỷ lạc vô biên nhờ thành tựu thiền định.
Hỷ lạc sinh ra nhờ buông bỏ, “ly dục, ly bất thiện pháp”. Người không tu tập thiền định thì không thể cảm nhận được thứ hạnh phúc này. Năm dục của thế gian thì vui, nhưng nếu không giữ được hoặc không biết chừng mực thì sinh buồn. Niềm vui của thiền định thì ngược lại, định càng sâu thì an lạc càng lớn.
Chính hỷ lạc của thiền định nuôi dưỡng thân tâm của người tu. Nhất là hỷ lạc ấy thật vi diệu, giúp người tu vượt lên năm dục lạc ở đời chứ không phải kiềm nén hay khát khao thầm kín. Nhờ đó mà người tu thành tựu đời sống phạm hạnh một cách tự nhiên và trọn vẹn. Những người tu nào phạm giới, khuyết giới hay không trọn đời tu phạm hạnh (hướng ngoại, tìm cầu) thì chắc chắn không ân hưởng được hỷ lạc của thiền định, từ Sơ thiền cho đến Tứ thiền.
Thành ra, người tu phải có hạnh phúc mới có thể tu lâu và tu cao. Hỷ, lạc và nhất tâm chính là những chất liệu hạnh phúc. Được như vậy thì thân tâm đều thơ thới, an vui, giới hạnh vẹn toàn khiến người sinh tâm kính mến.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Thấy pháp sinh diệt để đi đúng đường tu tập
Lời Phật dạy
20:11 27/05/2026
Một pháp vừa sinh khởi thì pháp ấy cũng đang đi về hoại diệt. Pháp này mất đi, pháp khác lại tiếp tục sinh lên.
Lợi mình, lợi người theo lời Phật dạy
Lời Phật dạy
12:35 25/05/2026
Đức Thế Tôn dạy một cách rõ ràng, không mơ hồ: có những hành vi khiến con người tự làm tổn hại chính mình, gây khổ cho người khác, và làm ô nhiễm cả đời sống này lẫn đời sau. Đồng thời, cũng có những hành vi đưa đến an ổn, lợi ích và thanh tịnh cho cả mình lẫn người.
Nhất tâm bất loạn - bình an giữa cuộc đời nhiều sóng gió
Lời Phật dạy
08:29 25/05/2026
Không ít ngày cuộc sống khiến con người trở nên mỏi mệt. Công việc dồn dập. Tin tức tiêu cực xuất hiện mỗi ngày. Những áp lực cơm áo, những kỳ vọng phải thành công, những va chạm trong các mối quan hệ khiến lòng người dễ rối bời.
Hãy tự mình tìm hiểu, thực chứng, chỉ tin khi thấy rõ bằng trí tuệ
Lời Phật dạy
10:45 23/05/2026
Đừng tin vào mọi thứ con được dạy phải tin, đây không phải lời kêu gọi vô thần hay chống đối. Đây là lời kêu gọi tự chủ, tự cường và trí tuệ. Một Phật tử chân chính không phải là người cúi đầu tin tưởng một cách mù quáng, mà là người tự mình bước đi, tự mình thấy biết, tự mình chứng ngộ.
Xem thêm
