Bốn loại nhận thức

Trong bài kinh Căn Bản Pháp Môn (của Trung Bộ Kinh) Đức Phật phân chia 4 hạng người với 4 loại nhận thức:


Bốn loại nhận thức  1
Ảnh minh họa. 

Vì sao “tu hành” có thể nhận thức chân lý

1. Hạng người phàm phu: Hạng người này nhận thức của họ dựa trên 6 giác quan (mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) tiếp xúc với 6 đối tượng (sắc, thanh, hương, vị , xúc, pháp) để tạo ra cái biết.

Nhận thức của họ là Tưởng tri (San-janati, biết do tưởng tượng), họ thường bám chấp vào địa, thủy, hỏa ,phong, chấp vào tứ thiền, tứ không, chấp vào mắt thấy- tai nghe ... Niết bàn.

Dù là tiến sĩ, nhà khoa học hay người lao động, nông dân mà chưa biết đến pháp tu của Phật thì đều là Phàm phu.

2. Hạng người hữu học: Hạng người này còn phải tiếp tục tu học, gồm 3 quả vị (Dự Lưu – Nhất Lai – Bất Lai). Hạng người này bắt đầu Thiền định, đóng lại 6 căn(giác quan), không nhìn ra bên ngoài, quay vào bên trong.

Nhận thức của họ là Thắng tri (abhi-janati, cái biết siêu việt bình thường ), không bám víu vào 25 đối tượng nữa.

3. Hạng Vô học ( A La Hán): Hạng người tiếp tục Thiền định sâu hơn, hiểu biết thâm sâu hơn.

Nhận thức của họ là Liễu tri ( pari -janati, biết toàn diện), diệt trừ Tham, Sân, Si.

4. Phật: là một vị A La Hán Chánh Đẳng Chánh Giác, tiếp tục đi sâu hơn nữa vào Thiền Định.

Nhận thức của Phật là Tuệ tri (pa-janati, đoạn trừ được nhân đưa đến luân hồi sinh tử, nhân đó là Tham ái – Ái dục (tanha).

gg follow

CÙNG NHAU XIỂN DƯƠNG ĐẠO PHẬT

Tuân theo truyền thống Phật giáo, chúng tôi cung cấp tài liệu giáo dục Phật giáo phi lợi nhuận. Khả năng duy trì và mở rộng dự án của chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào sự hỗ trợ của bạn. Nếu thấy tài liệu của chúng tôi hữu ích, hãy cân nhắc quyên góp một lần hoặc hàng tháng.

STK: 117 002 777 568

Ngân hàng Công thương Việt Nam

(Nội dung: Họ tên + tài thí Xiển dương Đạo Pháp)

Đi chùa có nên cầu cho mình… trúng số để trả nợ?

Phật giáo thường thức 20:02 09/05/2026

Tôi từng nghe một người than rất thật: “Con không tham đâu, con chỉ xin Phật cho trúng một tờ vé số để trả hết nợ thôi”. Nghe vừa buồn cười, vừa thương.

Tam thân Phật là gì? Giải mã pháp thân, báo thân, ứng hóa thân của Ngài

Phật giáo thường thức 17:32 09/05/2026

Tam thân Phật bao gồm: pháp thân, báo thân và ứng hóa thân. Đức Phật không chỉ hiện hữu trên thế gian qua nhục thân bằng xương thịt (ứng hóa thân) mà Ngài còn sở hữu pháp thân bất sinh bất diệt và báo thân vô lượng công đức. Đồng thời, Đức Phật khẳng định chúng sinh cũng có đầy đủ tam thân như Ngài.

Ý nghĩa Đại lễ Phật đản PL.2570: Từ bi - Trí tuệ - Đoàn kết - Trách nhiệm xã hội

Phật giáo thường thức 16:35 09/05/2026

Mùa Phật đản Phật lịch 2570 trở về trong niềm hoan hỷ của hàng triệu người con Phật trên khắp năm châu. Bài giảng Ý nghĩa Đại lễ Phật đản của Hòa thượng Thích Bảo Nghiêm không chỉ nhấn mạnh giá trị thiêng liêng của ngày Đức Phật đản sinh, mà còn gửi gắm thông điệp sâu sắc về từ bi, trí tuệ, đoàn kết và trách nhiệm xã hội - những nền tảng cần thiết để xây dựng một xã hội an lành, hòa bình và phát triển bền vững trong thời đại hôm nay.

Dẹp bỏ cái tôi, dễ không?

Phật giáo thường thức 15:48 09/05/2026

Có người từng nói với tôi rằng: “Tu cả đời, thứ khó bỏ nhất vẫn là cái tôi”. Ngẫm lại thấy đúng.

Xem thêm