450
Ba loại ẩn cư
Để tránh tiếp xúc với ngũ dục và bất thiện pháp, thì chỉ có cách thực hành ba loại ẩn cư...
- Thân ẩn cư (kaya viveka),
- Tâm ẩn cư (citta viveka),
- Tỵ phiền não ẩn cư (vikkambhana viveka),
Tỵ phiền não ẩn cư có nghĩa là tâm không bị chế ngự bởi phiền não và chướng ngại, là kết quả của thân ẩn cư và tâm ẩn cư.
1.Thân ẩn cư: không phải là chính thân thể này ẩn cư. Chữ thân ở đây ám chỉ dục lạc ngũ trần.
Như vậy, thân ẩn cư có nghĩa là xa lánh các dục lạc ngũ trần: sắc, thinh, hương, vị, xúc, pháp. Muốn có thân ẩn cư, chúng ta phải tránh xa những nơi có thể phát sanh dục lạc ngũ trần. Tìm nơi hành thiền thích hợp để giúp tâm đạt được sự bình an tĩnh lặng.
2.Tâm ẩn cư: là ẩn cư khỏi các bất thiện pháp, thoát khỏi mọi phiền não gây trở ngại cho sự phát triển tâm định và trí tuệ nội quán.
Trong thực hành, tâm ẩn cư có nghĩa là tích cực chánh niệm từ thời khắc này sang thời khắc khác, duy trì được sự chánh niệm từ thời điểm này sang thời điểm khác, thì sẽ tạo được tâm ẩn cư. Muốn đạt được tâm ẩn cư, đòi hỏi chúng ta phải chánh niệm trên tất cả các đối tượng hiện khởi nơi sáu cửa giác quan.
3.Tỵ phiền não ẩn cư: Muốn có chánh niệm thì phải hướng tâm vào đối tượng.
Tinh tấn ghi nhận là phương tiện hữu hiệu để giúp tâm có thể chánh niệm một cách chính xác trên mọi đối tượng của sáu cửa giác quan.
Sau khi chà xát trên đề mục một thời gian, tâm ngự trị và thâm nhập hẳn trên đề mục, nhiều lúc cả một khoảng thời gian dài không hề có một ý nghĩ hay sự phóng tâm nào.
Như vậy là tâm đã thoát khỏi những đối tượng của ngũ trần dục lạc và thoát khỏi các phiền não do các đối tượng này sinh ra. Thế mới có được loại ẩn cư thứ ba, là tỵ phiền não ẩn cư.
Khi có được tỵ phiền não ẩn cư thì tâm trở nên mềm dẻo, linh hoạt, thích ứng, tinh tế, thư thái. Lúc đó một loại hạnh phúc đặc biệt phát sinh, đó là hạnh phúc của sự dứt bỏ.
Hạnh phúc dứt bỏ là một sự an lạc thoải mái do dứt bỏ các dục lạc ngũ trần và các bất thiện pháp phát sinh từ dục lạc.
Dục lạc ngũ trần là một điều nguy hiểm, và dính mắc tham đắm vào dục lạc ngũ trần là một mối nguy hiểm lớn lao.
Nơi có sắc đẹp, tiếng hay, vị ngon, mùi thơm, đụng chạm vừa lòng ... thì dễ dàng sinh an lạc thoải mái tạm thời.
Tuy nhiên khước từ ngũ trần đó, thì mới là hạnh phúc thật sự.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Làm thế nào để bền bỉ, không phân tâm với lựa chọn của mình?
Phật giáo thường thức
19:52 10/06/2026
Hỏi: Con vừa mới thay đổi kế hoạch về đường đi của mình, con thấy mình làm vậy cũng mạo hiểm. Tuy nhiên nếu không thể quyết định thì lại không được. Làm thế nào để mình có thể bền bỉ với lựa chọn đó cho tới cùng và không phân tâm thưa Thầy?
Những đặc điểm của pháp theo đúng Chánh pháp
Phật giáo thường thức
18:40 10/06/2026
Ngày nay, có vô số sách vở, bài giảng, khóa tu, pháp môn và những cách giải thích khác nhau về Phật pháp. Người học Phật nếu không có tiêu chuẩn để đối chiếu rất dễ rơi vào tình trạng hoang mang, không biết đâu là Chánh pháp, đâu là những điều được thêm thắt về sau.
Vì sao có những người vừa gặp đã thấy mến ngay?
Phật giáo thường thức
17:49 10/06/2026
Chắc hẳn ai trong đời cũng từng có trải nghiệm rất đặc biệt. Có những người quen biết nhiều năm nhưng vẫn cảm thấy xa cách. Ngược lại, có những người chỉ mới gặp lần đầu, nói chuyện vài phút đã thấy gần gũi, tin tưởng và quý mến một cách tự nhiên. Cảm giác ấy đến nhanh đến mức đôi khi chính chúng ta cũng không lý giải được.
Chánh niệm dành cho y bác sĩ và nhân viên ngành y
Phật giáo thường thức
15:15 10/06/2026
Ngành y là một trong những nghề cao quý nhất. Người thầy thuốc không chỉ chữa lành thân bệnh mà còn góp phần xoa dịu nỗi đau tinh thần, mang lại hy vọng cho con người trong những thời khắc mong manh nhất của cuộc đời.
