450
Ba loại cảnh cận tử và ba tính cách người tương ứng
Tại thời điểm cận tử, một người sẽ thấy một trong ba cảnh: cảnh nghiệp, cảnh điềm nghiệp, cảnh điềm sanh.
1. Cảnh nghiệp: là cảnh thiện nghiệp hay bất thiện nghiệp sanh lên, diễn tiến như đang thực hiện hành động đó rõ ràng. Như một người đang cận tử thấy mình đang thực hiện việc cúng dường đến chư Tăng trong một buổi lễ (thiện nghiệp); hoặc một người thấy mình đang thực hiện giết thịt một con vật (bất thiện nghiệp) thì hành đồng thiện nghiệp/ bất thiện nghiệp đã từng làm tái hiện lại rõ ràng cho người ấy lúc cận tử gọi là cảnh nghiệp.
2. Cảnh điềm nghiệp (nghiệp tướng): cảnh là hình ảnh, âm thanh, mùi, vị, xúc…mà người ấy đã từng thấy, từng nghe, từng ngửi, từng nếm, từng đụng…liên quan đến hành động thiện nghiệp hay bất thiện nghiệp nào của người ấy đã thành tựu.
Như một người thấy hình ảnh các món vật dụng mình chuẩn bị như: y áo, vật thực, thuốc men,…hình ảnh này là vật phẩm cúng dường đến chư Tăng bằng thiện nghiệp đã được thực hiện thành tựu; hoặc nhìn thấy nồi nước sôi, con dao…hình ảnh này là các vật dụng dùng trong việc giết thịt một con vật. Các hình ảnh,…này tái hiện lại cho người ấy trong lúc người ấy cận tử gọi là cảnh điềm nghiệp.
Nghĩ đến cận tử, hãy hướng tâm về điều thiện
3. Cảnh điềm sanh (thú tướng): là các hình ảnh, âm thanh, mùi, vị, xúc và cảm thọ mà kiếp sống kế tiếp sẽ diễn tiến. Như một người sắp sanh vào cõi thiên dục giới sẽ thấy hình ảnh các thiên cung, vườn hoa, thiên xa,…hoặc cảm giác mình đang ở trong thiên cung, đang đi dạo ở vườn hoa hay cảm giác đang ngồi trên thiên xa…; nếu một người sắp sanh vào loài bàng sanh (thú) nào thì sẽ có cảm giác đang là loài thú đó, đang hành động, chơi đùa như loai thú đó…
Đối với những người mà thiện hay bất thiện thường chỉ giấu trong tâm mà không bộc lộ ra bên ngoài qua thân và khẩu cho dù đến lúc cận tử cũng không bộc lộ ra thì loại người này cảnh nghiệp hẳn có cơ hội xuất hiện. Hoặc hạng người mà thường nghĩ ngợi rất nhiều rồi mới thực hiện việc thiện, bất thiện, nếu đến thời điểm cận tử vẫn chưa có cơ hội thực hiện thì cảnh nghiệp hẳn có cơ hội xuất hiện cho người ấy.
Đối với những người khi thực hiện việc thiện hay bất thiện mà không có nghĩ ngợi lâu dài đến tương lai mà chỉ nghĩ ngay lúc đó và hành động bằng thân khẩu, với loại người này thì cho dù đến thời điểm cận tử không có hành động gì về thân khẩu ý đi nữa thì cảnh điềm nghiệp cũng có cơ hội xuất hiện cho người ấy.
Đối với hạng người khi thực hiện việc thiện hay bất thiện mạnh mẽ, không ngưng nghỉ thì lúc cận tử cảnh điềm sanh sẽ có cơ hội xuất hiện. Hoặc người khi hành động thiện hoặc bất thiện mà trước khi hành động có sự nghĩ ngợi, sắp đặt chu đáo mọi việc; sau khi thực hiện rồi có sự tưởng nhớ lại hành động đó rõ ràng liên tục và hoan hỷ, với người ấy cảnh điềm sanh sẽ có cơ hội xuất hiện lúc cận tử. Hoặc hạng người sau khi làm phước thiện thường suy nghĩ về nhân sản, thiên sản sẽ phát sinh, hạng người này lúc cận tử thường có cảnh điềm sanh hiện bày.
Tài liệu tham khảo: Giáo trình Siêu lý trung học.
Nguyên tác: Saddhammajotika.
Việt dịch: TK Siêu Thành.
CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT
Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.
STK: 117 002 777 568
Ngân hàng Công thương Việt Nam
(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)
TIN LIÊN QUAN
Dành cho bạn
Tâm tĩnh lặng trong đời sống tu tập
Phật giáo thường thức
16:57 27/05/2026
Tâm tĩnh lặng góp phần không nhỏ vào sự tu tập của ta. Nếu không có tâm tĩnh lặng, ta khó có thể biết ta cần phải thay đổi như thế nào khi quán sát nội tâm.
Hiểu đúng nghi lễ mộc dục "tắm Phật"
Phật giáo thường thức
15:59 27/05/2026
Mỗi mùa Phật Đản về, hàng triệu người con Phật thành kính tham dự nghi lễ Mộc Dục (tắm Phật) để tưởng niệm ngày Đức Phật đản sinh. Đây là một nghi lễ đẹp, mang ý nghĩa giáo dục tâm linh sâu sắc. Tuy nhiên, nếu hiểu sai ý nghĩa của nghi lễ, biến việc tắm Phật thành hành động cầu xin thần quyền, mong đổi vận số, tiêu tai giải hạn hay ban phát tài lộc, thì đó không còn là tinh thần chánh pháp mà đã rơi vào mê tín và tà kiến.
Bài sám tụng ngày lễ Phật Đản
Phật giáo thường thức
15:02 27/05/2026
Mỗi khi quỳ trước Phật đài tụng bài sám Phật Đản, chúng ta thấy rõ lòng mình hơn, nhìn sâu cuộc đời mình hơn và quán chiếu về thân phận của mình nhiều hơn. Điều này có nghĩa, mỗi lần tụng sám Phật Đản là mỗi lần chúng ta nhìn lại quảng đường tu tập của mình.
Phải làm sao khi ngồi thiền không thể tỉnh táo được?
Phật giáo thường thức
13:30 27/05/2026
Hỏi: Con bị suy nhược thần kinh, lúc con ngồi thiền tâm con không thể tỉnh táo được, con phải làm sao thưa Thầy?
Xem thêm
